Theo trang tin quân sự Defense Express ngày 29/7, Thượng sĩ Hektor – chỉ huy đại đội UAV thuộc Lữ đoàn cơ giới số 115 của Ukraine – cho biết hệ thống pháo phản lực phóng loạt BM-21 Grad của Nga đang dần vắng bóng trên tiền tuyến do trở thành mục tiêu ưa thích của các UAV trinh sát và tấn công Ukraine.
Hiện trạng pháo binh Nga trên tiền tuyến
Hektor tiết lộ: “Hệ thống pháo phản lực phóng loạt BM-21 Grad hiện hiếm khi được Nga sử dụng tại khu vực do đơn vị của tôi phụ trách, bởi loại khí tài này đang trở thành mục tiêu săn tìm của các UAV Ukraine. Với việc các hệ thống pháo hạng nặng như Grad được điều chuyển tới vị trí khác, đối thủ chủ yếu dựa vào pháo tự hành tầm xa Msta-S để hỗ trợ cho bộ binh trên tiền tuyến. Thỉnh thoảng Nga cũng có sử dụng pháo Tornado, song tần suất thấp hơn đáng kể so với Msta-S.”
Như vậy, pháo tự hành Msta-S đang là xương sống của lực lượng pháo binh Nga trong các cuộc tấn công hiện nay. Msta-S là pháo tự hành bánh xích cỡ 152 mm, có tầm bắn xa hơn và khả năng cơ động tốt hơn so với Grad vốn là pháo phản lực kéo hoặc gắn trên xe tải.
Chiến thuật bộ binh kết hợp sương mù
Chỉ huy Ukraine cho biết chiến thuật tiến công của Nga vẫn chủ yếu dựa vào các nhóm bộ binh quy mô nhỏ. Họ tận dụng điều kiện thời tiết, đặc biệt là sương mù dày đặc để che dấu phương án di chuyển. “Sương mù khiến cho hoạt động trinh sát trên không trở nên khó khăn hơn, tạo điều kiện cho đối thủ tiếp cận với vị trí phòng thủ,” Hektor nói.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng lợi thế này không kéo dài: “Lực lượng Nga hiện không thể đẩy nhanh quá trình tiến công trong đêm, bởi các UAV của chúng tôi đã được trang bị hệ thống camera tầm nhiệt hiện đại.” Nhờ công nghệ ảnh nhiệt, UAV Ukraine có thể phát hiện bộ binh Nga ngay cả trong điều kiện sương mù hoặc thiếu sáng.
Tổng quan về pháo phản lực BM-21 Grad
BM-21 Grad là pháo phản lực đa nòng do Liên Xô phát triển và đưa vào sử dụng từ đầu thập niên 1960. Hệ thống này gồm xe tải Ural-375D và bệ pháo 40 ống, có tổng trọng lượng 13,7 tấn; dài 7,35 m; rộng 2,4 m; cao 3,09 m. Kíp chiến đấu gồm 6 người. Khi mới ra mắt, Grad sử dụng tên lửa 9M22U cỡ 122 mm nặng 65 kg, tầm bắn từ 1,6 đến 20 km.
Qua nhiều thập kỷ, các chuyên gia Liên Xô và Nga đã phát triển hơn 10 loại đạn khác nhau cho Grad, bao gồm đạn chứa mìn chống tăng, đạn gây nhiễu sóng radio, và đạn nổ phá công sự. Điều này giúp Grad có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau ngoài tác dụng hỏa lực truyền thống.
Tác động của UAV đến chiến trường
Sự xuất hiện của UAV trang bị camera tầm nhiệt đã làm thay đổi đáng kể cách vận hành pháo binh Nga. Các hệ thống Grad vốn cồng kềnh và khó ngụy trang nay trở thành mục tiêu dễ bị tổn thương. Việc Nga phải chuyển Grad ra khỏi tuyến đầu cho thấy hiệu quả của chiến thuật UAV Ukraine trong việc bóc tách hỏa lực đối phương.
Trong khi đó, pháo tự hành Msta-S – dù cơ động hơn – vẫn phải đối mặt với nguy cơ bị UAV phát hiện và tấn công. Tuy nhiên, tần suất sử dụng Msta-S cho thấy Nga vẫn duy trì được hỏa lực chi viện cho bộ binh, mặc dù phải đánh đổi bằng tính an toàn của các khẩu đội.
Kết luận
Cuộc phỏng vấn với Thượng sĩ Hektor đã phác họa bức tranh rõ nét về sự thích ứng của cả hai bên trên chiến trường Ukraine. Việc Nga hạn chế dùng BM-21 Grad là minh chứng cho tác động ngày càng lớn của UAV trong chiến tranh hiện đại. Trong tương lai, các hệ thống pháo hạng nặng truyền thống có thể sẽ tiếp tục bị thay thế bởi những tổ hợp cơ động và khó bị phát hiện hơn.
