Trong bối cảnh lo ngại về các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) ngày càng gia tăng, Nga đã áp dụng biện pháp bảo vệ chưa từng có đối với lực lượng tàu ngầm hạt nhân tại khu vực Bắc Cực.
Lưới chống drone xuất hiện tại căn cứ chiến lược
Theo trang Barents Observer, Hạm đội phương Bắc của Hải quân Nga đã lắp đặt hệ thống lưới chống drone trên các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân tại căn cứ hải quân Gadzhievo trên biển Barents. Đây là lần đầu tiên biện pháp này được ghi nhận công khai tại vị trí chiến lược quan trọng bậc nhất của Nga.
Cụ thể, trong bức ảnh mới được Trường Hải quân Nakhimov ở Murmansk đăng tải, hai tàu ngầm lớp Delta-IV là Verkhoturye (K-51) và Ekaterinburg (K-84) được nhìn thấy che phủ bởi hệ thống lưới chống drone. Lưới được căng rộng bao phủ phần mũi tàu, bao gồm cả ống phóng ngư lôi, tháp chỉ huy và cửa sập tên lửa. Bức ảnh không cho thấy liệu phần đuôi của cả hai tàu ngầm này có được bảo vệ tương tự hay không.
Bối cảnh đe dọa từ drone Ukraine
Mặc dù Ukraine đã tấn công thành công các tàu ở Biển Đen và các cơ sở sản xuất tại St. Petersburg, đây là báo cáo đầu tiên về các biện pháp phòng thủ như vậy xuất hiện tại một căn cứ ở khu vực Bắc Cực. Bức ảnh mới được Trường Hải quân Nakhimov ở Murmansk đăng tải cho thấy phía sau một nhóm học sinh, lưới chống drone dường như bao phủ phần mũi của tàu ngầm, bao gồm khu vực chứa ống phóng ngư lôi, hệ thống sonar, tháp chỉ huy và khoang tên lửa.
Theo các chuyên gia, việc giăng lưới bao quanh các tàu ngầm của Hạm đội phương Bắc khó có thể bảo vệ đáng kể trước các drone cánh cố định tầm xa mang theo hàng chục kg thuốc nổ. Lưới này dường như phù hợp hơn để phòng thủ trước các drone góc nhìn thứ nhất (FPV) nhỏ, cơ động cao – loại vũ khí mà Ukraine đã sử dụng hiệu quả trong nhiều cuộc tấn công.
Một năm trước, vào ngày 1 tháng 6, một bầy UAV bốn cánh mang thuốc nổ đã được phóng từ một khoang bí mật trên nóc xe tải đậu cách căn cứ không quân Olenya của Nga trên bán đảo Kola vài km, nằm về phía Nam Murmansk. Bầy drone đã phá hủy bốn máy bay ném bom chiến lược và làm hư hại bốn chiếc khác. Chiến dịch này, được Ukraine đặt tên là "Mạng nhện", được coi là một trong những cuộc tấn công thành công và ngoạn mục nhất nhằm vào các mục tiêu quân sự Nga kể từ khi xung đột bắt đầu vào năm 2022.
Nhận định của chuyên gia
Ông Kristian Åtland, chuyên gia về các hoạt động hải quân của Nga ở vùng Cực Bắc và xung đột tại Ukraine, tin rằng các tàu ngầm được phủ lưới nhằm mục đích ngăn chặn các cuộc tấn công tương tự. "Mục đích của những tấm lưới được cho là để bảo vệ các tài sản này khỏi các cuộc tấn công bằng drone FPV của Ukraine", ông Åtland nói với Barents Observer ngày 2 tháng 6 sau khi xem xét bức ảnh.
Ông Åtland, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng Na Uy, cho biết thêm: "Có thông tin cho thấy hệ thống lưới bảo vệ tương tự đã được lắp đặt trên các tàu ngầm chiến lược neo đậu tại căn cứ hải quân Rybachiy ở Kamchatka, cách Ukraine khoảng 7.400 km về phía Đông."
Hồi tháng 5, trang Naval News đưa tin rằng lưới phòng thủ tương tự đã được quan sát thấy bảo vệ các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớp Borei trong cảng cùng với Hạm đội Thái Bình Dương của Nga. Tuy nhiên, theo ông Åtland, các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo vẫn khó có thể là mục tiêu của các hoạt động drone Ukraine. "Do đó, việc lắp đặt tạm thời các hệ thống lưới bảo vệ này có thể phản ánh một cách tiếp cận thận trọng của Nga và mối lo ngại ngày càng tăng về các mối đe dọa từ drone, hơn là một rủi ro cụ thể hoặc tức thời", vị chuyên gia nhận định.
Ý nghĩa chiến lược
Đáng chú ý, việc bảo vệ cả tàu ngầm đang hoạt động (Verkhoturye, có thể mang 16 tên lửa đạn đạo Sineva) lẫn tàu đã ngừng hoạt động (Ekaterinburg, rút biên chế từ năm 2020) cho thấy Nga đang thực hiện cách tiếp cận thận trọng toàn diện.
Bắc Cực là khu vực then chốt trong chiến lược hạt nhân của Moscow. Đây là nơi triển khai chính của lực lượng tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo (SSBN) – thành phần cốt lõi của "bộ ba hạt nhân" Nga. Bất kỳ tổn thất nào cũng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng răn đe chiến lược của gã khổng lồ Á-Âu.
Việc lắp lưới chống drone tại đây phản ánh sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức quốc phòng của Nga: Drone không còn là mối đe dọa cục bộ ở Biển Đen hay Biển Caspian mà đã trở thành nguy cơ thực sự với các cơ sở chiến lược xa xôi nhất.
Minh Đức (Theo Barents Observer, United24 Media)
