Moscow cáo buộc Pháp và Anh thực hiện hành vi “cướp biển” sau khi lực lượng hải quân hai nước này chặn bắt và chuyển hướng một tàu chở hàng của Nga đang trên đường từ Murmansk đến Cameroon trong vùng biển quốc tế.
Pháp và Anh chặn bắt tàu Tagor
Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova, tàu Tagor của Nga bị chặn lại hôm 31/5, cách bờ biển Brittany hơn 400 hải lý. Chính quyền Pháp tuyên bố tàu này hoạt động dưới cờ “giả”.
Bà Zakharova cho biết Đại sứ quán Nga tại Paris đã yêu cầu Pháp cung cấp thông tin đầy đủ về hoàn cảnh vụ bắt giữ, cảnh báo rằng hoạt động này vi phạm luật hàng hải quốc tế. Bà cũng cho biết Moscow đang thực hiện các biện pháp để bảo vệ các thành viên thủy thủ đoàn của Nga trên tàu.
Phản ứng của Nga
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga bác bỏ lý do mà Pháp đưa ra cho hoạt động này, viện dẫn Điều 110 của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển. Điều khoản này cho phép tàu chiến tiếp cận và kiểm tra các tàu trên biển trong những trường hợp hạn chế, bao gồm khi nghi ngờ tàu không có quốc tịch. Tuy nhiên, theo Moscow, luật hàng hải quốc tế không cho phép tàu chiến buộc tàu khác thay đổi lộ trình và hộ tống tàu này từ vùng biển quốc tế vào cảng của một quốc gia.
"Tuy nhiên, khả năng cưỡng chế chuyển hướng một tàu và hộ tống nó từ biển - một không gian hàng hải nơi áp dụng quyền tự do hàng hải không hạn chế - đến một cảng của quốc gia có tàu chiến đó không được quy định trong các hiệp ước quốc tế", bà nói thêm.
Bà Zakharova cũng bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron rằng tàu Nga đang vi phạm “các lệnh trừng phạt quốc tế”, lập luận rằng chỉ những hạn chế được Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc phê chuẩn mới được coi là lệnh trừng phạt quốc tế. Bà cho biết, các biện pháp đơn phương do các quốc gia châu Âu áp đặt không thể được coi là mang tính quốc tế theo luật.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga cáo buộc các chính phủ châu Âu lựa chọn diễn giải các quy phạm pháp luật để phù hợp với lợi ích của họ, đồng thời cảnh báo việc cố gắng thực thi các lệnh trừng phạt trong các khu vực được điều chỉnh bởi quyền tự do hàng hải có thể gây ra những hậu quả rộng lớn hơn đối với vận tải biển toàn cầu.
Tuyên bố của Pháp
Tuyên bố cứng rắn của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga được đưa ra sau khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thông báo Hải quân Pháp, với sự hỗ trợ từ các nước đồng minh, đã chặn bắt một tàu chở dầu được cho là thuộc hạm đội ngầm của Nga trên Đại Tây Dương vào ngày 31/5. Tổng thống Macron xác nhận Hải quân Pháp đã đổ bộ lên tàu chở dầu Tagor của Nga.
“Chiến dịch này diễn ra ở Đại Tây Dương, trên vùng biển quốc tế, với sự hỗ trợ của một số đối tác, trong đó có Vương quốc Anh, và tuân thủ nghiêm ngặt luật biển”, ông Macron nêu rõ.
Theo cơ sở dữ liệu của cơ quan tình báo quân sự Ukraine về các tàu được cho là thuộc hạm đội ngầm của Nga, tàu Tagor vận chuyển dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Nga. Tàu này từng bị EU, Anh, Ukraine trừng phạt. Vụ chặn bắt đánh dấu một trong những hành động cứng rắn nhất mà hải quân phương Tây thực hiện nhằm vào mạng lưới tàu được cho là giúp Nga né tránh trừng phạt trên vùng biển quốc tế.
Phương Tây cáo buộc Moscow sử dụng hạm đội ngầm, gồm các tàu chở dầu cũ, kể từ khi phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022 để duy trì xuất khẩu dầu, bất chấp các lệnh trừng phạt.
Phản ứng từ Điện Kremlin
Điện Kremlin cảnh báo việc Pháp bắt giữ tàu chở dầu Tagor của Nga là hành động bất hợp pháp. "Chúng tôi coi những hành động như vậy là bất hợp pháp, họ gần như là cướp biển quốc tế. Chúng tôi hoàn toàn không đồng ý rằng những hành động đó được thực hiện hoàn toàn tuân thủ luật pháp quốc tế", người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên hôm 1/6. Ông Peskov cảnh báo Nga sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp để đảm bảo an toàn hàng hóa trên biển, dựa trên những kinh nghiệm đã có.
