Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đưa ra lời cảnh báo cứng rắn đối với Iran, yêu cầu nước này phải đạt được thỏa thuận cuối cùng với Washington trong vòng 60 ngày, nếu không sẽ phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng.
Phát biểu tại lễ ra mắt chuyên cơ Không lực Một mới
Phát biểu tại một buổi lễ đánh dấu sự ra mắt của chuyên cơ Không lực Một mới do Qatar tặng, thay thế máy bay phục vụ việc đưa đón các tổng thống Mỹ, ông Trump cho biết một thỏa thuận với Tehran vẫn có khả năng đạt được nhưng nhấn mạnh rằng thời gian là có hạn.
"Trong vòng 60 ngày, chúng ta phải đạt được một thỏa thuận, nếu không chúng tôi sẽ làm những điều khiến họ không vui đâu", ông Trump nói, đồng thời bày tỏ hy vọng mọi chuyện sẽ không phải đi đến giai đoạn đó.
Liên hệ với eo biển Hormuz và thành công quân sự
Ông Trump cũng liên hệ bất kỳ sự leo thang nào trong tương lai với an ninh của hoạt động vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz. Ông cảnh báo: "Hãy nhớ rằng, nếu chúng tôi làm điều đó, thì đột nhiên bạn sẽ không còn thấy dầu chảy ra từ eo biển Hormuz nữa, bởi vì những người sở hữu những con tàu trị giá hàng tỷ USD không hề thích tên lửa bay trên đầu họ, cũng không hề thích thủy lôi rải khắp mặt nước".
Tổng thống Mỹ khẳng định quân đội nước này đã đạt được thành công sau chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Ông tuyên bố: "Các bạn sẽ thấy giá dầu giảm xuống rất thấp, tôi hy vọng các công ty sẽ cảm thấy vui vẻ về điều đó. Chúng ta có lực lượng quân sự mạnh nhất thế giới. Các bạn đã thấy điều đó ở Iran, hầu như chỉ trong vòng một tuần, chúng ta đã phá hủy toàn bộ lực lượng hải quân, toàn bộ lực lượng không quân và hệ thống radar của họ. Chúng ta đã xóa sổ mọi thứ".
Bối cảnh Israel và Hezbollah
Các bình luận trên được đưa ra khi Israel tuyên bố sẵn sàng ngừng giao tranh ở Lebanon ngay lập tức nếu Hezbollah có hành động tương tự. Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter cho biết trên mạng xã hội X rằng đất nước của ông sẽ tôn trọng một lệnh ngừng bắn nếu Hezbollah cũng chấm dứt các cuộc tấn công của mình.
"Israel vẫn cam kết mạnh mẽ đối với một lệnh ngừng bắn ngay lập tức. Nếu Hezbollah tôn trọng thỏa thuận và chấm dứt các hành động thù địch của mình, họ sẽ nhận lại sự yên lặng", ông Leiter viết.
Trước đó, một quan chức Mỹ cho biết, Israel và Hezbollah đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn mới thông qua các nỗ lực trung gian có sự tham gia của Mỹ và Qatar sau các cuộc thảo luận bao gồm cả Israel và Iran. Một nhà ngoại giao Vùng Vịnh cũng xác nhận hai bên đã đạt được một lệnh đình chiến.
Thỏa thuận MOU và đàm phán giữa Mỹ và Iran
Mỹ và Iran đầu tuần này xác nhận đã ký kết trực tuyến Bản ghi nhớ hiểu biết (MOU) nhằm chấm dứt xung đột. MOU gồm 14 điểm, trong đó có điều khoản yêu cầu chấm dứt ngay lập tức giao tranh trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon. Tehran nhiều lần nêu rõ, bất cứ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm điều khoản buộc Israel chấm dứt chiến dịch quân sự nhằm vào Hezbollah ở Lebanon.
Sau khi ký kết MOU, Mỹ và Iran có 60 ngày để đàm phán các vấn đề còn tồn đọng nhằm đi đến thỏa thuận cuối cùng, trong đó có vấn đề chương trình hạt nhân Iran cũng như việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt Iran.
Phái đoàn Iran và Mỹ do Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Phó Tổng thống Mỹ JD Vance dẫn đầu dự định đàm phán ở Thụy Sĩ vào ngày 19/6, nhưng kế hoạch đã bị hoãn lại. Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ đã xác nhận việc hoãn lại này và nhấn mạnh họ vẫn sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc thảo luận.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết "không có sự khẩn cấp nào để tổ chức cuộc gặp" nhưng chỉ ra rằng các cuộc hội đàm dự kiến sẽ diễn ra trong những ngày tới.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh khẳng định, Tehran muốn tiếp tục đàm phán với Mỹ, nếu nước này thực sự nghiêm túc trong việc tôn trọng thỏa thuận giữa hai bên và đảm bảo Israel tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận.
Về phần mình, ông Ghalibaf cảnh báo: "Nếu đối phương tìm cách lấn lướt quá mức, chúng tôi đã chứng minh được rằng ngón tay của chúng tôi đang đặt trên cò súng và chúng tôi không hề do dự trong việc đưa ra một đòn phản công dữ dội".
