Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa công bố một chiến dịch mang tên Dự án Tự do, dự kiến khởi động từ thứ Hai, nhằm đưa các tàu dân sự bị mắc kẹt tại eo biển đang tranh chấp ra khỏi khu vực nguy hiểm. Phát biểu với báo giới ngày 1/5/2026, ông Trump nhấn mạnh mục tiêu của chiến dịch là giúp các tàu treo cờ các quốc gia không liên quan đến xung đột có thể tiếp tục hoạt động kinh doanh một cách tự do và thuận lợi.
Chi tiết chiến dịch
Ông Trump cho biết các đại diện của ông đã thông báo với các bên liên quan rằng Mỹ sẽ nỗ lực tối đa để đưa tàu và thủy thủ đoàn rời khỏi eo biển an toàn. Tuy nhiên, ông không cung cấp chi tiết về cách thức tiến hành hay vai trò của quân đội Mỹ. Hiện chưa rõ liệu Iran có cho phép chiến dịch này diễn ra mà không can thiệp hay không, cũng như thời điểm eo biển sẽ mở cửa trở lại cho lưu thông bình thường.
Eo biển này hầu như không thể lưu thông kể từ khi xung đột nổ ra, khiến nhiều tàu mắc kẹt và gây tắc nghẽn chuỗi cung ứng toàn cầu. Khoảng 20% lượng dầu thô thế giới đi qua tuyến đường này, đẩy giá dầu và xăng tại Mỹ tăng cao.
Phản ứng từ các bên
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng tham gia chiến dịch bao gồm tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay, các nền tảng không người lái và 15.000 binh sĩ. Mỹ và Iran đang duy trì lệnh ngừng bắn mong manh hơn hai tuần, đồng thời đàm phán chấm dứt xung đột nhưng chưa đạt thỏa thuận. Ông Trump từng bày tỏ không hài lòng với đề xuất gần đây từ Tehran.
Trong bài đăng trên Truth Social, ông Trump cho rằng việc Iran cho phép tàu mắc kẹt rời đi sẽ hỗ trợ đàm phán hòa bình, nhưng cảnh báo bất kỳ sự can thiệp nào cũng sẽ bị đáp trả bằng vũ lực. Ông nói: 'Tôi hoàn toàn nhận thức rằng các đại diện của tôi đang có những cuộc thảo luận rất tích cực với Iran, và điều này có thể dẫn đến kết quả tích cực cho tất cả'.
Thế Hải (Theo CNBC, Aljazeera)
