Tờ The Wall Street Journal ngày 29.4 dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Donald Trump đã chỉ thị cho các trợ lý chuẩn bị phương án kéo dài lệnh phong tỏa đối với Iran. Trong các cuộc họp gần đây, ông Trump lựa chọn tiếp tục siết chặt nền kinh tế và xuất khẩu dầu của Iran thông qua việc ngăn chặn tàu thuyền ra vào cảng biển nước này.
Lý do duy trì phong tỏa
Nhà lãnh đạo Mỹ tin rằng các phương án khác, như khôi phục chiến sự hoặc rút khỏi xung đột, đều tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn so với việc duy trì phong tỏa. Ông Trump cảm thấy thoải mái với việc duy trì phong tỏa lâu dài, coi đây là cách đẩy Iran vào "tình trạng sụp đổ". Một quan chức Mỹ cấp cao cho biết việc phong tỏa đang phá hủy nền kinh tế Iran, khiến nước này gặp khó khăn trong việc lưu trữ dầu chưa bán được và buộc Tehran phải đưa ra đề xuất mới.
Rủi ro của các lựa chọn khác
Việc đơn phương chấm dứt chiến sự có thể mang lại lối thoát nhanh chóng cho xung đột và giải tỏa áp lực cho nền kinh tế Mỹ và toàn cầu. Tuy nhiên, đề xuất mới của Iran vào cuối tuần qua cho phép nước này đặt ra điều kiện cho lối thoát đó. Ngược lại, khôi phục chiến sự có thể làm suy yếu Iran thêm nhưng nhiều khả năng hứng chịu đòn đáp trả, gây thiệt hại cho hạ tầng năng lượng vùng Vịnh và gia tăng chi phí xung đột.
Tác động đến Mỹ
Duy trì phong tỏa cũng kéo dài xung đột và đẩy giá xăng dầu lên cao, ảnh hưởng đến ông Trump và đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 tới. Số lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu xung đột do lệnh phong tỏa.
Đề xuất mới của Iran
Iran được cho là đã đưa ra đề xuất mới gồm 3 bước: mở cửa eo biển Hormuz, chấm dứt phong tỏa và sau đó đàm phán về chương trình hạt nhân. Tuy nhiên, ông Trump tỏ ra không đồng ý, nói với các trợ lý vào ngày 27.4 rằng đề xuất này cho thấy Iran không đàm phán một cách thiện chí. Theo CNN, các nguồn tin gần gũi với tiến trình đàm phán tiết lộ rằng các nhà đàm phán tại Pakistan dự kiến nhận được đề xuất mới từ Iran trong vài ngày tới, sau khi ông Trump từ chối phiên bản trước đó.
"Iran không thể tự mình giải quyết vấn đề. Họ không biết cách ký một thỏa thuận phi hạt nhân. Tốt hơn là họ nên sớm khôn ngoan hơn", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 29.4, kèm bức ảnh chế ông cầm súng với dòng cảnh báo sẽ không mềm mỏng nữa.
