Mỹ dường như đang thảo luận khả năng triển khai vũ khí hạt nhân tới thêm nhiều nước thành viên NATO ở châu Âu, theo báo Anh đưa tin.
Động thái trấn an đồng minh
Theo Financial Times, đây có thể được xem là động thái nhằm trấn an các đồng minh rằng việc giảm hỗ trợ quân sự thông thường không đồng nghĩa với việc suy yếu các cam kết an ninh. Ba nguồn thạo tin nói với Financial Times rằng các quan chức Mỹ được cho đã phát tín hiệu sẵn sàng xem xét triển khai thêm vũ khí hạt nhân tới các nước khác, ngoài 6 quốc gia NATO hiện tại.
Các cuộc thảo luận diễn ra trong bối cảnh châu Âu ngày càng lo ngại trước các động thái của Tổng thống Donald Trump có thể làm giảm cam kết của Mỹ với đồng minh. Nếu được triển khai, kế hoạch có thể cho phép nhiều quốc gia hơn tiếp nhận các máy bay lưỡng dụng của Mỹ (DCA), tức các máy bay có khả năng thực hiện đòn tấn công hạt nhân.
Mục tiêu duy trì "ô hạt nhân"
Hai nguồn tin cho biết việc Mỹ sẵn sàng thảo luận mở rộng chương trình này nhằm chứng minh cam kết duy trì “ô hạt nhân” bảo vệ châu Âu, ngay cả khi các đồng minh NATO phải tự đảm nhận nhiều hơn chi phí phòng thủ thông thường. Các nước ở sườn phía đông NATO, bao gồm Ba Lan và một số quốc gia Baltic, được cho là quan tâm đến khả năng đặt căn cứ DCA trên lãnh thổ của mình.
Giới chức Ba Lan đặc biệt nhiều lần công khai bày tỏ mong muốn tiếp nhận vũ khí hạt nhân. Cựu Tổng thống Andrzej Duda từng kêu gọi Mỹ mở rộng chương trình DCA sang Ba Lan. Trong năm nay, Warsaw cũng tham gia một sáng kiến mới do Pháp khởi xướng nhằm nghiên cứu khả năng tạm thời triển khai một phần lực lượng răn đe hạt nhân của Pháp tới các quốc gia đồng minh châu Âu.
Quan tâm từ các nước gần biên giới Nga
Một nguồn tin am hiểu các cuộc trao đổi cho biết các cuộc thảo luận vẫn đang diễn ra trong các kênh của NATO, đồng thời nói thêm rằng những đồng minh nằm gần biên giới Nga nhất là các nước thể hiện sự quan tâm lớn nhất. Nguồn tin này cho rằng chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine cùng những phát biểu của Tổng thống Vladimir Putin về năng lực hạt nhân của Moscow đã thúc đẩy một số đồng minh NATO muốn tham gia chương trình DCA.
Tuy nhiên, một nguồn tin khác nhấn mạnh rằng việc đạt được thỏa thuận mở rộng các quốc gia tiếp nhận vũ khí hạt nhân của Mỹ vẫn chưa phải là điều sắp xảy ra.
Chương trình chia sẻ hạt nhân hiện tại
Chương trình chia sẻ hạt nhân của NATO hiện bao gồm Bỉ, Đức, Italy, Hà Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Anh. Các nước này được phép tiếp nhận máy bay DCA của Mỹ cùng các quả bom hạt nhân được triển khai trên tiền phương. Số vũ khí này do Mỹ bảo vệ và Washington là bên duy nhất có quyền phê chuẩn việc sử dụng.
Được xây dựng từ thời Chiến tranh Lạnh, NATO cho biết cơ chế này tạo điều kiện để các đồng minh không sở hữu vũ khí hạt nhân tham gia hoạch định chính sách và kế hoạch hạt nhân của liên minh, qua đó bảo đảm an ninh mà không cần tự phát triển kho vũ khí hạt nhân của riêng mình.
Lo ngại từ các động thái của Mỹ
Những động thái gần đây của chính quyền ông Trump như hủy bỏ các kế hoạch triển khai một số hệ thống vũ khí chủ chốt tới châu Âu và thông báo rút quân nhằm chuyển nguồn lực quân sự sang châu Á cùng các khu vực khác đã khiến nhiều đồng minh NATO lo ngại. Họ cho rằng điều này có thể tạo ra các khoảng trống trong năng lực phòng thủ và răn đe của châu Âu.
Mặc dù các nước châu Âu đã cam kết tăng mạnh chi tiêu quốc phòng và đầu tư vào các năng lực quân sự thông thường mà trước đây phụ thuộc vào Mỹ, “ô hạt nhân” của Washington vẫn được xem là không thể thay thế. Sau cuộc họp của các ngoại trưởng NATO tháng trước, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết tồn tại một “nhận thức chung” rằng dù Mỹ sẽ chuyển trọng tâm nhiều hơn sang các khu vực khác, năng lực răn đe và phòng thủ tổng thể của NATO tại châu Âu phải được duy trì ở mức hiện nay.
