Mỹ đã thực hiện nhiệm vụ cứu phi công đầu tiên sử dụng xuồng không người lái (USV) sau khi trực thăng Apache do họ điều khiển bị rơi gần eo biển Hormuz. Một USV của Hải quân Mỹ đã giải cứu hai thành viên tổ lái sau khi trực thăng tấn công AH-64E Apache rơi xuống khu vực gần eo biển Hormuz, quân đội Mỹ cho biết hôm 9/6.
Đại úy Timothy Hawkins, người phát ngôn của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cho biết: “Một xuồng mặt nước không người lái của Hải quân Mỹ đã phát hiện và cứu hộ tổ lái dưới nước. Lực lượng Đặc nhiệm 59 thuộc Hạm đội 5 là đơn vị đầu tiên của Hải quân Mỹ chuyên vận hành AI và các hệ thống không người lái trong thực chiến”.
CENTCOM, cơ quan phụ trách các chiến dịch quân sự của Mỹ tại Trung Đông, viết trên mạng xã hội X: “Các binh sĩ đã được giải cứu an toàn trong khoảng 2 giờ và hiện trong tình trạng ổn định. Nguyên nhân vụ việc đang được điều tra”.
Theo Wall Street Journal, phương tiện thực hiện nhiệm vụ cứu hộ là Corsair, một xuồng không người lái do công ty Saronic phát triển và được Lực lượng Đặc nhiệm 59 của Hải quân Mỹ vận hành. Chiếc USV này đã phát hiện hai thành viên tổ lái AH-64E đang nổi trên mặt nước ngoài khơi bờ biển Oman. Toàn bộ chiến dịch cứu hộ được hoàn tất trong khoảng 2 giờ. Đây được xem là lần đầu tiên một USV được sử dụng trong nhiệm vụ cứu nạn trên biển, cho thấy vai trò ngày càng mở rộng của các hệ thống không người lái.
Corsair là một USV tốc độ cao do Saronic phát triển. Được thiết kế cho nhiều loại nhiệm vụ khác nhau, Corsair sở hữu thân tàu xuyên sóng, hệ thống tự hành dựa trên AI và tốc độ tối đa khoảng 65 km/h. Được trang bị khoang tải mô-đun, cảm biến tiên tiến, radar và hệ thống liên lạc hiện đại, phương tiện này có thể hoạt động độc lập trong thời gian dài. Tầm hoạt động được cho là vượt quá 1.850 km.
Các chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn (SAR) vốn tiềm ẩn nhiều phức tạp và rủi ro, đặc biệt khi được tiến hành trong hoặc gần khu vực có đối phương hiện diện. Chiến dịch giải cứu tổ lái chiếc F-15E của Mỹ trước đó tại Iran đã cho thấy rõ mức độ nguy hiểm mà các lực lượng tìm kiếm cứu nạn chiến đấu (CSAR) phải đối mặt. Các hoạt động cứu hộ trên biển cũng đi kèm những thách thức riêng biệt. Luôn tồn tại nguy cơ mất thêm phương tiện và nhân sự trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, bất kể chiến dịch CSAR diễn ra ở đâu.
Việc sử dụng một xuồng không người lái của Hải quân Mỹ trong chiến dịch cứu hộ vừa qua đã mở ra một hướng tiếp cận mới cho các hoạt động CSAR trên biển trong tương lai. Những phương tiện không người lái này có thể được bố trí sẵn một cách linh hoạt và phân tán trên diện rộng để sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ cứu hộ khi cần. Trong một số tình huống nhất định, USV còn có thể mang lại những lợi thế riêng biệt khi tiếp cận được các khu vực mà các phương tiện truyền thống không thể tiếp cận hoặc khó tiếp cận, đồng thời không đặt thêm nhân sự vào vòng nguy hiểm.
Trước đó, một trực thăng AH-64 Apache của Mỹ đã rơi gần eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc Iran bắn hạ trực thăng và đã thực hiện chiến dịch không kích trả đũa. Iran cũng đã tấn công đáp trả vào các mục tiêu của Mỹ. Truyền thông Mỹ và Israel nói rằng chiếc Apache của Mỹ dường như đã bị một UAV của Iran bắn hạ gần eo biển Hormuz, tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ đây có phải là hành động cố ý hay không.
Kênh truyền thông Trung Đông Al Arabiya cho biết, Iran không có ý định bắn hạ trực thăng Apache của Mỹ. Theo các nguồn tin, Tehran đã thông báo với các bên trung gian rằng vụ việc là “không chủ ý” và xảy ra “do căng thẳng tại eo biển Hormuz”. Các nguồn tin cho biết phía Iran không từ chối đàm phán với Mỹ và vẫn có ý định tiếp tục theo đuổi một giải pháp ngoại giao.
Vụ tai nạn mới nhất đánh dấu chiếc Apache đầu tiên bị mất kể từ khi xung đột với Iran bắt đầu vào cuối tháng 2. Lục quân Mỹ đã sử dụng rộng rãi trực thăng tấn công AH-64 Apache để hộ tống tàu thương mại và thực thi phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran. Các trực thăng này thực hiện tuần tra, đóng vai trò răn đe hiện diện và đối phó các mối đe dọa trong khu vực bất ổn. Tháng 5/2026, AH-64 Apache cùng trực thăng MH-60 Seahawk đã tấn công 6 xuồng cao tốc của Iran tại eo biển Hormuz mà Mỹ cho là đang đe dọa hoạt động hàng hải thương mại.
