Mỹ vừa đưa ra lời cảnh báo cứng rắn đối với Oman, đồng minh của Washington tại Trung Đông, liên quan đến khả năng quốc gia này tham gia vào việc thiết lập cơ chế thu phí qua eo biển Hormuz. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố sẽ áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với bất kỳ bên nào, bao gồm cả Oman, nếu họ tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào hoạt động này.
Cảnh báo từ Bộ trưởng Tài chính Mỹ
Trong một bài đăng trên mạng xã hội, ông Bessent nhấn mạnh: "Oman nên biết rằng Bộ Tài chính Mỹ sẽ kiên quyết nhắm mục tiêu vào bất kỳ bên nào tham gia - trực tiếp hoặc gián tiếp - vào việc tạo điều kiện cho hoạt động thu phí qua eo biển Hormuz, và bất kỳ đối tác nào tham gia cũng sẽ bị trừng phạt." Ông khẳng định Mỹ sẽ "không dung thứ" cho bất kỳ nỗ lực nào nhằm áp đặt hệ thống thu phí tại tuyến đường thủy chiến lược này.
Khi được hỏi liệu Nhà Trắng có đang "lên kế hoạch cho một cuộc chiến mới với Oman" hay không, ông Bessent trả lời: "Tôi nghĩ Tổng thống muốn nhấn mạnh quyền tự do hàng hải tại eo biển." Ông cũng tiết lộ đã có cuộc trao đổi qua điện thoại với Đại sứ Oman tại Mỹ vào ngày 28/5, trong đó đại sứ "đảm bảo rằng không có kế hoạch thu phí đường thủy qua eo biển". Theo ông Bessent, đại sứ Oman đã cố gắng xoa dịu căng thẳng bằng cách nhấn mạnh mối quan hệ lâu dài giữa hai nước: "Hai nước chúng ta đã có 200 năm quan hệ tốt đẹp, ông ấy muốn có thêm 200 năm nữa."
Tuyên bố của Tổng thống Trump
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 28/5 đã dọa sẽ "thổi bay" Oman nếu quốc gia này không "biết cư xử", sau khi có thông tin Iran đàm phán với Oman để phối hợp thu phí quá cảnh eo biển Hormuz. "Oman sẽ phải biết cư xử giống như tất cả những nước khác. Bằng không, chúng ta sẽ phải thổi bay họ. Họ hiểu điều đó mà. Rồi họ sẽ ổn thôi", ông Trump tuyên bố.
Khi được hỏi liệu ông có chấp nhận một thỏa thuận ngắn hạn cho phép Iran và Oman kiểm soát tuyến đường thủy mang tính sống còn này hay không, ông Trump trả lời dứt khoát: "Không. Eo biển này sẽ được mở cửa cho tất cả mọi người. Không ai có quyền kiểm soát nó cả. Chúng ta sẽ giám sát nó. Chúng ta sẽ canh chừng nó. Nhưng không một ai được phép kiểm soát. Đó là một phần trong tiến trình đàm phán hiện tại của chúng ta."
Bối cảnh eo biển Hormuz
Eo biển Hormuz là tuyến đường trung chuyển chiến lược đối với năng lượng toàn cầu, nhưng gần như đã bị phong tỏa kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra hồi cuối tháng 2. Một quan chức trong khu vực cho biết, Tehran đang muốn thuyết phục Oman, một đồng minh của Mỹ, hỗ trợ một cơ chế nhằm thu phí từ các tàu bè đi qua eo biển.
Vấn đề về cơ chế kiểm soát eo biển Hormuz đến nay tiếp tục là điểm nghẽn chính đối với các cuộc hòa đàm của Mỹ và Iran. Chính quyền Tổng thống Trump tuyên bố, Hormuz sẽ được mở lại bằng cách này hoặc cách khác. Washington cũng tiếp tục gây sức ép với Tehran thông qua duy trì lệnh phong tỏa hàng hải với các cảng của Iran.
