Iran khẳng định mục tiêu hàng đầu của nước này trong các cuộc đàm phán với Mỹ là chấm dứt xung đột và bảo đảm an ninh lâu dài tại Trung Đông, thay vì bình thường hóa quan hệ song phương. Tuyên bố được Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang.
Quan điểm của Iran về đàm phán và xung đột
Ông Mohammad Bagher Ghalibaf nhấn mạnh: "Mục tiêu của chúng tôi là chấm dứt xung đột và bảo đảm an ninh lâu dài chứ không phải bình thường hóa quan hệ với Mỹ. Chúng tôi không tin tưởng họ". Phát biểu này được đăng tải trên kênh Telegram của ông, gửi tới quốc dân Iran.
Theo ông Ghalibaf, việc cho rằng Iran chỉ có hai lựa chọn hoặc chiến đấu hoặc đàm phán là sai lầm. Ông giải thích: "Đúng hơn là chúng tôi sẽ chiến đấu vào một thời điểm này và đàm phán vào một thời điểm khác". Ông đổ lỗi cho Mỹ và Israel về đợt leo thang căng thẳng mới nhất, cho rằng hành động của họ "buộc Iran phải phản ứng một cách kiên quyết để bảo vệ quyền lợi của người dân".
Diễn biến leo thang quân sự
Vào cuối ngày 7/6, Iran đã phóng tên lửa tấn công vào miền bắc Israel. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) xác nhận toàn bộ số tên lửa này đều bị đánh chặn thành công. Cuộc tấn công diễn ra sau khi Israel oanh tạc một cơ sở của Hezbollah tại Beirut, Li Băng, nhằm đáp trả các đợt pháo kích của Hezbollah vào miền Bắc Israel.
Trước đó, Iran đã cảnh báo Israel về hành động trả đũa nếu tấn công thủ đô Li Băng. Rạng sáng 8/6, Israel đáp trả bằng các cuộc không kích nhắm vào các cơ sở quân sự ở miền Tây và miền Trung Iran, khiến một doanh nghiệp hóa dầu ở tỉnh Khuzestan bị hư hại. Ngay sau đó, Iran tiếp tục pháo kích vào lãnh thổ Israel.
Lệnh ngừng bắn và vai trò của Mỹ
Ngày 8/6, Iran và Israel cùng tuyên bố dừng các cuộc không kích lẫn nhau sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và quay lại bàn đàm phán. Ông Trump cho biết đã cảnh báo Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rằng ông sẽ tự cô lập nếu tiếp tục tấn công Iran. Ông cũng tiết lộ Israel đã thông báo cho Mỹ "quá muộn" về các cuộc không kích hôm 7/6.
Tổng thống Trump nói rằng 5 quốc gia trong khu vực đã thúc giục ông can thiệp với ông Netanyahu. "Các quốc gia này đã rất lo ngại. Họ ủng hộ thỏa thuận mà chúng tôi đang đàm phán", ông Trump phát biểu mà không nêu cụ thể tên các nước. Ông cũng cho biết các quan chức Iran đã liên lạc và đề nghị ngừng bắn nếu Israel lùi bước: "Họ đã gọi cho chúng tôi và nói rằng họ sẽ không thực hiện thêm bất kỳ cuộc tấn công nào nữa, đồng thời yêu cầu chúng tôi nhắn với Israel đừng tiếp tục tấn công".
Tuyên bố chiến thắng toàn diện
Trong cuộc vận động cử tri qua điện thoại cho Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, ông Trump ẩn ý Mỹ sẽ tuyên bố "chiến thắng toàn diện" trước Iran trong vòng 2 tuần tới. Ông nói: "Chúng ta đang đàm phán, và họ muốn đạt được một thỏa thuận rất tốt. Họ sẵn sàng trao cho chúng ta mọi thứ, họ sẵn sàng chấp nhận việc không sở hữu vũ khí hạt nhân. Tôi nghĩ chúng ta đang chiến thắng trong cuộc chiến đó, nhưng các bạn thực sự sẽ thấy chiến thắng trong 2 tuần tới khi chúng ta tuyên bố chiến thắng toàn diện, đó sẽ là một chiến thắng toàn diện, điều đó sẽ xảy ra rất sớm thôi, và giá dầu sẽ lao dốc".
Đây không phải lần đầu tiên ông Trump đưa ra lời hứa về tiến triển trong vòng "2 tuần". Trước đó, lệnh ngừng bắn với Iran ngày 7/4 ban đầu được cho là sẽ kéo dài 2 tuần để hai bên hoàn tất thỏa thuận chấm dứt xung đột. Khi được hỏi tại sao Iran chưa ký thỏa thuận dù được cho là khao khát đạt được, ông Trump giải thích: "Bởi vì họ mạnh mẽ. Họ có lòng tự tôn. Có những điều họ chưa từng nghĩ mình sẽ làm nhưng giờ họ sẽ buộc phải làm. Họ không còn lựa chọn nào khác. Và việc này cần một chút thời gian".
