Ukraine sẽ đối mặt với thách thức lớn từ hỏa lực Nga trong thời gian tới khi Moscow tăng cường tích trữ loại vũ khí mà Kiev đang thiếu nghiêm trọng công cụ để đánh chặn hiệu quả.
Theo cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine, ông Serhii Beskrestnov, ngày sản xuất ghi trên các loại vũ khí tấn công của Nga bị đánh chặn cho thấy phần lớn vũ khí của Nga đang được sử dụng gần như ngay khi rời dây chuyền sản xuất, nhưng tên lửa Iskander là ngoại lệ.
Phân tích dấu hiệu từ ngày sản xuất
Đánh giá của ông Beskrestnov về kho dự trữ vũ khí Nga, dựa trên các ký hiệu ngày sản xuất thu thập từ những vũ khí bị đánh chặn hoặc bắn hạ, cho thấy Nga đang vận hành các cơ sở sản xuất ở công suất tối đa và đẩy vũ khí ngay ra bệ phóng khi sản xuất xong. Tuy nhiên, điều này không áp dụng với tên lửa đạn đạo Iskander 9M723. Các tên lửa được phóng vào giữa năm 2026 nhưng mang ngày sản xuất năm 2025 cho thấy Nga đang duy trì một kho dự trữ ít nhất từ 180 đến 250 quả.
Đây là một trong số ít vũ khí mà Nga đang tích trữ thay vì sử dụng ngay sau khi sản xuất, đồng thời cũng là loại vũ khí mà hệ thống phòng không Ukraine gặp nhiều khó khăn nhất trong việc đánh chặn do tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn Patriot.
Tương phản với các loại vũ khí khác
Theo thống kê của ông Beskrestnov, các UAV cảm tử kiểu Shahed được sử dụng để tấn công Ukraine thường chỉ có ngày sản xuất từ 5 đến 15 ngày trước khi được khai hỏa tới mục tiêu. Ông viết: Nga đang tấn công chúng tôi theo đúng nghĩa đen bằng các vũ khí vừa xuất xưởng. Tên lửa siêu vượt âm Zircon được phóng mang ngày sản xuất năm 2026. Tên lửa hành trình Kh-101 thường có ngày sản xuất vẫn thuộc năm 2026. Các tên lửa phòng không S-400 biến thể RM48U được sử dụng để tấn công mục tiêu mặt đất cũng mang ngày sản xuất năm 2026.
Tuy nhiên, tên lửa đạn đạo Iskander 9M723 là trường hợp ngoại lệ. Các quả Iskander Nga bắn ra vào giữa năm 2026 mang ngày sản xuất năm 2025, cho thấy Nga đã lưu trữ chúng trong nhiều tháng trước khi sử dụng.
Quy mô kho dự trữ Iskander
Với tốc độ sản xuất Iskander-M được cho là khoảng 60-70 quả mỗi tháng, số liệu từ Cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR) cho thấy kho dự trữ từ 180-250 tên lửa Iskander của Nga tương đương khoảng 3-4 tháng sản lượng. Trước đó, theo Financial Times, HUR từng ước tính Nga sở hữu gần 600 tên lửa Iskander trong kho. Ước tính thấp hơn của ông Beskrestnov xuất phát từ phương pháp thống kê của ông, vốn dựa trên ngày sản xuất của các vũ khí được sử dụng trên lãnh thổ Ukraine. Cách tiếp cận này có thể không phản ánh đầy đủ số lượng vũ khí cũ hơn vẫn đang nằm trong các kho dự trữ chiến lược.
Thách thức với phòng không Ukraine
Iskander là loại tên lửa đạn đạo tấn công chính xác chủ lực của Nga trong các cuộc tập kích nhằm vào Ukraine. Chúng được sử dụng để đánh vào các trận địa phòng không, sở chỉ huy, cơ sở hạ tầng, hệ thống năng lượng và những mục tiêu chủ chốt của Ukraine. Tên lửa có thể tới mục tiêu trong chưa đầy 5 phút sau khi phóng và rất khó bị đánh chặn trong bối cảnh Ukraine thiếu tên lửa Patriot. Mỗi lần đánh chặn một quả Iskander thường cần phóng đồng thời 2-3 tên lửa đánh chặn PAC-3.
Mỹ là bên sản xuất PAC-3 và xung đột ở Trung Đông đã khiến dự trữ của dòng tên lửa này giảm mạnh. Trung bình, mỗi tháng Mỹ sản xuất được 56 quả PAC-3, thậm chí còn thấp hơn số Iskander mà Nga sản xuất, và nó không chỉ được sử dụng cho riêng chiến trường Ukraine. Vì vậy, Iskander đang ngày càng trở nên khó đánh chặn, vì nguồn PAC-3 đang cạn kiệt.
Đây là lý do Ukraine đã liên tục kêu gọi Mỹ cấp thêm PAC-3 trong thời gian qua, vì với kho dự trữ Iskander và guồng quay của cỗ máy chiến sự Nga, việc hạ tên lửa này trong tương lai sẽ trở nên thách thức hơn gấp nhiều lần.
