Chi tiêu toàn cầu cho vũ khí hạt nhân đã tăng lên mức kỷ lục 91,4 tỉ USD trong năm 2024, tăng 10,7% so với năm trước, theo báo cáo mới nhất từ Chiến dịch Quốc tế Xóa bỏ Vũ khí Hạt nhân (ICAN). Sự gia tăng này chủ yếu đến từ Mỹ, quốc gia chiếm 57% tổng chi tiêu toàn cầu.
Mỹ dẫn đầu chi tiêu vũ khí hạt nhân
Mỹ đã chi 52 tỉ USD cho vũ khí hạt nhân trong năm 2024, tăng 12,6% so với năm trước. Khoản chi này bao gồm việc hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân, duy trì các đầu đạn hiện có và phát triển các hệ thống mới. Các nhà phân tích cho rằng sự gia tăng này phản ánh cam kết của Washington trong việc duy trì ưu thế hạt nhân trước các đối thủ như Nga và Trung Quốc.
Nga và Trung Quốc cũng tăng chi tiêu
Nga đứng thứ hai với ước tính chi 12,3 tỉ USD, tăng 8% so với năm trước. Trung Quốc đứng thứ ba với 10,8 tỉ USD, tăng 9,5%. Cả hai nước đều đang tiến hành các chương trình hiện đại hóa hạt nhân quy mô lớn, bao gồm phát triển tên lửa mới và tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo.
Các nước khác
Anh chi 5,2 tỉ USD, Pháp chi 4,8 tỉ USD, Ấn Độ chi 2,3 tỉ USD, Pakistan chi 1,7 tỉ USD, Israel chi 1,2 tỉ USD và Triều Tiên ước tính chi 0,8 tỉ USD. Nhìn chung, 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân đều tăng chi tiêu trong năm qua.
Tác động đến an ninh toàn cầu
Sự gia tăng chi tiêu cho vũ khí hạt nhân diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, đặc biệt là xung đột Nga-Ukraine và cạnh tranh Mỹ-Trung. ICAN cảnh báo rằng xu hướng này làm gia tăng nguy cơ chạy đua vũ trang hạt nhân và làm suy yếu các nỗ lực giải trừ quân bị. Tổ chức này kêu gọi các quốc gia hạt nhân tuân thủ Hiệp ước Cấm vũ khí Hạt nhân (TPNW) và chuyển hướng ngân sách quân sự sang các lĩnh vực như y tế, giáo dục và biến đổi khí hậu.
Trong khi đó, các nhà phân tích quân sự cho rằng chi tiêu tăng là cần thiết để duy trì khả năng răn đe. Tuy nhiên, họ cũng thừa nhận rằng điều này tạo ra một vòng xoáy leo thang, khi các nước đối thủ buộc phải đáp trả bằng cách tăng chi tiêu của chính họ.
Báo cáo của ICAN dựa trên dữ liệu từ các nguồn chính phủ, các viện nghiên cứu và các tổ chức quốc tế. Nó được công bố trước thềm Hội nghị Đánh giá Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT) dự kiến diễn ra vào năm 2025.
