Chi tiêu cho vũ khí hạt nhân trên toàn thế giới đã leo thang lên mức cao chưa từng có trong năm 2025, khi các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân tăng cường đưa đầu đạn từ kho dự trữ vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu.
Mức chi tiêu kỷ lục
Theo Tổ chức Quốc tế Vận động Xóa bỏ Vũ khí Hạt nhân (ICAN), tổng chi tiêu toàn cầu cho vũ khí hạt nhân trong năm 2025 đạt gần 119 tỷ USD, tăng 19% so với năm 2024. Báo cáo này cũng đưa ra cảnh báo về nguy cơ bùng phát một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới.
Lo ngại từ các tổ chức nghiên cứu
Cả ICAN và Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) đều bày tỏ quan ngại sâu sắc về nguy cơ hạt nhân gia tăng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang. Hai nghiên cứu được công bố ngày 8/6 cho thấy chi tiêu tăng mạnh khi các quốc gia đẩy nhanh hiện đại hóa kho vũ khí và triển khai thêm đầu đạn.
Bà Susi Snyder, Giám đốc chương trình của ICAN, nhấn mạnh xu hướng mở rộng này, cùng với lo ngại về vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc gia tăng nguy cơ sử dụng vũ khí hạt nhân, là điều hết sức đáng báo động.
Số liệu từ SIPRI
Báo cáo của SIPRI cho biết tổng số đầu đạn hạt nhân toàn cầu đã giảm qua nhiều thập kỷ, xuống còn khoảng 12.187 đầu đạn vào đầu năm 2026. Tuy nhiên, số lượng vũ khí sẵn sàng sử dụng đã tăng lên 9.745 đầu đạn.
Giám đốc SIPRI, ông Karim Haggag, nhận định: "Dù số lượng vũ khí hạt nhân giảm, mức độ nguy hiểm và rủi ro hạt nhân lại gia tăng." Ông chỉ ra sự suy yếu của các cơ chế kiểm soát vũ khí chiến lược và cạnh tranh gay gắt giữa các cường quốc hạt nhân là những dấu hiệu đáng lo ngại.
SIPRI dự báo tổng kho vũ khí hạt nhân toàn cầu có thể tăng trở lại trong những năm tới, khi tốc độ tháo dỡ vũ khí chậm lại trong khi triển khai vũ khí mới tăng tốc.
Phân bổ sở hữu
Mỹ và Nga hiện nắm giữ khoảng 83% tổng kho vũ khí hạt nhân thế giới, mỗi nước sở hữu hơn 5.000 đầu đạn.
Xu hướng đầu tư
Báo cáo của ICAN cho thấy tất cả các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân đều gia tăng đầu tư. Trong năm 2025, họ chi nhiều hơn gần 17 tỷ USD so với năm 2024 cho vũ khí hủy diệt hàng loạt. Trong 5 năm qua, tổng chi tiêu lên tới hơn 470 tỷ USD.
Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều quốc gia đang trang bị hệ thống vũ khí mới có vòng đời hoạt động dài, đồng nghĩa với những khoản đầu tư khổng lồ trong tương lai.
Tác động nhân đạo
Các nhà nghiên cứu cho rằng số tiền này được chi trong bối cảnh hệ thống nhân đạo toàn cầu gặp khó khăn do cắt giảm tài trợ. Theo họ, chỉ riêng chi tiêu một ngày cho vũ khí hạt nhân trong năm 2025 cũng đủ để đảm bảo an ninh lương thực cho hơn 2 triệu người.
