Sáng ngày 2 tháng 3 năm 2026, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chính thức khai mạc phiên họp thứ 55. Phiên họp quan trọng này được chia thành hai đợt cụ thể: đợt đầu tiên diễn ra vào ngày 2/3 và đợt thứ hai sẽ được tổ chức vào các ngày 16 và 17 tháng 3 tại phòng họp Tân Trào.
Chuẩn bị kỹ lưỡng cho bầu cử và kỳ họp Quốc hội
Phát biểu khai mạc phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh rằng chỉ còn đúng 13 ngày nữa là cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ được tiến hành vào Chủ nhật ngày 15 tháng 3. Việc tổ chức phiên họp thứ 55 sớm hơn so với thông lệ và chia thành hai đợt nhằm mục đích kép: vừa đảm bảo tiến độ chương trình lập pháp cùng các nhiệm vụ thường xuyên, vừa tạo điều kiện thuận lợi để các cơ quan, tổ chức có thể tập trung nguồn lực cho công tác chuẩn bị bầu cử được chu đáo nhất.
Nội dung trọng tâm của phiên họp
Tại phiên họp này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tiến hành thảo luận và cho ý kiến về 10 dự án luật cùng 1 dự thảo nghị quyết, dự kiến sẽ được trình thông qua tại kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng cung cấp thông tin chi tiết hơn về kỳ họp sắp tới, trong đó dự kiến sẽ dành khoảng gần một tuần để làm công tác nhân sự, đồng thời thảo luận, cho ý kiến và thông qua nhiều dự án luật, nghị quyết quan trọng khác.
Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh: "Trên tinh thần khối lượng nội dung lớn, phạm vi điều chỉnh rộng, nhiều vấn đề còn ý kiến khác nhau. Vì vậy, đề nghị các đồng chí tập trung làm rõ những vấn đề còn vướng mắc, những chính sách còn nhiều phương án lựa chọn. Quan điểm chung là 'làm đến đâu chắc đến đó', chất lượng là yếu tố quyết định". Ông cũng lưu ý rằng các luật, nghị quyết khi được thông qua phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về hồ sơ, thủ tục và đặc biệt là chất lượng nội dung.
Chi tiết về các dự án luật quan trọng
Trong phiên họp, Chủ tịch Quốc hội đã nêu rõ những yêu cầu cụ thể đối với từng nhóm dự án luật:
- Đối với nhóm luật thuộc lĩnh vực tư pháp và quyền công dân như Luật Công chứng, Luật Trợ giúp pháp lý, Luật Tiếp cận thông tin, ông yêu cầu các quy định phải rõ ràng, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện và dễ kiểm tra giám sát. Đồng thời, cần hạn chế tối đa việc phát sinh các thủ tục không cần thiết, bởi đây là những dự án luật liên quan trực tiếp đến quyền lợi và lợi ích hợp pháp của người dân.
- Đối với Luật Thủ đô (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội lưu ý phải xây dựng được một cơ chế đặc thù, rõ ràng và thực chất, tránh tình trạng dàn trải. Việc phân cấp, phân quyền phải đi đôi với kiểm soát quyền lực, các chính sách đưa ra cần đảm bảo tính khả thi và có thể triển khai ngay, tránh những quy định chung chung, thiếu cụ thể.
- Đối với Luật Bảo hiểm xã hội, ông nhấn mạnh chính sách an sinh phải đảm bảo tính ổn định, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người lao động và doanh nghiệp, không để tâm lý lo lắng lan rộng trong xã hội.
- Đối với Luật Thi đua khen thưởng, cần đảm bảo thi đua thực chất, khắc phục triệt để bệnh thành tích, khen thưởng đúng người đúng việc, từ đó tạo động lực phát triển bền vững.
Không để xảy ra khoảng trống pháp lý
Bên cạnh các dự án luật, phiên họp cũng sẽ cho ý kiến đối với một số nội dung quan trọng khác trình Quốc hội, bao gồm Dự thảo Nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2026 - 2030) và báo cáo của Chính phủ về công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng sẽ xem xét các nội dung thuộc thẩm quyền như việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 1744 về danh sách Ủy viên Hội đồng tuyển chọn, giám sát Thẩm phán quốc gia; việc áp dụng các quyền ưu đãi, miễn trừ cho Văn phòng Quỹ hợp tác phát triển kinh tế của Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hàn Quốc tại Việt Nam; cùng với đó là xem xét báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 2/2026.
Phiên họp còn dành thời gian cho ý kiến lần thứ hai về công tác chuẩn bị cho Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn một lần nữa nhấn mạnh: "Tinh thần chung là chuẩn bị kỹ lưỡng, không để bị động trong bất kỳ khâu nào. Việc chuyển giao nhiệm kỳ cũng cần đảm bảo thông suốt, không để xảy ra khoảng trống pháp lý, không gián đoạn hoạt động của các cơ quan". Ông cũng ghi nhận và biểu dương sự chủ động, trách nhiệm cao của các cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra, đặc biệt là Bộ Tư pháp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đã chuẩn bị từ sớm, tổ chức thẩm tra sơ bộ ngay trong những ngày giáp Tết, kịp thời trình bày ngay trong ngày đầu tiên của phiên họp này.
Công tác bầu cử được đẩy mạnh
Liên quan đến công tác bầu cử, Chủ tịch Quốc hội cho biết, trước, trong và sau Tết Nguyên đán, Hội đồng Bầu cử Quốc gia, Văn phòng Hội đồng Bầu cử Quốc gia cùng các cơ quan liên quan đã tích cực chuẩn bị, làm việc không ngừng nghỉ để đảm bảo kỳ bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp diễn ra thành công tốt đẹp. Sự phối hợp chặt chẽ từ phía Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Bầu cử Quốc gia, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban khác đã được thực hiện rất tích cực, khẩn trương trong những ngày trước Tết và cả trong thời gian nghỉ Tết.
Qua Hội nghị kiểm điểm triển khai thực hiện Chỉ thị 46 và các hướng dẫn của Hội đồng Bầu cử Quốc gia, Chủ tịch Quốc hội cho biết cơ bản các địa phương không có kiến nghị gì lên Hội đồng Bầu cử Quốc gia và Trung ương. Tuy nhiên, ông cũng đề nghị Thường vụ Quốc hội và Trưởng các Tiểu ban tiếp tục họp tiểu ban để rà soát lại toàn bộ công tác chuẩn bị bầu cử, đảm bảo nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 3 là cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp được tiến hành thành công tốt đẹp, đồng thời chuẩn bị chu đáo cho Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI và Kỳ họp thứ nhất của Hội đồng nhân dân các địa phương.
