Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa ban hành đồng loạt 5 nghị quyết quan trọng, bao trùm nhiều lĩnh vực từ tài chính, đầu tư công, khoa học công nghệ đến công tác tổ chức nhân sự của Quốc hội. Các nghị quyết này tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho hoạt động giám sát, quyết định các vấn đề tài chính – ngân sách quốc gia và củng cố bộ máy của cơ quan lập pháp trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Quy chế mới về kế hoạch tài chính và đầu tư công trung hạn
Đáng chú ý nhất là Nghị quyết số 09/2026/UBTVQH16 do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành, quy định chi tiết Quy chế lập, thẩm tra, quyết định kế hoạch tài chính 05 năm quốc gia, kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách nhà nước, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương và phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước hằng năm.
Quy chế này được kỳ vọng sẽ chuẩn hóa quy trình xây dựng và phê duyệt các kế hoạch tài chính trung hạn, giúp Quốc hội và các cơ quan liên quan làm việc minh bạch, hiệu quả hơn trong việc phân bổ và sử dụng ngân sách nhà nước. Đây là một bước cụ thể hóa các quy định của Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công, đồng thời tăng cường vai trò giám sát của cơ quan dân cử đối với nguồn lực tài chính quốc gia.
Quản lý hoạt động khoa học và công nghệ tại cơ quan Quốc hội
Nghị quyết số 309/NQ-UBTVQH16 được ban hành để ban hành Quy chế quản lý hoạt động khoa học và công nghệ tại cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội. Quy chế này đặt ra khung pháp lý cho việc tổ chức, triển khai và quản lý các đề tài, dự án nghiên cứu khoa học – công nghệ trong hệ thống cơ quan lập pháp.
Theo đó, các hoạt động khoa học và công nghệ tại Quốc hội và Văn phòng Quốc hội sẽ được thực hiện một cách bài bản, đồng bộ, phục vụ thiết thực cho công tác xây dựng pháp luật, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Quy chế mới cũng hướng tới nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, góp phần đổi mới phương thức hoạt động của cơ quan dân cử.
Chuyển sinh hoạt Đoàn đại biểu Quốc hội đối với hai đại biểu
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã ban hành hai nghị quyết về việc chuyển sinh hoạt Đoàn đại biểu Quốc hội đối với ông Đỗ Thanh Bình và ông Lê Quang Tùng. Cụ thể, Nghị quyết số 307/NQ-UBTVQH16 quyết định chuyển sinh hoạt Đoàn đại biểu Quốc hội đối với ông Đỗ Thanh Bình; Nghị quyết số 308/NQ-UBTVQH16 thực hiện tương tự đối với ông Lê Quang Tùng.
Việc chuyển sinh hoạt Đoàn đại biểu Quốc hội thường được thực hiện khi đại biểu có sự thay đổi về đơn vị công tác, nơi cư trú hoặc phân công nhiệm vụ, nhằm bảo đảm điều kiện thuận lợi cho hoạt động đại biểu. Quyết định này thể hiện sự kịp thời của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong việc quản lý, sắp xếp hoạt động của các vị đại biểu dân cử theo đúng quy định của pháp luật.
Phê chuẩn nhân sự tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội
Cùng với các nghị quyết nêu trên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 311/NQ-UBTVQH16 phê chuẩn một Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội khóa XVI.
Động thái này nhằm kiện toàn nhân sự của Ủy ban Văn hóa và Xã hội – cơ quan chuyên trách của Quốc hội phụ trách các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, xã hội và thông tin truyền thông. Việc phê chuẩn Ủy viên hoạt động chuyên trách góp phần bảo đảm bộ máy tham mưu, thẩm tra của Quốc hội hoạt động liên tục, hiệu quả trong nhiệm kỳ khóa XVI.
Tác động của loạt nghị quyết tới hoạt động Quốc hội
Sự ra đời của cùng lúc nhiều nghị quyết cho thấy Ủy ban Thường vụ Quốc hội đang tích cực hoàn thiện hành lang pháp lý và cơ cấu tổ chức để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công cuộc đổi mới, cải cách thể chế. Các nghị quyết về tài chính – ngân sách và khoa học công nghệ sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả sử dụng nguồn lực công.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, việc chuẩn hóa quy trình lập kế hoạch tài chính trung hạn và đầu tư công được coi là nền tảng để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội. Đồng thời, các quyết định về tổ chức, nhân sự cũng thể hiện sự chủ động, linh hoạt của cơ quan thường trực Quốc hội trong việc bảo đảm bộ máy hoạt động thông suốt.
Giới phân tích nhận định rằng việc ban hành nghị quyết theo đúng thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội là phù hợp với Hiến pháp và pháp luật, đồng thời phản ánh nỗ lực cải cách thủ tục hành chính trong nội bộ ngành lập pháp. Các nghị quyết này dự kiến sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho Quốc hội trong việc thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm như giám sát ngân sách, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và phát triển văn hóa – xã hội.
Với loạt nghị quyết vừa ban hành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thể hiện vai trò quyết định trong việc cụ thể hóa các chủ trương lớn, đưa ra những cơ chế vận hành rõ ràng và kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh trong tổ chức và hoạt động của Quốc hội khóa XVI.
