Tổng Bí thư Tô Lâm đảm nhiệm Chủ tịch nước: Bước chuyển lịch sử hướng tới bộ máy thực quyền
Sự kiện Quốc hội bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026-2031 đã chính thức hóa việc nhất thể hóa hai chức danh lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước. Đây là quyết định được Trung ương và Quốc hội cân nhắc kỹ lưỡng ngay từ đầu nhiệm kỳ, mở ra tiền lệ quan trọng cho việc xây dựng bộ máy nhà nước thực quyền, với sự lãnh đạo tập trung và toàn diện của Đảng.
Đảm bảo tính nhất quán và hiệu quả trong lãnh đạo
Việc Tổng Bí thư Tô Lâm kiêm nhiệm chức vụ Chủ tịch nước sẽ bảo đảm các chủ trương, đường lối, chính sách và nghị quyết của Đảng được quán triệt, triển khai một cách nhất quán, nhanh chóng và hiệu quả trong toàn bộ máy lãnh đạo đất nước. Sự kiện này không chỉ khắc phục tình trạng chồng chéo, trùng lặp trong công tác lãnh đạo giữa Đảng và chính quyền mà còn phù hợp với tinh thần cải cách tinh gọn bộ máy hiện nay.
Đồng thời, nó giúp khắc phục những vênh nhau, thậm chí mâu thuẫn (dù không nhiều) giữa cơ quan Đảng và cơ quan chính quyền ở một số bộ, ngành, địa phương, vốn có thể gây trì trệ và cản trở việc thực thi các chủ trương của Đảng.
Nâng cao vị thế quốc tế và học hỏi kinh nghiệm
Trên bình diện quan hệ quốc tế, việc nhất thể hóa hai chức danh này sẽ nâng cao vai trò và vị thế của Đảng cũng như Nhà nước Việt Nam trên trường thế giới. Thực tế cho thấy, nhiều quốc gia, kể cả Hoa Kỳ, đã có những điều chỉnh trong tiếp cận, với các Tổng thống gần đây thường xuyên mời và làm việc trực tiếp với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam.
Việt Nam không phải là quốc gia đầu tiên thực hiện mô hình này. Các nước láng giềng như Lào và Trung Quốc đã áp dụng việc Tổng Bí thư Đảng đảm nhiệm chức danh Chủ tịch nước từ nhiều năm, với bộ máy nhà nước được vận hành thông suốt từ trung ương đến cơ sở.
Mô hình phổ biến và sự cần thiết của đổi mới
Nhìn rộng ra, nhiều quốc gia, dù là cộng hòa hay quân chủ lập hiến, thường áp dụng mô hình: Đảng nào giành đa số ghế trong quốc hội sẽ thành lập chính phủ, và người đứng đầu Đảng đó tự nhiên trở thành Thủ tướng, nắm quyền điều hành bộ máy hành pháp. Lịch sử và điều kiện trong nước, quốc tế đã thay đổi, đòi hỏi việc cấu trúc lại bộ máy lãnh đạo theo hướng thực quyền, chính danh, tinh gọn và thống nhất.
Đảm bảo kiểm soát và phát huy dân chủ
Một số ý kiến lo ngại về việc khó kiểm soát khi gộp hai chức danh vào một người. Tuy nhiên, nếu tất cả đều chấp hành đúng Điều lệ Đảng, và các cơ quan như Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chấp hành Trung ương phát huy tốt vai trò, thì việc kiểm soát sẽ được đảm bảo.
Hiến pháp và pháp luật cần được thực thi nghiêm túc, với vai trò giám sát của Quốc hội, tinh thần phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc các cấp, và quyền làm chủ của nhân dân được phát huy thực chất. Người dân sẽ là "tai mắt" của Đảng, thực hiện phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng", từ đó ngăn ngừa nguy cơ mất dân chủ hay độc đoán chuyên quyền.
Bước đi được cân nhắc kỹ lưỡng
Quyền lực trong bộ máy nhà nước thường được quy định bởi Hiến pháp, nhưng vai trò cá nhân của mỗi cán bộ lãnh đạo cũng không thể phủ nhận. Việc Tổng Bí thư Tô Lâm được bầu làm Chủ tịch nước ngay đầu nhiệm kỳ là một bước đi được Đảng và Quốc hội cân nhắc kỹ càng, nhằm đảm bảo phát huy vai trò lãnh đạo toàn diện của Đảng trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước thời kỳ mới, hướng tới một Việt Nam thịnh vượng, hùng cường, dân chủ, văn minh và hạnh phúc.
Chi tiết về cuộc bầu cử: Sáng ngày 7/4, với 495/495 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026-2031 đối với Tổng Bí thư Tô Lâm. Cùng ngày, Quốc hội cũng biểu quyết thông qua việc bầu ông Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, giữ chức Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031.
Nhân dịp này, lãnh đạo nhiều nước đã gửi điện, thư và thông điệp chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.
