Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ đạo quán triệt Nghị quyết 79 và 80 về phát triển kinh tế và văn hóa
Sáng ngày 25/2, Bộ Chính trị và Ban Bí thư đã tổ chức hội nghị toàn quốc nhằm quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước cùng với Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam. Trong bài phát biểu chỉ đạo quan trọng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh rằng đây là hai nghị quyết có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bổ sung và hỗ trợ lẫn nhau trong cấu trúc phát triển mới của đất nước.
Hai nghị quyết nền tảng cho giai đoạn phát triển mới
Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, hai nghị quyết này được ban hành dựa trên cơ sở tổng kết thực tiễn sâu sắc và phát triển tư duy lý luận trong bối cảnh đất nước bước vào một giai đoạn mới. Mục tiêu chính là đồng thời giải quyết hai yêu cầu nền tảng: tăng cường nội lực vật chất và củng cố nội lực tinh thần. Cụ thể, Nghị quyết 79 hướng tới việc tạo dựng một nền kinh tế độc lập, tự chủ, năng động và hiệu quả, gắn liền với quá trình hội nhập sâu rộng. Trong khi đó, Nghị quyết 80 tập trung vào xây dựng một nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, làm nền tảng cho sự phát triển bền vững.
Kinh tế nhà nước phải chiếm lĩnh "cao điểm chiến lược"
Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh mạnh mẽ rằng kinh tế nhà nước phải "chiếm lĩnh những cao điểm chiến lược chỉ huy của nền kinh tế", giữ vai trò chủ đạo và trở thành điểm tựa quốc gia trong kỷ nguyên mới. Ông giải thích rằng kinh tế nhà nước cùng với kinh tế tư nhân tạo thành hai trụ cột quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong đó, khu vực tư nhân phát triển năng động, đóng góp lớn vào tăng trưởng và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực cũng như toàn cầu.
Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, bảo đảm các cân đối lớn, điều tiết vĩ mô và thực hiện các nhiệm vụ chiến lược trung, dài hạn liên quan trực tiếp đến an ninh năng lượng, tài chính, tiền tệ, viễn thông, hạ tầng thiết yếu và các lĩnh vực then chốt khác. Để thực sự giữ được các "cao điểm chiến lược", Tổng Bí thư yêu cầu kinh tế nhà nước phải cơ cấu lại mạnh mẽ, tập trung vào ngành, lĩnh vực then chốt và địa bàn trọng yếu.
Vai trò chủ đạo không nên đo bằng quy mô vốn hay tài sản mà phải được chứng minh bằng năng lực dẫn dắt, hiệu quả hoạt động và đóng góp thực chất cho ổn định vĩ mô, an ninh kinh tế và phát triển trung, dài hạn. Ông nhấn mạnh rằng lĩnh vực nào Nhà nước cần nắm giữ để bảo đảm chủ quyền và ổn định thì phải nắm chắc, làm tinh, làm mạnh. Ngược lại, lĩnh vực Nhà nước chỉ cần giữ vai trò dẫn dắt thì phải thiết kế cơ chế để khu vực tư nhân cùng tham gia, cạnh tranh và phát triển.
Trăn trở về hiệu quả hoạt động và yêu cầu cải cách
Tổng Bí thư Tô Lâm bày tỏ trăn trở về hiệu quả hoạt động còn hạn chế của kinh tế nhà nước và yêu cầu phải nhìn thẳng vào thực tế này để sửa chữa. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc coi trọng hạch toán và tiêu chuẩn chất lượng trong đầu tư. Dẫn chứng cụ thể, ông đặt vấn đề về việc phát triển hạ tầng giao thông, chẳng hạn như các tuyến đường trên cao tại Hà Nội chưa kết nối đồng bộ do lựa chọn nhà thầu, công nghệ và tiêu chuẩn khác nhau.
Ông cũng đề cập đến dự án sân bay Long Thành với tổng mức đầu tư khoảng 16 tỷ USD, trong khi các nước như Malaysia và Singapore xây dựng sân bay tương tự với vốn đầu tư ít hơn. Tổng Bí thư đặt câu hỏi về tính vượt trội và thời gian thu hồi vốn của dự án này, đồng thời nhấn mạnh rằng mỗi con đường, mỗi công trình đều phải được hạch toán cụ thể và minh bạch.
Ông yêu cầu lập lại trật tự trong việc này, so sánh với khu vực tư nhân nơi hạch toán rõ ràng và thực hiện nhanh chóng. Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh rằng kinh tế nhà nước phải là điểm tựa dẫn dắt khu vực tư nhân, không lấn át mà trở thành bệ đỡ, mở đường và tiếp sức để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Văn hóa quyết định khả năng đi xa của đất nước
Nói về Nghị quyết 80, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định rằng văn hóa không chỉ đồng hành mà phải đứng ở vị trí dẫn đường cho phát triển, là nền tảng định hình chất lượng con người và chất lượng quốc gia. Ông nhấn mạnh: "Nếu kinh tế quyết định năng lực đi nhanh thì văn hóa quyết định khả năng đi xa. Nếu kinh tế tạo ra của cải vật chất thì văn hóa tạo ra bản lĩnh, kỷ luật, niềm tin và sức mạnh tinh thần để đất nước vượt qua thử thách và vươn lên".
Theo Tổng Bí thư, thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là thiếu nguồn lực mà còn là nguy cơ xói mòn hệ giá trị, lệch chuẩn hành vi, thực dụng hóa, bạo lực ngôn từ, tin giả và sự tấn công của các yếu tố độc hại trên không gian mạng. Để Nghị quyết 80 đi vào đời sống, ông yêu cầu xây dựng và lan tỏa hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới như một "la bàn" định hướng hành vi xã hội.
Song song với đó, việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh được coi là nhiệm vụ nền tảng, dựa trên các chuẩn mực ứng xử và thái độ tôn trọng pháp luật, tôn trọng sự thật, tôn trọng nhân phẩm, tôn trọng lao động và sự cống hiến. Trong kỷ nguyên số, cần nâng cao "miễn dịch xã hội" trước tin giả và thông tin xấu độc, xây dựng văn hóa tranh luận văn minh và ứng xử có trách nhiệm.
Kết luận và yêu cầu triển khai thực hiện
Kết thúc phát biểu, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, bộ, ngành và địa phương khẩn trương xây dựng chương trình hành động cụ thể, phân công rõ trách nhiệm, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu. Mục tiêu là đưa nghị quyết nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến để người dân có thể cảm nhận được trong đời sống hằng ngày. Ông nhấn mạnh rằng niềm tin của nhân dân phải được tạo ra từ thái độ phục vụ, kỷ luật hành động và sự nêu gương của đội ngũ cán bộ.
