Tọa đàm về phân cấp quản trị: Việt Nam học hỏi kinh nghiệm Bắc Âu để cải cách
Một tọa đàm quan trọng đã diễn ra với sự tham dự của đồng chí Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cùng các đại sứ, lãnh đạo tổ chức quốc tế tại Việt Nam, các nhà khoa học, chuyên gia, và đại diện từ các bộ, ngành, địa phương. Sự kiện này tập trung vào thảo luận các vấn đề phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số trong quản trị nhà nước.
Phát biểu khai mạc và tầm nhìn chiến lược
Trong phần khai mạc, đồng chí Lê Hải Bình nhấn mạnh rằng Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định tầm nhìn phát triển nhanh và bền vững cho đất nước trong kỷ nguyên mới. Hiện nay, Việt Nam đang tích cực thực hiện các quyết sách chiến lược, bao gồm hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính phục vụ nhân dân và doanh nghiệp, và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Cốt lõi của phân cấp không chỉ là chuyển giao quyền lực, mà là thiết kế một hệ thống thể chế cân bằng giữa kiểm soát quyền lực và phát huy sự năng động, sáng tạo của địa phương, đồng thời đảm bảo tính thống nhất quốc gia.
Cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy, chuyển từ chính quyền 4 cấp sang 3 cấp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đã đạt được những kết quả quan trọng trong thực tiễn. Quá trình này được hỗ trợ mạnh mẽ bởi chuyển đổi số quốc gia, thay đổi tư duy, phương thức công vụ, và sự tham gia của người dân vào phát triển. Trong bối cảnh thế giới biến đổi nhanh chóng, việc cải thiện năng lực quản trị quốc gia, bao gồm tăng cường phân cấp, trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Kinh nghiệm từ các nước Bắc Âu
Bà Hilde Solbakken, Đại sứ Na Uy tại Việt Nam, phát biểu rằng phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm" là mục tiêu then chốt trong cải cách của Việt Nam, hướng tới tinh gọn bộ máy chính phủ, mở rộng phân cấp, và đẩy nhanh chuyển đổi số. Những nỗ lực này nhằm xây dựng một khu vực công hiệu quả, minh bạch, và lấy người dân làm trung tâm.
Bà Solbakken chia sẻ rằng từ năm 2018, Ngày Bắc Âu đã trở thành sáng kiến tiêu biểu cho đối thoại giữa Việt Nam và các nước Bắc Âu. Tại tọa đàm, các chuyên gia từ Đan Mạch, Phần Lan, Na Uy và Thụy Điển đã trình bày những góc nhìn sâu sắc về phân cấp, bao gồm các trụ cột chính trị, cấu trúc, và mối quan hệ với số hóa. Ở các nước Bắc Âu, chính quyền trung ương thiết lập khung chính sách và tiêu chuẩn pháp lý, trong khi chính quyền địa phương có quyền tự chủ đáng kể trong lập kế hoạch, tài chính, và cung cấp dịch vụ.
Phân cấp tại Bắc Âu không chỉ là chuyển giao trách nhiệm, mà là xây dựng hệ thống kết hợp niềm tin với trách nhiệm giải trình, quyền tự chủ với giám sát, và đổi mới với minh bạch. Số hóa là công cụ mạnh mẽ, nhưng thành công phụ thuộc vào vai trò rõ ràng, thiết chế vững mạnh, và sự tham gia tích cực của người dân. Bà Solbakken bày tỏ mong muốn cuộc thảo luận này đóng góp vào cải cách đang diễn ra tại Việt Nam, với sự sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm từ các nước Bắc Âu.
Trao đổi và đề xuất giải pháp
Tại tọa đàm, các nhà hoạt động thực tiễn và nhà khoa học tập trung trao đổi kinh nghiệm về hoạch định và thực thi chiến lược, chính sách. Các nội dung thảo luận bao gồm:
- Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của phân cấp trong quản trị nhà nước hiện đại.
- Phân tích thực trạng phân cấp ở Việt Nam, bao gồm các quan điểm, chính sách, thành tựu, và thách thức.
- Đề xuất những lĩnh vực cần phân quyền mạnh hơn và điều kiện để đảm bảo hiệu quả, nâng cao năng lực quản trị của chính quyền địa phương.
- Chia sẻ kinh nghiệm tốt từ các quốc gia Bắc Âu về thiết kế thể chế phân cấp, cải thiện quản trị quốc gia và địa phương, và ứng dụng công cụ số trong bối cảnh phân cấp để đảm bảo phúc lợi và tài chính công.
Trên cơ sở đó, các đại biểu cùng tìm kiếm và đề xuất định hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện thể chế phân cấp, phân quyền ở Việt Nam trong thời gian tới. Đồng thời, sự kiện góp phần tăng cường mối quan hệ hợp tác truyền thống và hữu nghị giữa Việt Nam và các quốc gia Bắc Âu, thúc đẩy quản trị hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm trong kỷ nguyên số.
