Chiều ngày 18 tháng 3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiến hành phiên họp để thảo luận và đóng góp ý kiến về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Sự kiện này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý, nhằm nâng cao vị thế và vai trò của thủ đô Hà Nội trong bối cảnh phát triển mới.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh tầm nhìn lịch sử và quyền tự chủ toàn diện
Tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã phát biểu, khẳng định rằng việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này không chỉ là một điều chỉnh thông thường, mà thực sự là một bước tiến mang tính lịch sử, với tầm nhìn dài hạn. Mục tiêu cuối cùng là góp phần giúp Hà Nội thực sự trở thành đầu tàu phát triển của cả nước, định hướng cho sự tăng trưởng kinh tế - xã hội bền vững.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng, luật không nên quy định quá chi tiết, mà cần tập trung xây dựng một khung nguyên tắc chung, đủ mạnh mẽ và linh hoạt. Trên cơ sở đó, Hà Nội có thể chủ động triển khai các chính sách và biện pháp phù hợp với thực tiễn địa phương, đồng thời đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống pháp luật quốc gia.
Trọng tâm là trao thẩm quyền tối đa và tạo đột phá trong cải cách hành chính
Một trong những nội dung trọng tâm được đề cập là việc trao thẩm quyền tối đa và bảo đảm quyền tự chủ toàn diện cho thủ đô. Điều này không chỉ giúp Hà Nội chủ động hơn trong quản lý và phát triển, mà còn tạo ra những đột phá mạnh mẽ trong cải cách thủ tục hành chính. Mục tiêu là khắc phục tình trạng kéo dài, chậm trễ, đồng thời mở ra không gian sáng tạo cho công tác quản trị đô thị đặc biệt, phù hợp với đặc thù của một thủ đô hiện đại.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý về những rủi ro tiềm ẩn, chẳng hạn như nguy cơ lạm quyền hoặc xung đột pháp lý nếu các quy định không được xây dựng một cách rõ ràng và minh bạch. Do đó, việc kiểm soát và giám sát chặt chẽ là yếu tố then chốt để đảm bảo tính hiệu quả và công bằng của luật.
Xây dựng khung pháp lý mạnh mẽ và bền vững
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, cần phải xây dựng một khung pháp lý đủ mạnh để tạo ra nguồn lực lớn, đáp ứng các mục tiêu tăng trưởng cao của Hà Nội. Song song với đó, việc tính toán tính bền vững của nguồn thu cũng là yếu tố quan trọng, nhằm đảm bảo sự ổn định tài chính lâu dài.
Đồng thời, cần quy định rõ tỷ lệ điều tiết tăng thu, gắn liền với các chỉ số cụ thể như tăng trưởng GDP của Hà Nội, chỉ số hạnh phúc của người dân, và các tiêu chí phát triển bền vững khác. Điều này sẽ giúp đánh giá chính xác hiệu quả của các chính sách và điều chỉnh kịp thời khi cần thiết.
Nâng cao năng lực cán bộ và thu hút nhân tài
Chủ tịch Quốc hội cũng đề cập đến yêu cầu nâng cao trình độ và năng lực của đội ngũ cán bộ Hà Nội, sao cho ngang tầm với các đô thị lớn trên thế giới. Để đạt được mục tiêu này, cần có cơ chế đặc thù để thu hút và giữ chân nhân tài, đồng thời áp dụng hệ thống đánh giá cán bộ dựa trên kết quả công việc, thay vì các tiêu chí hình thức.
Mục tiêu làm cho cả nước hưởng lợi, không chỉ riêng Hà Nội
Trước đó, trong phần trình bày tờ trình, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đã nêu rõ mục đích của việc xây dựng luật là nhằm hoàn thiện thể chế đặc thù, vượt trội, ổn định, với tầm nhìn dài hạn. Luật này phải phù hợp với vị trí, vai trò, và tính chất riêng có của thủ đô, đồng thời phân cấp, phân quyền toàn diện cho Hà Nội, gắn liền với nguồn lực thực hiện và trách nhiệm kiểm tra, giám sát, giải trình.
Cho ý kiến về tờ trình, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã đề nghị cần làm rõ phạm vi lĩnh vực mà Hà Nội được phép ban hành quy định khác với quy định của cơ quan nhà nước cấp trên. Theo ông, quy định này chỉ nên giới hạn trong những lĩnh vực gắn với yêu cầu quản trị đô thị đặc thù hoặc cần thử nghiệm chính sách mới. Bên cạnh đó, cần quy định rõ nguyên tắc, điều kiện và quy trình ban hành các văn bản này, bao gồm yêu cầu đánh giá tác động chính sách và tham vấn các cơ quan, tổ chức có liên quan.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cũng bày tỏ quan điểm, cho rằng việc thiết kế các chính sách ưu đãi, đặc thù cần hướng tới mục tiêu giúp Hà Nội tạo ra giá trị lớn hơn, từ đó làm cho cả nước được hưởng lợi nhiều hơn, chứ không phải chỉ ưu tiên riêng cho Hà Nội. Điều này nhấn mạnh tinh thần đoàn kết và chia sẻ lợi ích trong phát triển chung.
Tiếp thu ý kiến và mong muốn của lãnh đạo Hà Nội
Tiếp thu các ý kiến từ phiên họp, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã bày tỏ mong muốn được phân quyền triệt để để thành phố có thể thực hiện các nhiệm vụ một cách hiệu quả, đặc biệt là trong việc ban hành các quy định mới. Ông Thắng giải thích: "Hà Nội không mong muốn đứng ra ngoài hệ thống pháp lý của cả nước, mà mong có điều kiện để thể hiện vai trò dẫn dắt trong xây dựng chính sách mới, khi các cơ quan Trung ương chưa kịp ban hành." Lời phát biểu này phản ánh khát vọng của thủ đô trong việc chủ động, sáng tạo, đồng thời vẫn tuân thủ khuôn khổ pháp luật chung.
Phiên họp chiều 18.3 đã kết thúc với nhiều ý kiến đóng góp quý báu, tạo tiền đề cho việc hoàn thiện dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Các nội dung thảo luận không chỉ tập trung vào việc trao quyền tự chủ, mà còn nhấn mạnh tính bền vững, minh bạch, và lợi ích chung cho toàn quốc, hứa hẹn mang lại những thay đổi tích cực cho sự phát triển của Hà Nội và cả nước trong thời gian tới.
