Quốc Hội Thảo Luận Sôi Nổi Về Luật Thủ Đô Sửa Đổi
Chiều ngày 8/4, trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp thứ nhất, các đại biểu Quốc hội đã tham gia thảo luận tại tổ để đóng góp ý kiến cho Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Phần lớn các ý kiến đều đồng tình với sự cần thiết phải sửa đổi toàn diện Luật Thủ đô năm 2024, nhằm xây dựng một thể chế đặc thù, vượt trội và ổn định. Mục tiêu là tạo ra khung pháp lý đủ mạnh để giải quyết hiệu quả các vấn đề của Thủ đô, từ đó tạo lợi thế cạnh tranh và thúc đẩy Hà Nội phát triển nhanh chóng, bền vững trong giai đoạn mới.
Trao Quyền Thực Chất Đi Kèm Tăng Cường Giám Sát
Một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo Luật là việc tăng cường phân quyền, phân cấp và trao quyền chủ động nhiều hơn cho chính quyền Thủ đô. Đại biểu Phan Thị Thúy Linh (Đoàn Thanh Hóa) bày tỏ sự ủng hộ cao với hướng đi này, đặc biệt là việc cho phép Hà Nội được ban hành các quy định có nội dung khác với quy định của cơ quan nhà nước cấp trên, thậm chí trong những vấn đề thực tiễn mà pháp luật hiện hành chưa có quy định. Đại biểu nhận định đây là điểm đột phá lớn, tạo cơ sở để Hà Nội chủ động, sáng tạo và bứt phá hơn, đồng thời có điều kiện thử nghiệm các mô hình quản trị mới, tiêu chuẩn mới và cách làm mới.
Tuy nhiên, đại biểu Phan Thị Thúy Linh cũng nhấn mạnh rằng việc trao quyền phải là trao quyền thực chất. Điều này đòi hỏi phải làm rõ phạm vi và lĩnh vực áp dụng cơ chế khác, quy trình ban hành, trường hợp báo cáo cơ quan có thẩm quyền, và cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá tác động. Đại biểu đồng tình với yêu cầu phân quyền phải bảo đảm "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ quy trình, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ kết quả và rõ hiệu quả. Phân quyền cần có trọng tâm, trọng điểm và gắn chặt với trách nhiệm giải trình, công khai, minh bạch, kiểm soát quyền lực.
Đại biểu cũng đề xuất không nhất thiết áp dụng đồng loạt mọi cơ chế đặc thù trên toàn địa bàn Hà Nội. Thay vào đó, có thể thí điểm trước ở khu vực nội đô hoặc không gian phát triển đặc biệt, sau đó tổng kết và mở rộng từng bước để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.
Đề Xuất Cơ Chế Mở Và Thí Điểm Có Thời Hạn
Đại biểu Nguyễn Trung Kiên (Đoàn Đồng Nai) cho rằng cần làm rõ hơn về việc áp dụng Luật Thủ đô khi có sự khác biệt với các luật khác. Theo đó, chỉ nên áp dụng trong phạm vi các vấn đề liên quan trực tiếp đến Thủ đô, còn các lĩnh vực mang tính toàn quốc như quốc phòng, an ninh phải tuân theo quy định chung.
Đại biểu Phan Thị Thúy Linh đề nghị tiếp tục làm rõ mối quan hệ giữa Luật Thủ đô với các nghị quyết đặc thù trong từng lĩnh vực. "Theo tôi, những nội dung mang tính nền tảng, ổn định, lâu dài thì phải đưa vào luật; còn những nội dung cần thử nghiệm, cần linh hoạt, cần điều chỉnh theo từng giai đoạn thì nên thiết kế theo hướng cơ chế mở, thí điểm có thời hạn hoặc để các nghị quyết chuyên đề điều chỉnh. Làm sao để luật và các nghị quyết hỗ trợ nhau, không chồng lấn, không mâu thuẫn, không để luật trở thành giới hạn của đổi mới", đại biểu nhấn mạnh. Thước đo cao nhất của đạo luật này không chỉ là câu chữ hay kỹ thuật lập pháp, mà là hiệu quả thực tế và chất lượng sống của người dân.
Chủ Tịch Quốc Hội Nhấn Mạnh Tầm Nhìn Chiến Lược
Phát biểu tại tổ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định tinh thần của Luật lần này là phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền thành phố Hà Nội theo nguyên tắc: Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm. Chủ tịch Quốc hội đã khái quát 7 điểm nổi bật trong dự thảo luật, bao gồm mở rộng nguyên tắc áp dụng pháp luật, bổ sung miễn trách nhiệm pháp lý, thành lập đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt, tăng thẩm quyền tổ chức bộ máy cho Hội đồng nhân dân thành phố, tăng mức xử phạt phạm vi hành chính, cụ thể hóa ngừng cung cấp điện, nước để xử lý vi phạm, và tăng trách nhiệm giải trình và công khai.
Nhấn mạnh chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về tầm nhìn quy hoạch 100 năm cho Hà Nội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng quy hoạch cần công bố đến toàn dân và đi đôi với triển khai xây dựng, bồi thường, tái định cư. Về tổng thể, dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi cần nhấn mạnh 4 nhóm vấn đề lớn: phân quyền mạnh mẽ cho Thủ đô; bảo vệ cán bộ, khuyến khích đổi mới sáng tạo; tăng cường công cụ quản lý đô thị mạnh mẽ, hiệu quả; và hướng tới mô hình phát triển bền vững dựa trên kinh tế tri thức, đô thị đa trung tâm, liên kết vùng sông Hồng, bảo tồn văn hóa.
Chủ tịch Quốc hội bày tỏ mong muốn Luật Thủ đô sẽ được thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất theo quy trình rút gọn và có hiệu lực từ ngày 1/7. Ông nhấn mạnh đây là đạo luật đặc biệt quan trọng, mang tầm nhìn chiến lược, thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng Thủ đô vươn tầm khu vực và quốc tế. Nếu được hoàn thiện theo hướng cân bằng giữa trao quyền mạnh, kiểm soát chặt chẽ và bảo đảm tính minh bạch, Luật Thủ đô sẽ trở thành động lực quan trọng giúp Hà Nội giải quyết các vấn đề cấp bách như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, thiếu nhà ở xã hội, đồng thời tạo đột phá phát triển kinh tế trong thời gian tới.
