Quốc hội khóa VII, hoạt động từ năm 1981 đến 1987, được tổ chức và vận hành trên nền tảng Hiến pháp năm 1980. Trong nhiệm kỳ này, Quốc hội đã phát huy mạnh mẽ vai trò là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nhân dân, góp phần củng cố và hoàn thiện chế độ làm chủ tập thể. Thông qua việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để cụ thể hóa Hiến pháp, Quốc hội từng bước xây dựng một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, tạo tiền đề vững chắc để Nhà nước quản lý mọi hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội theo đúng Hiến pháp và pháp luật.
Những thành tựu nổi bật trong hoạt động lập pháp
Quốc hội khóa VII đã thông qua một loạt các đạo luật quan trọng, trong đó nổi bật là Luật tổ chức Quốc hội và Hội đồng Nhà nước, Luật tổ chức Tòa án nhân dân. Đây là Quốc hội của thời kỳ bắt đầu công cuộc đổi mới, đã đẩy mạnh công tác lập pháp, tăng cường giám sát và quyết định các vấn đề trọng đại để đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện đất nước. Quốc hội cũng xác định nguyên tắc, phương hướng xây dựng nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Số liệu cơ bản về Quốc hội khóa VII
- Ngày bầu cử: 26/4/1981
- Tỷ lệ cử tri bỏ phiếu: 97,96%
- Tổng số đại biểu được bầu: 496 (trong nhiệm kỳ có 6 đại biểu từ trần, đã bầu bổ sung 6 đại biểu)
Thành phần đại biểu Quốc hội
Thành phần đại biểu phản ánh sự đa dạng của xã hội, bao gồm:
- Công nhân: 100
- Nông dân: 92
- Tiểu thủ công nghiệp: 9
- Quân đội: 49
- Cán bộ chính trị: 121
- Trí thức và nhân sĩ: 110
- Nhân sĩ, tôn giáo: 15
- Đảng viên: 435
- Ngoài Đảng: 61
- Phụ nữ: 108
- Thanh niên (23-35 tuổi): 90
- Dân tộc thiểu số: 74
- Cán bộ ở Trung ương: 167
- Cán bộ ở địa phương: 329
Các kỳ họp nổi bật và văn bản pháp quy
Quốc hội khóa VII kéo dài 6 năm với 12 kỳ họp. Kỳ họp thứ nhất diễn ra từ ngày 24/6 đến 4/7/1981 tại Hà Nội, đã lập Hội đồng dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội. Kỳ họp thứ 9 (từ 21 đến 27/6/1985) thông qua Bộ Luật Hình sự, và kỳ họp thứ 12 (từ 23 đến 29/12/1986) thông qua Luật Hôn nhân và gia đình.
Trong nhiệm kỳ, Quốc hội đã thông qua 10 luật và bộ luật, cùng 15 pháp lệnh. Một số văn bản quan trọng bao gồm:
- Luật tổ chức Quốc hội và Hội đồng Nhà nước (11/7/1981)
- Luật tổ chức Tòa án nhân dân (13/7/1981)
- Bộ luật Hình sự (9/7/1985) với 280 điều quy định về tội phạm và hình phạt
- Luật Hôn nhân và Gia đình (3/1/1987) gồm 57 điều, kế thừa và phát triển từ luật năm 1959
Hoạt động giám sát và đối ngoại
Công tác giám sát của Quốc hội được coi trọng, tập trung vào các lĩnh vực quản lý kinh tế-xã hội, thi hành Hiến pháp và pháp luật. Quốc hội đã chất vấn, xem xét báo cáo công tác của Chính phủ, thể hiện vai trò kiểm tra và điều chỉnh kịp thời chính sách.
Về đối ngoại, Quốc hội khóa VII đã nỗ lực tăng cường hợp tác với các nước xã hội chủ nghĩa, tranh thủ sự ủng hộ quốc tế để phá thế bao vây, cấm vận. Quốc hội cũng tham gia diễn đàn Liên minh Nghị viện để nêu rõ quan điểm của Việt Nam, góp phần nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế.
Kết luận
Quốc hội khóa VII hoạt động trong bối cảnh đất nước đối mặt với nhiều khó khăn kinh tế-xã hội, nhưng đã để lại dấu ấn sâu sắc thông qua việc đẩy mạnh lập pháp, tăng cường giám sát và thúc đẩy công cuộc đổi mới. Với những đóng góp quan trọng trong xây dựng hệ thống pháp luật và định hướng phát triển, Quốc hội khóa VII đã tạo nền tảng vững chắc cho các bước tiến tiếp theo của đất nước.
