Sáng 24/4, tại Kỳ họp thứ nhất, với 490/490 đại biểu có mặt biểu quyết tán thành (đạt 98% tổng số đại biểu Quốc hội), Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về Chương trình giám sát năm 2027 và thành lập Đoàn giám sát tối cao về việc quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.
Nội dung giám sát trọng tâm
Quốc hội quyết định chọn chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính” để giám sát tối cao. Đồng thời, giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021-2026” và báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XVI.
Đoàn giám sát của Quốc hội được thành lập với 100% đại biểu có mặt tán thành. Trưởng đoàn là bà Nguyễn Thị Hồng, Phó Chủ tịch Quốc hội. Phó trưởng đoàn thường trực là ông Phan Văn Mãi, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính.
Mục đích giám sát
Giám sát nhằm đánh giá thực trạng quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính. Qua đó, xác định nhu cầu và thực hiện sắp xếp, bố trí, xử lý trụ sở, cơ sở vật chất, bảo đảm điều kiện làm việc cho các cơ quan, tổ chức, đơn vị theo mô hình mới, phòng chống lãng phí và thất thoát tài sản nhà nước.
Đoàn giám sát sẽ chỉ ra những tồn tại, hạn chế (nếu có) và nguyên nhân, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân; xác định khó khăn, vướng mắc trong thực hiện, bao gồm vướng mắc về cơ chế và khó khăn trong thực tiễn triển khai.
Đồng thời, từ thực tế rút ra bài học kinh nghiệm để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau sắp xếp. Đoàn sẽ kiến nghị, đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách, pháp luật và xử lý trách nhiệm (nếu có) đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.
Phạm vi và đối tượng giám sát
Phạm vi giám sát là việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính trên phạm vi cả nước.
Đối tượng giám sát gồm: Chính phủ; các bộ, cơ quan ngang bộ; Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố; các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan.
Nội dung giám sát cụ thể
Nội dung giám sát tập trung vào việc ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện theo thẩm quyền; việc tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau sắp xếp; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thực hiện chính sách, pháp luật này.
Giải trình về phạm vi giám sát
Trước đó, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, có ý kiến đại biểu đề nghị mở rộng phạm vi giám sát đối với Chuyên đề 01, điều chỉnh tên chuyên đề thành: “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về sắp xếp tổ chức bộ máy và quản lý tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính trong năm 2027”; ý kiến khác đề nghị mở rộng phạm vi bao gồm toàn bộ tài sản công.
Giải trình, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết việc lựa chọn nội dung và phạm vi chuyên đề giám sát đã được rà soát, xin ý kiến các cơ quan liên quan theo quy trình chặt chẽ, đúng quy định, bảo đảm trọng tâm, trọng điểm và khả thi. Trong quá trình xin ý kiến, nhiều ý kiến đề nghị Quốc hội tổ chức giám sát chuyên đề liên quan đến việc thực hiện sắp xếp, tinh gọn bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Tuy nhiên, sau khi cân nhắc, để tránh trùng lặp và bảo đảm hoạt động giám sát kịp thời, bám sát yêu cầu thực tiễn, đồng bộ với hoạt động kiểm tra, giám sát của Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong năm 2026, đáp ứng yêu cầu tăng cường phân cấp, phân quyền theo tinh thần mới của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Quốc hội giao Ủy ban Pháp luật và Tư pháp chủ trì, phối hợp với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội giám sát “Việc triển khai thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp” và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong năm 2027.
Căn cứ kết quả giám sát, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét, quyết định việc tiếp tục đưa ra thảo luận tại Phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc tại kỳ họp Quốc hội.
