Tổng thống Donald Trump vừa tuyên bố Mỹ sẽ chiếm giữ đảo Kharg cùng các cơ sở hạ tầng dầu mỏ trọng yếu của Iran. Động thái này được đưa ra sau khi Tehran và Washington liên tục thực hiện các đợt tấn công trả đũa lẫn nhau trong đêm, giữa lúc các nỗ lực đàm phán hòa bình rơi vào bế tắc.
Thông báo trên Truth Social
Trong tuyên bố trên nền tảng Truth Social sáng sớm thứ Năm theo giờ địa phương, ông Trump cảnh báo Mỹ sẽ giáng đòn tấn công cực mạnh vào Iran ngay trong đêm nay. Ông khẳng định hải quân, không quân, hệ thống radar và phòng không của Iran đã gần như bị xóa sổ. Ông nhấn mạnh: "Trong tương lai không xa, chúng tôi sẽ chiếm đảo Kharg cùng các điểm hạ tầng dầu mỏ khác và kiểm soát hoàn toàn thị trường dầu khí của họ, tương tự cách chúng tôi đã làm với Venezuela - điều đang mang lại hiệu quả cho cả hai phía".
Bối cảnh căng thẳng
Hai ngày qua, Mỹ và Iran đã liên tục thực hiện những đợt tấn công trả đũa trong đêm. Tổng thống Mỹ khẳng định các đợt oanh tạc sẽ tiếp tục diễn ra nếu một bản ghi nhớ hòa bình không được các bên thông qua. Trước đó, Tehran và Washington đã có những cuộc đàm phán nhưng không đạt được thỏa thuận.
Tầm quan trọng của đảo Kharg
Nằm ngoài khơi bờ biển Iran, hòn đảo san hô này được coi là “huyết mạch” kinh tế của Tehran khi xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của quốc gia này. Với diện tích bằng khoảng một phần ba Manhattan, đảo Kharg được giới chức Mỹ mô tả là "trung tâm của toàn bộ nguồn cung dầu Iran". Hệ thống bến cảng dài vươn ra vùng nước sâu xung quanh đảo, đủ khả năng tiếp nhận các siêu tàu chở dầu, khiến nơi đây trở thành vị trí chiến lược trong việc phân phối năng lượng toàn cầu. Ngoài ra, hòn đảo còn là nguồn thu nhập then chốt, đóng vai trò sống còn đối với ngân sách và mọi hoạt động của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Theo báo cáo của CNN đầu năm nay, các quan chức Nhà Trắng tin rằng việc chiếm giữ đảo Kharg sẽ khiến IRGC hoàn toàn cạn kiệt tài chính.
Thách thức của chiến dịch đổ bộ
Dù trước đó từng cho rằng Kharg “không nằm trong danh sách ưu tiên”, nhưng ý định này của ông Trump đã xuất hiện từ lâu. Ngay từ năm 1988, nhiều thập kỷ trước khi đắc cử tổng thống, ông đã từng chia sẻ với tờ The Guardian: “Chỉ cần một phát đạn bắn vào quân nhân hay tàu chiến của chúng ta, tôi sẽ xử lý đảo Kharg. Tôi sẽ tiến vào và chiếm lấy nó”. Chia sẻ với đài Fox News, ông Trump cho biết việc chiếm giữ đảo Kharg vốn là “ưu tiên” của cá nhân ông. Tuy nhiên, ông thừa nhận: "Tôi không biết liệu nước Mỹ có đủ kiên nhẫn cho việc này hay không. Tôi nghĩ người dân muốn thấy quân nhân chúng ta trở về nhà hơn". Trước đó, ông thừa nhận rằng nếu thực hiện phương án chiếm giữ đảo Kharg, lực lượng Mỹ sẽ phải duy trì hiện diện tại đây trong một khoảng thời gian nhất định. Ông không chắc liệu công chúng Mỹ có còn “ý chí” cho một chiến dịch quân sự quy mô lớn như vậy không.
Tổng thống Trump khẳng định Iran đang “khao khát đạt được một thỏa thuận”, trong khi bản thân ông cũng muốn “có một thỏa thuận ngay lúc này, sớm hơn ba hoặc bốn tuần so với trước đây”. Trước đó, giới chức và các chuyên gia quân sự Mỹ đã cảnh báo rằng một chiến dịch đổ bộ như vậy tiềm ẩn rủi ro rất lớn, trong đó có nguy cơ gây thương vong đáng kể cho quân đội Mỹ do cần triển khai bộ binh.
