Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Luật Thủ đô mới giúp Hà Nội bứt phá kinh tế, giải quyết ô nhiễm
Tại tổ thảo luận về dự án luật Thủ đô chiều ngày 8.4, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã khẳng định mạnh mẽ sự cần thiết của việc xây dựng đạo luật này. Mục tiêu chính là giúp Hà Nội đạt được sự bứt phá về kinh tế, đồng thời giải quyết dứt điểm các vấn đề nhức nhối như tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường và thiếu nhà ở xã hội. Từ đó, thủ đô có thể vươn tầm khu vực và quốc tế một cách bền vững.
Nguyên tắc "Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm"
Theo Chủ tịch Quốc hội, năm 2025, Quốc hội đã ban hành tới 89 đạo luật, trong đó nhiều quy định mới vượt trội hơn so với luật Thủ đô hiện hành, khiến luật này trở nên lạc hậu. Ông nhấn mạnh rằng, lần sửa đổi luật Thủ đô này phải tập trung vào việc phân cấp, phân quyền toàn diện và tối đa cho chính quyền thành phố Hà Nội, tuân thủ nguyên tắc "Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm".
Một số nội dung trọng tâm được đề cập bao gồm: mở rộng nguyên tắc áp dụng pháp luật, bổ sung quy định miễn trách nhiệm pháp lý, thành lập đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, tăng thẩm quyền về tổ chức bộ máy cho Hội đồng nhân dân thành phố, và tăng mức xử phạt vi phạm hành chính. Những thay đổi này nhằm tạo ra một khung pháp lý linh hoạt và hiệu quả hơn.
Bài học từ quy hoạch lịch sử và tầm nhìn tương lai
Chủ tịch Quốc hội cũng đã dẫn chứng câu chuyện quy hoạch Hà Nội từ thời kỳ Pháp thuộc, cách đây cả trăm năm nhưng vẫn rất bài bản. Ông chỉ ra rằng, trong khi những khu phố cổ rất ít khi bị ngập, thì những con đường mới xây dựng hiện nay lại thường xuyên đối mặt với tình trạng ngập lụt.
Nhắc lại buổi làm việc gần đây với Hà Nội, khi Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu thủ đô phải có tầm nhìn quy hoạch 100 năm và xa hơn nữa, Chủ tịch Quốc hội khẳng định rằng bất kỳ quốc gia nào muốn phát triển đều phải có quy hoạch rõ ràng và công khai cho người dân. Ông so sánh với các thành phố lớn trên thế giới, nơi khách đến có thể dễ dàng thấy sa bàn quy hoạch thể hiện các khu công nghiệp, thương mại, văn hóa, trong khi quy hoạch của chúng ta thời gian qua chưa thực sự chuyên nghiệp.
Tăng trách nhiệm giải trình và khuyến khích sáng tạo
Một vấn đề quan trọng khác được Chủ tịch Quốc hội lưu ý là việc tăng cường trách nhiệm giải trình công khai, dựa trên tinh thần phân quyền triệt để. Ông nhấn mạnh rằng "bộ, ngành không thể ôm" quyền lực mà phải giao quyền cho Hà Nội. Đồng thời, cần thiết lập cơ chế bảo vệ cán bộ, khuyến khích sáng tạo và phát triển bộ công cụ quản lý đô thị mạnh mẽ để đối phó với các thách thức hiện tại.
Đại biểu Trần Hoàng Ngân: Giải bài toán ô nhiễm, ùn tắc, ngập lụt
Đại biểu Trần Hoàng Ngân, đoàn thành phố Hồ Chí Minh, đã chia sẻ quan điểm về các vấn đề cấp bách của Hà Nội. Ông cho biết, mặc dù đã có nhiều thể chế luật pháp dành cho thủ đô, nhưng thực tế triển khai vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Ông Ngân nói: "Chúng ta có thể hình dung hiện nay bầu trời tại Hà Nội, khi chúng ta đến đây họp, ô nhiễm rất lớn. Nếu tra cứu Google danh sách 10 thành phố ô nhiễm không khí nhất thì Hà Nội luôn nằm trong top đầu, đau lòng chứ".
Vị đại biểu này đề xuất cần một cơ chế quyết liệt, thông qua việc phân cấp, phân quyền trọn vẹn, để Hà Nội có đủ thẩm quyền giải quyết các điểm nghẽn về ô nhiễm môi trường, giao thông, ngập nước, an toàn đô thị, phòng cháy chữa cháy và các ảnh hưởng của thiên tai, biến đổi khí hậu.
Riêng về nội dung thí điểm cơ chế, chính sách, ông Ngân mong muốn "phân cấp trọn gói cho địa phương", chẳng hạn như giao cho địa phương số lượng biên chế nhất định và được tự quyết định mỗi phường, xã cần bao nhiêu biên chế, tổ chức phòng ban như thế nào cho hợp lý nhất. Đồng thời, ông kiến nghị cần thêm cơ chế đột phá dành cho các lĩnh vực về phát triển văn hóa xã hội, y tế và chăm sóc sức khỏe, phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
