Sáng 3/8, Quốc hội khóa XVI chính thức khai mạc kỳ họp không thường lệ thứ nhất. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự phiên khai mạc. Phát biểu tại đây, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, kỳ họp diễn ra ngay sau Hội nghị lần thứ 3 Trung ương Đảng khóa XIV, trong bối cảnh cả nước vừa sơ kết 1 năm sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và đang quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Chủ tịch Quốc hội nêu rõ: “Với nhiệm vụ trọng tâm là công tác lập pháp và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước mà thực tiễn đòi hỏi, kỳ họp thể hiện quyết tâm chính trị, tinh thần chủ động, hành động quyết liệt, thực chất của Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan trong việc thể chế và thực thi ngay các chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của người dân, doanh nghiệp, không chậm trễ, không để lỡ thời cơ phát triển của đất nước”.
Khối lượng công việc lớn và cấp bách
Theo chương trình, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 15 luật và 4 nghị quyết quy phạm pháp luật; cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật để các cơ quan hoàn thiện, trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 2. Quốc hội cũng xem xét 7 vấn đề theo thẩm quyền nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kết cấu hạ tầng giao thông chiến lược và hệ thống đô thị quốc gia.
Kỳ họp dự kiến kéo dài 17 ngày, từ 3 đến 24/8. Quốc hội sẽ làm việc cả thứ bảy, chủ nhật, đồng thời bố trí thời gian giữa hai đợt họp để các cơ quan chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật, nghị quyết trước khi trình Quốc hội thông qua ở đợt 2. Chủ tịch Quốc hội cho biết, các bộ, ngành, địa phương đang khẩn trương triển khai Kết luận số 17 của Bộ Chính trị và định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Đổi mới tư duy làm luật
Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu nghiên cứu kỹ tài liệu, tham gia đầy đủ các phiên họp, tích cực thảo luận, tranh luận, đóng góp nhiều ý kiến có chất lượng, nhất là đối với những vấn đề còn ý kiến khác nhau và các nội dung tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp. Ông nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy trong xây dựng pháp luật, để chính sách, pháp luật ban hành thực sự bám sát thực tiễn, đi trước, mở đường cho phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy chất lượng, hiệu quả thực thi của hệ thống pháp luật làm thước đo của hoạt động lập pháp.
Theo ông, cần hoàn thiện cơ sở pháp lý để xử lý hiệu quả những vấn đề cấp bách từ thực tiễn, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; khơi thông các nguồn lực, hình thành các động lực tăng trưởng mới; hoàn thiện pháp luật phục vụ việc vận hành hiệu quả mô hình chính quyền ba cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và điều kiện thực hiện.
Trách nhiệm của cơ quan soạn thảo
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu từng dự án luật, nghị quyết phải được chuẩn bị nghiêm túc, kỹ lưỡng ngay từ khâu soạn thảo, đánh giá tác động đầy đủ, huy động trí tuệ của các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tượng chịu sự tác động. Người đứng đầu cơ quan soạn thảo phải trực tiếp chỉ đạo, xử lý những vấn đề lớn, vấn đề khó, còn nhiều ý kiến khác nhau và chịu trách nhiệm về chất lượng dự án, dự thảo luật, nghị quyết.
Đối với các dự án quan trọng quốc gia, cần cho ý kiến cụ thể, kỹ lưỡng về tính khả thi, tổng mức đầu tư, suất đầu tư, cơ cấu vốn, nguồn lực, khả năng thu hồi vốn, phương án đền bù, tái định cư, đánh giá tác động môi trường và hiệu quả kinh tế – xã hội, nhằm hạn chế thấp nhất việc phải điều chỉnh chủ trương đầu tư hay đề nghị tăng vốn khi triển khai thực hiện.
“Với quyết tâm không để thể chế là điểm nghẽn đối với sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI phải là nhiệm kỳ của kiến tạo thể chế phát triển”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh. Ông đề nghị các đại biểu chủ động phát hiện các quy định của pháp luật còn vướng mắc trong thực tiễn, kiến nghị, đề xuất cụ thể, khả thi, thuyết phục trong việc sửa đổi, bổ sung từng điều, từng khoản, từng câu chữ trong mỗi dự thảo luật, nghị quyết.
