Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV: Dấu ấn lập pháp và tầm nhìn chiến lược
Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã chính thức khép lại trong bầu không khí phấn khởi và tin tưởng, sau 40 ngày làm việc liên tục, khẩn trương và nghiêm túc. Kỳ họp này không chỉ là dịp tổng kết nhiệm kỳ mà còn tạo ra dấu nối quan trọng giữa những thành tựu đã đạt được với tầm nhìn phát triển nhanh và bền vững của đất nước, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Khối lượng công việc đồ sộ và những quyết định then chốt
Theo Nghị quyết kỳ họp, Quốc hội đã thông qua tổng cộng 51 luật và 39 nghị quyết, trong đó có 8 nghị quyết quy phạm pháp luật, chiếm gần 30% tổng số văn bản quy phạm pháp luật của cả nhiệm kỳ. Ông Trần Anh Tuấn, Trưởng ban tư vấn pháp luật và thông tin truyền thông tại Viện Kinh tế và Pháp luật Quốc tế, nhấn mạnh rằng điều này phản ánh nỗ lực to lớn của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan trong việc hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho sự phát triển, đồng thời đáp ứng các yêu cầu cấp bách từ thực tiễn.
Đột phá trong lĩnh vực tư pháp và giáo dục
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là việc tách Luật Tương trợ tư pháp năm 2007 thành hai luật riêng biệt về hình sự và dân sự, cùng với ban hành Luật Dẫn độ và Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù. Theo ông Tuấn, những thay đổi này đã xây dựng một khuôn khổ pháp lý chuyên sâu và hiện đại hơn, thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tư pháp, góp phần vào công cuộc cải cách tư pháp và hội nhập sâu rộng.
Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, Quốc hội đã thông qua các luật sửa đổi, bổ sung quan trọng như Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học, và Luật Giáo dục nghề nghiệp, cùng với nghị quyết về các cơ chế, chính sách đặc thù để tạo đột phá. Tiến sĩ Tạ Quang Đạo từ Trường Đại học Chính trị cho rằng, nếu được triển khai đồng bộ, những văn bản này sẽ giúp tháo gỡ nhiều điểm nghẽn trong tự chủ đại học, đào tạo nhân lực chất lượng cao, và liên thông giữa các bậc học, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số.
Cột mốc mới cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số
Kỳ họp này cũng đánh dấu một bước tiến quan trọng trong thể chế hóa phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, với việc thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo, Luật Chuyển đổi số, Luật Công nghệ cao (sửa đổi), và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ. Các chuyên gia nhận định rằng bộ luật này tạo nền tảng pháp lý then chốt để thúc đẩy sự phát triển lành mạnh và minh bạch của các lĩnh vực then chốt, đồng thời thiết lập các nguyên tắc quản lý dữ liệu, trách nhiệm pháp lý, và bảo vệ quyền lợi người dùng.
Luật Phục hồi, phá sản và cải thiện môi trường kinh doanh
Luật Phục hồi, phá sản đã được thông qua nhằm giải quyết những bất cập trong xử lý doanh nghiệp yếu kém, tạo khuôn khổ pháp lý thuận lợi cho tái cơ cấu và phục hồi hoạt động. Ông Lê Quang Anh, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Dịch vụ-Thương mại tại Viện Công nghiệp Giấy và Xenluylo, cho biết luật này làm rõ hơn lối thoát an toàn cho doanh nghiệp khó khăn, bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư, chủ nợ và người lao động, qua đó cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ba chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035
Một trong những quyết định gây ấn tượng mạnh nhất là việc Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư 3 Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035, bao gồm:
- Chương trình nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi.
- Chương trình chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.
- Chương trình hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trương Mạnh Tiến, Chủ tịch Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam, nhận định đây là lần đầu tiên ba trụ cột căn bản của phát triển con người—sinh kế, sức khỏe, giáo dục—được đầu tư đồng bộ trong một khung thời gian dài hạn, thể hiện ưu tiên chính sách đặt con người vào trung tâm.
Các quyết định quan trọng khác và tổng kết nhiệm kỳ
Quốc hội cũng thông qua Nghị quyết điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, với sự đồng thuận tuyệt đối của các đại biểu. Các quyết định khác bao gồm chủ trương đầu tư Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và Dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy, cùng với việc xử lý các tồn đọng như Dự án Nhà máy Bột giấy Phương Nam.
Đồng thời, Quốc hội đã dành thời gian xem xét công tác nhân sự, đánh giá việc thực hiện các nghị quyết giám sát, và tổng kết công tác nhiệm kỳ 2021-2026. Nghị quyết về bảo vệ môi trường đã đề ra nhiều giải pháp toàn diện, từ đổi mới tư duy đến phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Phát biểu tại họp báo, đồng chí Lê Quang Mạnh, Tổng Thư ký Quốc hội-Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, khẳng định kỳ họp đã thành công tốt đẹp, hoàn thành toàn bộ nội dung đề ra, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao của các đại biểu và khẳng định chất lượng, hiệu quả làm việc của Quốc hội trong định hướng phát triển đất nước.
