Sáng 15/6, tại trụ sở báo Nhân dân (71 Hàng Trống, Hà Nội), UBND tỉnh Cao Bằng phối hợp với báo Nhân dân và Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức tọa đàm "Báo Việt Nam Độc lập và dòng chảy 101 năm Báo chí cách mạng Việt Nam". Sự kiện diễn ra nhân kỷ niệm 101 năm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2026) và hướng tới kỷ niệm 85 năm ngày báo Việt Nam Độc lập ra số đầu tiên (1/8/1941-1/8/2026).
Tọa đàm quy tụ các nhà nghiên cứu, nhà báo lão thành, lãnh đạo các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương nhằm nhìn lại giá trị lịch sử của báo Việt Nam Độc lập, đồng thời trao đổi những bài học, kinh nghiệm đối với nền báo chí cách mạng trong giai đoạn phát triển mới.
Vị trí đặc biệt của Báo Việt Nam Độc lập
Phát biểu khai mạc tọa đàm, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa khẳng định báo Việt Nam Độc lập có vị trí đặc biệt trong lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam. Ông nhắc lại, sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc và chọn Cao Bằng làm nơi xây dựng căn cứ địa cách mạng. Ngày 1/8/1941, tại Pác Bó (Cao Bằng), Người trực tiếp sáng lập và chỉ đạo xuất bản báo Việt Nam Độc lập - một trong những tờ báo cách mạng có ý nghĩa đặc biệt trong giai đoạn chuẩn bị Tổng khởi nghĩa giành chính quyền.
Trong điều kiện hoạt động bí mật giữa núi rừng Việt Bắc, thiếu thốn cả về cơ sở vật chất lẫn phương tiện kỹ thuật, báo Việt Nam Độc lập vẫn thực hiện xuất sắc sứ mệnh tuyên truyền đường lối của Đảng, phổ biến chủ trương của Mặt trận Việt Minh, giác ngộ cách mạng và khơi dậy tinh thần yêu nước trong quần chúng nhân dân. Theo Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng, tờ báo đã góp phần quan trọng vào việc tập hợp, đoàn kết các tầng lớp nhân dân, tạo nên sức mạnh toàn dân tộc, tiến tới thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
"Lịch sử của báo Việt Nam Độc lập không chỉ là lịch sử của một tờ báo mà còn là minh chứng sinh động cho vai trò của báo chí trong việc kết nối ý Đảng với lòng dân, chuyển hóa khát vọng độc lập dân tộc thành hành động cách mạng của hàng triệu người dân", ông Lê Hải Hòa nhấn mạnh.
Phát biểu đề dẫn tọa đàm, Tổng Biên tập báo Nhân dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh cho biết sự ra đời của báo Việt Nam Độc lập là một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam. Theo ông Lê Quốc Minh, ngày 1/8/1941, trong bối cảnh đất nước còn dưới ách thống trị của thực dân Pháp và phát xít Nhật, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp sáng lập báo Việt Nam Độc lập, đồng thời tham gia hầu hết các khâu từ viết bài, biên tập, minh họa đến in ấn và phát hành.
Những bài viết trên báo Việt Nam Độc lập được thể hiện bằng ngôn ngữ giản dị, dễ hiểu, gần gũi với quần chúng nhưng chứa đựng nội dung chính trị sâu sắc. Đây cũng là đặc trưng nổi bật trong phong cách làm báo Hồ Chí Minh - ngắn gọn, súc tích, thiết thực và hướng tới hành động. Tổng Biên tập báo Nhân dân nêu rõ, hành trình của báo Việt Nam Độc lập để lại nhiều bài học còn nguyên giá trị đối với báo chí hiện đại, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt, đó là sự kiên định tôn chỉ, mục đích; tinh thần trách nhiệm trong định hướng dư luận xã hội; khả năng tạo ra những sản phẩm báo chí dễ tiếp cận, gần gũi với công chúng,...
Di sản quý báu của nền báo chí cách mạng Việt Nam
Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung thảo luận 5 nhóm nội dung trọng tâm. Trong đó, nhiều ý kiến đi sâu phân tích bối cảnh ra đời, vai trò và những đóng góp lịch sử của báo Việt Nam Độc lập đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Các đại biểu cũng trao đổi về việc bảo tồn và phát huy giá trị của tờ báo gắn với Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó; phát huy vai trò của báo chí trong đồng hành cùng phát triển địa phương, truyền thông chính sách; những yêu cầu đặt ra đối với báo chí địa phương trong giai đoạn chuyển đổi số và sắp xếp tổ chức bộ máy hiện nay.
Phát biểu bế mạc tọa đàm, Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng Phan Thăng An khẳng định báo Việt Nam Độc lập là di sản quý báu của nền báo chí cách mạng Việt Nam và là niềm tự hào của quê hương cội nguồn cách mạng Cao Bằng. Ông Phan Thăng An nhìn nhận, trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông đa nền tảng, báo chí càng phải giữ vững bản lĩnh chính trị, thực hiện tốt vai trò định hướng dư luận, lan tỏa khát vọng phát triển đất nước, góp phần củng cố niềm tin xã hội và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng cho biết địa phương sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan báo chí, các nhà khoa học và tổ chức chuyên môn để nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị của báo Việt Nam Độc lập, biến di sản báo chí cách mạng thành nguồn lực phục vụ giáo dục truyền thống, phát triển văn hóa, du lịch và khơi dậy khát vọng phát triển quê hương, đất nước.
