Diễn đàn Tương lai ASEAN (ASEAN Future Forum) lần đầu tiên được tổ chức tại Hà Nội vào ngày 23-24/4/2024 đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong tư duy và hành động của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á. Với chủ đề “Chuyển từ bị động sang chủ động kiến tạo tương lai”, diễn đàn đã thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà lãnh đạo, chuyên gia, học giả và đại diện doanh nghiệp trong và ngoài khu vực.
ASEAN cần chủ động hơn trong bối cảnh mới
Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh rằng ASEAN đang đứng trước những thách thức chưa từng có từ biến đổi khí hậu, dịch bệnh, cạnh tranh địa chính trị đến chuyển đổi số và già hóa dân số. Trong bối cảnh đó, việc chuyển từ thế bị động, phản ứng sang chủ động, kiến tạo tương lai là yêu cầu sống còn đối với sự phát triển bền vững của khối.
Thủ tướng cũng đề xuất ba trụ cột chiến lược để ASEAN chủ động kiến tạo tương lai: thứ nhất, xây dựng một ASEAN tự cường, thích ứng cao với các cú sốc bên ngoài; thứ hai, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ; thứ ba, tăng cường kết nối và hợp tác nội khối cũng như với các đối tác bên ngoài.
Chuyển đổi số là ưu tiên hàng đầu
Một trong những nội dung trọng tâm của diễn đàn là thảo luận về chuyển đổi số và vai trò của công nghệ trong việc định hình tương lai ASEAN. Các đại biểu cho rằng, ASEAN cần tận dụng cơ hội từ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư để thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân.
Đặc biệt, việc xây dựng một hệ sinh thái số thống nhất, an toàn và bền vững trong khu vực được xem là chìa khóa để ASEAN chủ động kiến tạo tương lai. Nhiều ý kiến cho rằng, các nước thành viên cần đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực an ninh mạng, thương mại điện tử và thanh toán số, đồng thời chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho nền kinh tế số.
Hợp tác công tư và vai trò của doanh nghiệp
Diễn đàn cũng dành nhiều thời gian để thảo luận về vai trò của khu vực tư nhân trong việc kiến tạo tương lai ASEAN. Các doanh nghiệp được khuyến khích tham gia tích cực vào quá trình hoạch định chính sách, đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược như năng lượng tái tạo, hạ tầng số và y tế.
Đại diện các tập đoàn lớn trong khu vực đã chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các sáng kiến hợp tác công tư nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Nhiều ý kiến nhấn mạnh rằng, doanh nghiệp không chỉ là động lực tăng trưởng mà còn là đối tác quan trọng trong việc giải quyết các thách thức chung của khu vực.
Kết quả và kỳ vọng
Kết thúc diễn đàn, các đại biểu đã thông qua Tuyên bố Hà Nội về Tương lai ASEAN, trong đó khẳng định cam kết chuyển từ bị động sang chủ động kiến tạo tương lai. Tuyên bố kêu gọi tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực ưu tiên như chuyển đổi số, ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển bền vững và an ninh con người.
Diễn đàn Tương lai ASEAN được kỳ vọng sẽ trở thành một diễn đàn thường niên, nơi các bên liên quan cùng nhau thảo luận, đề xuất và thúc đẩy các sáng kiến vì một ASEAN tự cường, sáng tạo và thịnh vượng trong tương lai.
