Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận sửa đổi Luật Thi đua, khen thưởng
Sáng ngày 18 tháng 3, trong khuôn khổ phiên họp thứ 55, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã tiến hành thảo luận và cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng. Đây là một bước đi quan trọng nhằm đáp ứng những yêu cầu cấp bách từ thực tiễn, đặc biệt trong bối cảnh công cuộc sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang được đẩy mạnh.
Những thay đổi cốt lõi trong dự thảo Luật
Trình bày tờ trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình nhấn mạnh, việc thể chế hóa các Nghị quyết trụ cột của Đảng về phát triển đất nước trong tình hình mới đòi hỏi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng phải được sửa đổi, bổ sung kịp thời. Mục tiêu là giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, tạo hành lang pháp lý đầy đủ và thuận lợi cho công tác thi đua, khen thưởng. Dự thảo Luật dự kiến sửa đổi, bổ sung 48 trên tổng số 96 điều của Luật Thi đua, khen thưởng số 06/2022/QH15.
Về nội dung sửa đổi liên quan đến khen thưởng, Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình cho biết, lần sửa đổi này sẽ làm rõ nguyên tắc: "thành tích đến đâu khen thưởng đến đó, không nhất thiết phải được tặng hình thức khen thưởng ở mức thấp mới được tặng hình thức khen thưởng ở mức cao hơn". Quy định này nhằm gỡ bỏ các rào cản hành chính, cho phép khen thưởng kịp thời, đặc biệt đối với những thành tích đột xuất, mà không cần phải chờ đợi quá trình tích lũy danh hiệu theo tuần tự.
Đồng thời, dự thảo cũng làm rõ nguyên tắc chỉ khen thưởng "một lần, một hình thức" đối với một thành tích đột xuất hoặc chuyên đề, nhằm đảm bảo tính chính xác và tránh trùng lặp thành tích. Một điểm mới quan trọng khác là bổ sung nguyên tắc chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể có thành tích tiêu biểu, dám đổi mới, có giải pháp đột phá mang lại hiệu quả thiết thực vì lợi ích chung, đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ.
Khuyến khích doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo
Dự thảo Luật đề xuất sửa đổi, bổ sung số lượng giải thưởng hoặc danh hiệu có phạm vi toàn quốc đối với doanh nhân, doanh nghiệp và tổ chức kinh tế khác từ "tối đa 2 giải thưởng" lên "tối đa 3 giải thưởng". Thay đổi này nhằm khuyến khích các doanh nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, với các tiêu chí tập trung vào hiệu quả kinh tế, tăng trưởng và đóng góp xã hội, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW.
Thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành việc sửa đổi, bổ sung nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, việc sửa đổi cũng nhằm khắc phục những vướng mắc về tiêu chuẩn "tổ chức đảng, đoàn thể trong sạch, vững mạnh".
Những vấn đề cần làm rõ và thận trọng
Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban cũng nêu ra một số điểm cần xem xét kỹ lưỡng. Về nguyên tắc thi đua, khen thưởng, việc bổ sung nguyên tắc thành tích đến đâu khen thưởng đến đó và cho phép một danh hiệu được tặng nhiều lần cho cùng một đối tượng đặt ra câu hỏi về tính cần thiết và liệu có phá vỡ tính nhất quán của hình thức khen thưởng tích lũy hay không. Thường trực Ủy ban đề nghị Chính phủ làm rõ vấn đề này.
Về Quỹ thi đua khen thưởng, Thường trực Ủy ban nhận thấy quy định còn có ý kiến khác nhau và nhiều vấn đề chưa được làm rõ. Do việc khen thưởng hàng năm thay đổi, tình trạng khó đảm bảo tính ổn định của quỹ là một thách thức. Đồng thời, có ý kiến cho rằng việc mở rộng đối tượng và tăng số lần xét tặng danh hiệu có thể làm tăng chi thưởng và chi phí quản lý, do đó cần bổ sung đánh giá tác động tài chính trong hồ sơ dự án Luật.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng dự kiến sẽ được trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội Khóa XVI, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy tinh thần thi đua và ghi nhận kịp thời những đóng góp xuất sắc cho sự phát triển của đất nước.
