Bộ Y tế vừa đề xuất các quy định xử phạt vi phạm hành chính nhằm xử lý hành vi lợi dụng không gian mạng để truyền bá, quảng cáo, tư vấn các phương pháp khám chữa bệnh sai lệch, trái quy định.
Thực trạng thông tin khám chữa bệnh sai lệch trên mạng xã hội
Theo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, qua công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, cho thấy hiện nay trên mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin, nội dung khám chữa bệnh sai lệch. Thậm chí, có những nội dung cổ súy cho các phương pháp, liệu pháp chưa được kiểm chứng khoa học hoặc chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép áp dụng.
Ví dụ điển hình như chữa bệnh theo phương pháp “thuận tự nhiên”; chữa ung thư bằng nước kiềm; nhịn ăn, thải độc để chữa bệnh; liệu pháp “chanh liều cao”… Những thông tin này ngày càng được đăng tải nhiều trên không gian mạng, gây hiểu lầm nghiêm trọng, lôi kéo người dân từ bỏ phác đồ điều trị y khoa chính thống, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng. Đồng thời, các hành vi này vi phạm quy định cấm tại Điều 7 của Luật Khám bệnh, chữa bệnh.
Đề xuất mức phạt cụ thể
Để ngăn chặn tình trạng trên, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề xuất điều chỉnh, bổ sung một số điều khoản trong Dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, đang lấy ý kiến các bộ, ngành, đơn vị, tổ chức.
Mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng
Cục đề xuất phạt tiền từ 10.000.000 đến 20.000.000 đồng đối với các hành vi cụ thể như:
- Đăng tải, phát tán thông tin, nội dung tư vấn, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ, thiết bị, hàng hóa dưới danh nghĩa có tác dụng khám bệnh, chữa bệnh, thay thế thuốc chữa bệnh hoặc phác đồ điều trị trái quy định pháp luật.
- Phát tán thông tin về phương pháp, liệu pháp, bài thuốc, kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh chưa được kiểm chứng khoa học hoặc chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép áp dụng tại Việt Nam.
- Phát tán thông tin có nội dung xúi giục, lôi kéo, hướng dẫn người bệnh từ bỏ, trì hoãn hoặc thay thế các phương pháp, phác đồ khám bệnh, chữa bệnh đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận, gây nguy hiểm đến sức khỏe, tính mạng người bệnh.
Theo Bộ Y tế, các hành vi phát tán thông tin sai lệch thường gắn với mục đích thương mại, trục lợi như bán thực phẩm chức năng, thiết bị y tế không rõ nguồn gốc, sản phẩm “thải độc”, “tăng miễn dịch”, bài thuốc tự chế, khóa học hoặc dịch vụ tư vấn điều trị không phép. Việc bổ sung quy định trực tiếp sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để xử lý nhóm hành vi vi phạm, hạn chế tình trạng lợi dụng niềm tin của người bệnh để kinh doanh trái pháp luật.
Mức phạt từ 20 đến 30 triệu đồng
Bộ Y tế cũng đề xuất mức phạt tiền từ 20.000.000 đến 30.000.000 đồng đối với hành vi:
- Làm ra thông tin về phương pháp, liệu pháp, bài thuốc, kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh chưa được kiểm chứng khoa học hoặc chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép áp dụng tại Việt Nam.
- Làm ra thông tin có nội dung xúi giục, lôi kéo, hướng dẫn người bệnh từ bỏ, trì hoãn hoặc thay thế các phương pháp, phác đồ khám bệnh, chữa bệnh đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận, gây nguy hiểm đến sức khỏe, tính mạng người bệnh.
Ngoại lệ và biện pháp khắc phục
Bộ Y tế đề xuất các nội dung xử phạt này không áp dụng đối với trường hợp cá nhân chia sẻ kinh nghiệm, trải nghiệm cá nhân về quá trình khám bệnh, chữa bệnh không vì mục đích quảng cáo, tư vấn chuyên môn, hướng dẫn thay thế điều trị hoặc thu lợi từ việc cung cấp sản phẩm, dịch vụ, phương pháp khám bệnh, chữa bệnh.
Về biện pháp khắc phục hậu quả, Bộ Y tế đề xuất bổ sung việc buộc hoàn trả hoặc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm.
Theo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, những đề xuất trên là rất cần thiết, có ý nghĩa quan trọng trong giai đoạn hiện nay nhằm tăng cường bảo vệ sức khỏe người dân, phòng ngừa và xử lý hiệu quả các hành vi lợi dụng không gian mạng để truyền bá, quảng cáo, tư vấn các phương pháp khám bệnh, chữa bệnh trái quy định.
