Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đến hết ngày 10/8/2026, trong đó đề xuất cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) đồng thời dưới cả hai hình thức bản giấy và bản điện tử. Đây là điểm mới đáng chú ý so với quy định hiện hành, được kỳ vọng sẽ thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực quản lý đất đai.
Đề xuất cấp sổ đỏ điện tử song song với bản giấy
Theo Điều 63 của dự thảo, Giấy chứng nhận sẽ được cấp theo mẫu thống nhất trên phạm vi cả nước cho người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và công trình xây dựng gắn liền với đất. Khác với luật hiện hành chỉ quy định cấp bản giấy, dự thảo mới yêu cầu người được cấp Giấy chứng nhận sẽ nhận đồng thời cả bản giấy lẫn bản điện tử. Văn bản điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy, do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định mẫu thống nhất.
Dự thảo cũng nêu rõ nguyên tắc cấp Giấy chứng nhận tại Điều 64. Theo đó, mỗi thửa đất được cấp một Giấy chứng nhận cho người có quyền sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất đủ điều kiện hoặc người quản lý đất theo quy định. Trong trường hợp một thửa đất có nhiều người cùng sử dụng hoặc cùng sở hữu tài sản, hoặc quyền sử dụng đất thuộc hộ gia đình, Giấy chứng nhận phải ghi đầy đủ tên tất cả các thành viên có chung quyền. Việc xác định thành viên của hộ gia đình để ghi tên do các thành viên tự thỏa thuận và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Rút ngắn thủ tục và giảm rủi ro thất lạc
Luật sư Hoàng Tuấn Vũ, Đoàn luật sư TP Hà Nội, nhận định việc cấp đồng thời sổ đỏ bản giấy và bản điện tử là xu hướng tất yếu khi Việt Nam đẩy mạnh xây dựng Chính phủ số và cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia. Ông Vũ cho biết: “Bản điện tử sẽ giúp người dân lưu trữ giấy tờ an toàn hơn, giảm nguy cơ thất lạc, rách, hư hỏng hoặc phải thực hiện các thủ tục cấp lại khi mất bản giấy. Trong nhiều giao dịch hành chính, người dân có thể sử dụng dữ liệu điện tử để đối chiếu, xác thực thông tin thay vì phải mang theo bản giấy. Khi hệ thống dữ liệu được kết nối đồng bộ với cơ quan thuế, công chứng, ngân hàng và cơ quan đăng ký đất đai, thời gian giải quyết thủ tục cũng sẽ được rút ngắn đáng kể.”
Theo dự thảo, Giấy chứng nhận chỉ được cấp sau khi người sử dụng đất hoàn thành các nghĩa vụ tài chính theo quy định, trừ trường hợp được miễn, ghi nợ hoặc không phải thực hiện nghĩa vụ tài chính; riêng trường hợp thuê đất trả tiền thuê hàng năm áp dụng quy định riêng. Tài sản gắn liền với đất được cấp Giấy chứng nhận gồm nhà ở, công trình xây dựng và các tài sản đã hình thành tại thời điểm cấp giấy.
Bảo mật dữ liệu và minh bạch thị trường
Luật sư Hoàng Tuấn Vũ cũng nhấn mạnh rằng để quy định phát huy hiệu quả, cần xây dựng hệ thống bảo mật đủ mạnh nhằm bảo đảm an toàn dữ liệu và ngăn chặn nguy cơ giả mạo, chỉnh sửa thông tin trái phép. Các chuyên gia đánh giá việc bổ sung Giấy chứng nhận điện tử sẽ góp phần hiện đại hóa thị trường bất động sản, nâng cao tính minh bạch trong quản lý đất đai. Khi toàn bộ thông tin về quyền sử dụng đất được số hóa và cập nhật trên hệ thống, việc tra cứu, xác minh pháp lý của bất động sản sẽ nhanh chóng và chính xác hơn, giảm chi phí, thời gian cho người dân và hạn chế tình trạng làm giả giấy tờ, giao dịch bằng hồ sơ không đúng thực tế.
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đang được lấy ý kiến đến ngày 10/8/2026. Nếu được thông qua, đây được xem là bước hoàn thiện cơ sở pháp lý để triển khai chuyển đổi số trong quản lý đất đai, hướng tới một nền hành chính hiện đại và minh bạch.
