Dự thảo Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, thay thế Nghị định 45/2022, đang được Bộ Tư pháp thẩm định. Theo đó, Chánh Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường được đề xuất có thẩm quyền xử phạt vi phạm môi trường với số tiền lên đến 1 tỷ đồng, đồng thời có thể tước quyền sử dụng giấy phép có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn.
Thẩm quyền xử phạt mở rộng
Dự thảo bổ sung thẩm quyền xử phạt cho các chức danh như Chánh Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường thuộc Cục Môi trường. Cụ thể, Chánh Văn phòng Bộ, Cục trưởng Cục Môi trường, Cục trưởng Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học, cùng trưởng đoàn kiểm tra do Bộ trưởng thành lập có quyền:
- Phạt cảnh cáo;
- Phạt tiền đến 1 tỷ đồng;
- Tước quyền sử dụng giấy phép có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn;
- Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm;
- Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Trong khi đó, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường miền Bắc, miền Trung và Tây Nguyên, miền Nam (thuộc Cục Môi trường), cùng Chi cục trưởng và thủ trưởng cơ quan chuyên môn về môi trường thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường có quyền phạt cảnh cáo; phạt tiền tới 500 triệu đồng; tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn; tịch thu tang vật vi phạm và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.
Cơ sở pháp lý và mức phạt
Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan soạn thảo, cho rằng đề xuất này phù hợp với Điều 37a Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2025, theo đó thủ trưởng cơ quan trực thuộc Cục thuộc Bộ được giao nhiệm vụ kiểm tra chuyên ngành thì có thẩm quyền xử phạt.
Theo dự thảo, cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường bị áp dụng một trong các hình thức xử phạt chính: cảnh cáo hoặc phạt tiền tối đa 1 tỷ đồng với cá nhân và 2 tỷ đồng với tổ chức. Ngoài ra, tùy tính chất, mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân có thể bị áp dụng một hoặc nhiều hình thức xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép có thời hạn, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm, hoặc đình chỉ hoạt động từ 1 đến 24 tháng.
Thời hiệu xử phạt
Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường được quy định là 2 năm.
Số liệu xử phạt hiện tại
Từ khi Nghị định 45/2022 có hiệu lực đến tháng 12/2025, các cơ quan, người có thẩm quyền đã xử phạt 12.059 vụ vi phạm hành chính với tổng số tiền phạt khoảng 393 tỷ đồng. Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (bao gồm Bộ Tài nguyên và Môi trường trước đây) xử phạt gần 90 tỷ đồng; các bộ, cơ quan ngang bộ xử phạt trên 754 triệu đồng; và địa phương xử phạt khoảng 302,6 tỷ đồng.
