Việc hủy bỏ giấy phép trái pháp luật; không cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) trái pháp luật; không áp dụng hoặc áp dụng không kịp thời biện pháp bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng có thể phát sinh trách nhiệm bồi thường của Nhà nước theo đề xuất sửa đổi luật.
Bổ sung các trường hợp phát sinh trách nhiệm bồi thường
Tại cuộc họp thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước ngày 29/5, ông Lê Vệ Quốc, Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước, đã thông tin về các nội dung được đề xuất sửa đổi. Đáng chú ý, dự thảo luật bổ sung một số trường hợp phát sinh trách nhiệm bồi thường Nhà nước như: hủy bỏ giấy phép trái pháp luật; không cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) trái pháp luật; không áp dụng hoặc áp dụng không kịp thời biện pháp bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân của họ.
Dự thảo cũng bổ sung quy định “trường hợp khác do luật quy định” nhằm bao quát các tình huống phát sinh trong thực tiễn. Điều này giúp pháp luật linh hoạt hơn trong việc xác định trách nhiệm bồi thường.
Cải cách thủ tục hành chính và thời gian giải quyết
Về thủ tục hành chính, ông Quốc cho biết dự thảo luật đề xuất cắt giảm tối đa hồ sơ yêu cầu bồi thường, rút ngắn thời gian giải quyết, và bổ sung hình thức gửi và tiếp nhận hồ sơ qua môi trường số. Đồng thời, cơ quan soạn thảo đề nghị nâng thời hạn người yêu cầu bồi thường khởi kiện từ 15 ngày lên 30 ngày đối với một phần hoặc tất cả các nội dung đã thương lượng. Với các nội dung thương lượng không thành, người yêu cầu bồi thường được khởi kiện trong thời hạn 1 năm kể từ ngày quyết định giải quyết bồi thường có hiệu lực.
Ngoài ra, dự thảo lược bỏ một số quy định không còn phù hợp như cơ chế giải quyết bồi thường tại UBND cấp huyện; sửa đổi, bổ sung một số quy định để phù hợp với cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan giải quyết bồi thường sau khi sắp xếp lại tổ chức bộ máy.
Ý kiến chỉ đạo từ Thứ trưởng Bộ Tư pháp
Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung, cập nhật các nghị quyết, kết luận mới của Đảng về công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026-2030; các nghị quyết của Quốc hội gần đây liên quan đến xác định trách nhiệm bồi thường Nhà nước.
Tờ trình dự án luật cần bổ sung số liệu thực tiễn theo từng lĩnh vực, bảo đảm thống nhất với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các luật liên quan. Thứ trưởng Tư pháp yêu cầu tiếp thu đầy đủ ý kiến của các thành viên hội đồng thẩm định, đặc biệt ý kiến của Bộ Nội vụ liên quan đến phân cấp, phân quyền và cắt giảm thủ tục hành chính.
Tổng quan về Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước
Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước quy định trách nhiệm bồi thường của Nhà nước đối với cá nhân, tổ chức bị thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra trong hoạt động quản lý hành chính, tố tụng và thi hành án; thiệt hại được bồi thường; quyền, nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức bị thiệt hại; cơ quan giải quyết bồi thường; thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường; phục hồi danh dự; kinh phí bồi thường; trách nhiệm hoàn trả; trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong công tác bồi thường nhà nước.
Cá nhân, tổ chức bị thiệt hại về vật chất, thiệt hại về tinh thần do người thi hành công vụ gây ra thuộc phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước được quy định tại luật này. Việc sửa đổi, bổ sung luật nhằm hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền lợi của người dân và tổ chức, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong thực thi công vụ.
