Ngày 17.6, Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM tổ chức hội nghị góp ý dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Xuất bản. Tham dự có bà Trần Thị Diệu Thúy, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM; thiếu tướng Tạ Văn Đẹp, Phó giám đốc Công an TP.HCM cùng lãnh đạo các sở, ngành liên quan.
Sách lậu, file PDF trái phép vẫn là 'nỗi đau' của ngành xuất bản
Nhiều đại biểu cho rằng tình trạng in sách lậu, sách giả và phát tán file PDF trái phép trên mạng chưa được xử lý triệt để, gây thiệt hại nặng nề cho các nhà xuất bản và tác giả. Dù cơ quan công an đã khởi tố nhiều vụ, vi phạm vẫn diễn biến phức tạp.
Ông Trần Đình Ba, Phó giám đốc Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM, cho biết trên không gian mạng xuất hiện nhiều trang chia sẻ sách, tài liệu không bản quyền. Nhiều đơn vị còn thiết kế bìa sách giống hệt bản gốc, khiến người đọc khó phân biệt thật - giả. Nếu không kiểm soát, nguy cơ sai lệch nội dung, lịch sử và giá trị văn hóa rất lớn. Nhiều web thu phí người dùng, cho phép tự đăng ký tài khoản kiếm tiền mà không thẩm định chất lượng hay quản lý thuế.
Theo các đại biểu, quy định hiện hành chỉ xử lý hành vi vi phạm quyền liên quan, chưa có chế tài cụ thể với nền tảng số. Luật sửa đổi cần quy định rõ điều kiện cấp phép, yêu cầu kỹ thuật, công nghệ, nhân sự và biên tập đối với đơn vị cung cấp nội dung xuất bản số. Trong môi trường học thuật, việc sao chép tài liệu tự do cũng cần quản lý để tôn trọng bản quyền.
Các đại biểu dẫn chứng có công ty theo đuổi kiện tụng hàng chục năm nhưng không xử lý hình sự được đối tượng vi phạm. Ông Ba nói: 'Khi chúng tôi kiện được thì má đã sưng rồi'.
Điểm nghẽn văn hóa đọc: 'Người Việt mua sách không bằng 1 bát phở'
Ông Lê Hoàng, Giám đốc Công ty TNHH đường sách TP.HCM, nhận định người Việt chi tiền mua sách trong một năm còn không bằng giá một bát phở. Nhiều người chưa có thói quen đọc sách, cần xây dựng từ gia đình và trường học từ nhỏ.
Nhiều đại biểu lo ngại trẻ em, thanh thiếu niên bị chi phối bởi mạng xã hội và thiết bị di động, xa rời sách. Phát triển văn hóa đọc cần bắt đầu từ nhà trường, nghiên cứu đưa đọc sách thành nội dung học tập bắt buộc. Các ý kiến đề xuất TP.HCM quan tâm hệ thống thư viện cộng đồng trong khu dân cư, khu đô thị mới để người dân dễ tiếp cận sách.
Kết thúc, các đại biểu thống nhất luật Xuất bản sửa đổi cần quy định mạnh mẽ hơn để bảo vệ bản quyền, kiểm soát xuất bản số và tạo cơ chế bảo vệ người làm xuất bản.
