Trên các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là Facebook và TikTok, gần đây xuất hiện hàng loạt bài đăng rao bán vàng với giá rẻ bất thường, chỉ bằng 50-70% giá thị trường. Các đối tượng thường quảng cáo đây là "vàng lậu", "vàng non" hoặc "vàng xách tay" từ Campuchia, Lào, Myanmar, thu hút sự chú ý của nhiều người có nhu cầu mua vàng tích trữ hoặc đầu tư.
Thực trạng vàng lậu, vàng non tràn lan trên mạng xã hội
Theo ghi nhận, chỉ trong một tuần, có gần 30 hội nhóm, tài khoản cá nhân rao bán vàng với giá chỉ từ 3-4 triệu đồng/chỉ, trong khi giá vàng trong nước dao động 5-6 triệu đồng/chỉ. Những bài đăng này thường kèm hình ảnh vàng thỏi, vàng miếng, nhẫn trơn có kiểu dáng tương tự vàng thật, nhưng không có giấy tờ chứng nhận nguồn gốc.
Chị Nguyễn Thị Hoa (Hà Nội) cho biết: "Tôi thấy một tài khoản Facebook rao bán vàng 9999 giá 3,5 triệu đồng/chỉ, rẻ hơn thị trường gần 2 triệu. Họ nói vàng xách tay từ Campuchia về, không có thuế nên rẻ. Tôi đặt mua 5 chỉ, nhưng khi mang đi giám định thì phát hiện là vàng non, chỉ có 30% là vàng thật, còn lại là hợp kim."
Rủi ro khi mua vàng không rõ nguồn gốc
Các chuyên gia cảnh báo, vàng lậu, vàng non thường được pha trộn với các kim loại khác như đồng, kẽm, niken để giảm chi phí sản xuất. Người mua dễ bị lừa vì bề ngoài sáng bóng, có đóng dấu "9999" giả mạo. Khi mang đi bán lại, các tiệm vàng uy tín sẽ từ chối mua hoặc chỉ mua với giá rẻ như phế liệu.
Ông Trần Văn Hùng, chuyên gia kim hoàn tại Hiệp hội Kinh doanh Vàng Việt Nam, nhận định: "Vàng lậu không có hóa đơn chứng từ, không được kiểm định chất lượng. Người mua có thể mất trắng nếu mua phải vàng giả. Ngoài ra, việc buôn bán vàng lậu là vi phạm pháp luật, người mua cũng có thể bị xử lý nếu cố tình tiêu thụ."
Cơ quan chức năng vào cuộc
Trước tình trạng này, Cục Quản lý thị trường Hà Nội đã tăng cường kiểm tra, xử lý các trường hợp kinh doanh vàng không rõ nguồn gốc. Trong tháng 3/2025, cơ quan này đã phát hiện và tịch thu hơn 200 chỉ vàng non, vàng giả từ các tài khoản bán hàng online. Các đối tượng vi phạm bị xử phạt hành chính từ 10-20 triệu đồng.
Ông Lê Minh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý thị trường Hà Nội, cho biết: "Chúng tôi khuyến cáo người dân không mua vàng từ các nguồn không chính thống, đặc biệt là vàng được quảng cáo là vàng lậu, vàng non giá rẻ. Người dân nên mua vàng tại các cửa hàng có giấy phép kinh doanh, có hóa đơn đầy đủ để đảm bảo quyền lợi."
Cách nhận biết vàng thật, vàng giả
Để tránh mua phải vàng non, vàng giả, người tiêu dùng cần lưu ý: kiểm tra kỹ dấu hiệu trên vàng (dấu hàm lượng, thương hiệu), yêu cầu giấy kiểm định từ cơ quan uy tín. Nếu mua online, chỉ giao dịch với các sàn thương mại điện tử uy tín, có chính sách bảo vệ người mua. Tuyệt đối không chuyển tiền trước khi nhận hàng.
Ngoài ra, người mua có thể mang vàng đến các tiệm vàng lớn hoặc trung tâm kiểm định để xác thực chất lượng. Phí kiểm định thường từ 50.000-100.000 đồng/mẫu, nhưng là cách an toàn nhất để tránh rủi ro.
Lời khuyên cho nhà đầu tư
Đầu tư vàng là kênh tích trữ an toàn, nhưng cần tìm hiểu kỹ thông tin, không ham rẻ mà mất tiền oan. Các chuyên gia khuyên chỉ nên mua vàng tại các thương hiệu lớn như SJC, PNJ, DOJI, hoặc các ngân hàng được phép kinh doanh vàng miếng. Nếu có nhu cầu mua vàng online, hãy chọn các sàn giao dịch được cấp phép và có uy tín trên thị trường.
