Ngày 14 tháng 5, tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng đã trả lời câu hỏi của phóng viên liên quan đến chính sách và khuyến cáo của Việt Nam đối với doanh nghiệp xuất khẩu trong nước về những nội dung được nêu trong Báo cáo Đặc biệt 301 năm 2026 của Hoa Kỳ về sở hữu trí tuệ.
Bà Hằng nhấn mạnh rằng quan điểm nhất quán của Việt Nam là kiên quyết xử lý nghiêm mọi hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Việt Nam sẽ tiếp tục tăng cường công tác bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Hệ thống pháp luật liên quan đến sở hữu trí tuệ của Việt Nam đã liên tục được hoàn thiện và đồng bộ hóa.
Từ Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 cho đến các lần sửa đổi, bổ sung, đặc biệt là Luật sửa đổi năm 2025, khung pháp lý ngày càng hoàn thiện, hiện đại và phù hợp với thực tiễn phát triển trong nước cũng như các cam kết trong các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam tham gia.
Nỗ lực của Việt Nam được ghi nhận
Những nỗ lực của Việt Nam trong cải thiện môi trường đổi mới sáng tạo và bảo hộ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ đã được Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới (WIPO) ghi nhận. Năm 2025, Việt Nam xếp hạng 44 trên 139 quốc gia và nền kinh tế về Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), thuộc nhóm các nước có kết quả tích cực trong ASEAN về lĩnh vực này.
Bên cạnh việc hoàn thiện pháp luật, Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành nhằm tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Các văn bản tiêu biểu bao gồm Chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 30 tháng 1 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ, Đề án chống hàng giả và bảo vệ người tiêu dùng trong thương mại điện tử đến năm 2025, cùng nhiều chỉ thị, công điện chỉ đạo cao điểm trong năm 2025.
Công điện mới nhất của Thủ tướng
Đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5 tháng 5 năm 2026, tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nhằm tạo bước chuyển biến mạnh mẽ và nâng cao hiệu quả thực chất trong lĩnh vực này. Điều này thể hiện chủ trương nhất quán của Việt Nam trong việc tăng cường bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ, gắn với yêu cầu phát triển bền vững, xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, an toàn và thực hiện hiệu quả các cam kết quốc tế.
Kết quả thực thi trong năm 2025
Trong năm 2025, các lực lượng chức năng của Việt Nam đã xử lý hàng nghìn vụ việc liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Riêng lực lượng Quản lý thị trường đã xử lý 3.306 vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên thị trường truyền thống và 599 vụ trên thương mại điện tử, mạng xã hội. Đồng thời, hơn 1.200 trang web cung cấp, chia sẻ nội dung có dấu hiệu xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan đã bị ngăn chặn. Số vụ án hình sự, truy tố và xét xử về sở hữu trí tuệ tăng so với năm trước. Cơ quan Hải quan cũng phát hiện và xử lý nhiều vụ hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có trị giá lớn.
Các cơ quan chức năng của Việt Nam đã phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp công nghệ, các nhà cung cấp nền tảng và dịch vụ xuyên biên giới để phát hiện và xử lý nhiều vụ việc liên quan đến sở hữu trí tuệ.
Khuyến cáo đối với doanh nghiệp và các bên liên quan
Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao nhấn mạnh: "Chúng tôi cho rằng bên cạnh những nỗ lực của Chính phủ Việt Nam, các chủ thể quyền, doanh nghiệp cung cấp nền tảng xuyên biên giới và các bên liên quan cũng cần tăng cường hơn nữa trách nhiệm trong việc rà soát, ngăn chặn, gỡ bỏ và xử lý các nội dung, hàng hóa, dịch vụ có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên nền tảng của mình, cùng nỗ lực phối hợp đấu tranh kiên quyết với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ."
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất khẩu, bà Hằng khuyến nghị cần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật về sở hữu trí tuệ. Các doanh nghiệp không sản xuất, kinh doanh, phân phối hoặc tiếp tay cho hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đồng thời, doanh nghiệp cần chủ động bảo vệ tài sản trí tuệ của mình và phối hợp với các cơ quan chức năng cũng như chủ thể quyền trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm.
"Đây là trách nhiệm chung nhằm xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch, nâng cao uy tín của doanh nghiệp Việt Nam và hình ảnh của Việt Nam trong hợp tác kinh tế, thương mại quốc tế," bà Hằng nói.
Đề nghị Hoa Kỳ đánh giá khách quan
Bà Phạm Thu Hằng cho biết Việt Nam đề nghị phía Hoa Kỳ có đánh giá khách quan, cân bằng về những nỗ lực và kết quả của Việt Nam trong lĩnh vực bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Việt Nam sẵn sàng chia sẻ thông tin, làm rõ các chính sách và quy định của mình với các đối tác quốc tế, bao gồm Hoa Kỳ, để xử lý thỏa đáng những khác biệt, qua đó góp phần xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, lành mạnh tại Việt Nam và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ.
