Liên quan vụ việc hàng xóm xịt nước vào thợ xây khi đang tháo dỡ công trình sát vách tại xã Tây Phương (Hà Nội), Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 10 - Hà Nội đã tiến hành cưỡng chế, buộc chủ nhà tháo dỡ phần diện tích xây lấn sang nhà hàng xóm. Theo cơ quan chức năng, việc tháo dỡ được thực hiện dựa trên Bản án Dân sự sơ thẩm năm 2019 của TAND thành phố Hà Nội và Bản án Dân sự phúc thẩm năm 2020 của TAND Cấp cao tại Hà Nội (nay là Tòa Phúc thẩm - TAND Tối cao).
Việc cưỡng chế diễn ra sau khi xảy ra hành vi xịt nước, khiến nhiều người hiểu lầm rằng đây là nguyên nhân chính dẫn đến việc tháo dỡ. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật, việc tháo dỡ phần diện tích sai phạm được thực hiện trên cơ sở bản án đã có hiệu lực pháp luật.
Cơ sở pháp lý của việc cưỡng chế tháo dỡ
Luật sư Trần Hoàng Linh (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) phân tích: Theo Luật Đất đai 2013 (có hiệu lực tại thời điểm Tòa án xét xử) và Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất phải sử dụng đúng mục đích, ranh giới thửa đất, đúng quy định về độ sâu lòng đất và chiều cao trên không. Việc xây dựng lấn sang khoảng không của nhà hàng xóm là vi phạm pháp luật về đất đai.
Khi đó, người bị lấn chiếm có quyền khởi kiện, yêu cầu Tòa án buộc người vi phạm chấm dứt hành vi và tháo dỡ công trình xây dựng trái phép. Trong vụ việc này, Tòa án đã giải quyết tranh chấp bằng bản án sơ thẩm năm 2019 và phúc thẩm năm 2020, đều có hiệu lực pháp luật.
Bản chất của việc cưỡng chế
Theo luật sư, bản án đã có hiệu lực, chủ nhà có trách nhiệm tự nguyện thi hành. Nếu không tự nguyện, cơ quan thi hành án có quyền áp dụng biện pháp cưỡng chế theo Điều 2 Luật Thi hành án dân sự 2008. Việc cưỡng chế nhằm đảm bảo thi hành bản án, không liên quan đến hành vi xịt nước của hàng xóm. Dù hành vi xịt nước có xảy ra hay không, việc cưỡng chế vẫn được thực hiện.
Đối với hành vi xịt nước vào thợ xây, luật sư cho rằng đây là hành vi riêng biệt, sẽ được cơ quan chức năng xem xét xử lý theo quy định pháp luật.
Hiện trạng căn nhà sau khi tháo dỡ phần công trình vi phạm đã được khôi phục lại đúng ranh giới thửa đất.
