Phiên tòa vụ đất vàng Bến Vân Đồn: Cựu Chủ tịch Quốc Cường Gia Lai khai nộp hơn 230 tỷ đồng
Ngày 8/4, Tòa án Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục phiên xét xử 22 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam và các đơn vị liên quan. Phiên tòa tập trung làm rõ các tình tiết liên quan đến việc chuyển nhượng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, một vụ án đất đai gây chấn động dư luận.
Lời khai của cựu Chủ tịch Nguyễn Thị Như Loan
Tại phần xét hỏi, bị cáo Nguyễn Thị Như Loan, cựu Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Quốc Cường Gia Lai, đã trình bày chi tiết về quá trình tham gia dự án. Bà Loan cho biết sau khi sở hữu dự án, đến năm 2014, doanh nghiệp này đã tiến hành đàm phán và chuyển nhượng lại cho Tập đoàn Novaland với giá trị lên đến 846 tỷ đồng.
Trước khoản chênh lệch lợi nhuận khoảng 297,8 tỷ đồng theo xác định của cơ quan chức năng, bị cáo Loan khẳng định đây là lợi nhuận thuộc về pháp nhân công ty, không phải cá nhân nào hưởng lợi riêng. Theo lời khai của bà, giá trị dự án tăng lên có phần đóng góp đáng kể từ quá trình tái cơ cấu và gia tăng giá trị sau nhiều năm đình trệ.
Trách nhiệm khắc phục hậu quả
Về trách nhiệm dân sự, bị cáo Loan cho biết đã tự nguyện nộp 100 tỷ đồng trong giai đoạn điều tra. Trước phiên tòa, bà tiếp tục nộp thêm hơn 28 tỷ đồng, tương ứng với tỷ lệ sở hữu 35% cổ phần cá nhân. Đồng thời, Công ty Quốc Cường Gia Lai cũng đề nghị khắc phục thêm 106 tỷ đồng.
Tổng số tiền mà bị cáo Loan và doanh nghiệp đã nộp để khắc phục hậu quả tính đến thời điểm hiện tại đã vượt quá 230 tỷ đồng. Bị cáo Loan trình bày rằng lợi nhuận từ dự án cách đây khoảng 10 năm đã được chia cho 1.671 cổ đông và hiện không thể thu hồi được. Trong khi đó, công ty hiện có hơn 4.200 cổ đông, nên việc buộc khắc phục toàn bộ số tiền từ khoản lợi nhuận cũ sẽ gây thiệt thòi cho các cổ đông mới.
Giải trình về cáo buộc vi phạm
Trả lời Hội đồng xét xử về cáo buộc "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí", bị cáo Loan cho biết không kêu oan, nhưng cho rằng sai phạm xuất phát từ việc chưa nhận thức đầy đủ các quy định pháp luật tại thời điểm thực hiện giao dịch.
Theo lời khai, năm 2013, Quốc Cường Gia Lai tham gia dự án thông qua Hợp đồng hứa chuyển nhượng góp vốn số 09. Bị cáo tiếp cận dự án qua môi giới và được giới thiệu là dự án có quy mô phù hợp với năng lực doanh nghiệp. Ban đầu, bị cáo làm việc với bà Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín), sau đó mới được giới thiệu gặp ông Đặng Phước Dừa khi cần làm rõ thêm các vấn đề pháp lý.
Bị cáo Loan khẳng định tại thời điểm giao dịch, hồ sơ thể hiện 80% vốn tại Công ty Phú Việt Tín đã thuộc về Công ty Retro Harvest Finance của bà Lê Y Linh, nên bà nhận thức đây là dự án thuộc khu vực tư nhân, không phải đất Nhà nước. Lời khai này có sự khác biệt so với cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao khi cho rằng bị cáo "nhận thức rõ" nguồn gốc tài sản nhưng vẫn tham gia thực hiện hành vi sai phạm.
Diễn biến liên quan đến các bị cáo khác
Trong vụ án này, bị cáo Trần Ngọc Thuận, cựu Thành viên Hội đồng Thành viên, Tổng Giám đốc Tập đoàn Cao su Việt Nam, bị xét xử về tội nhận hối lộ. Theo cáo buộc, bị cáo Thuận đã đồng thuận cùng bị cáo Lê Quang Thung trong việc chuyển nhượng khu đất cho các bị cáo Linh và Dừa mà không qua thẩm định, đấu giá, gây thất thoát tài sản Nhà nước.
Bị cáo Thuận bị xác định đã hai lần nhận tổng cộng 45 tỷ đồng từ bị cáo Dừa. Tại tòa, bị cáo Thuận khai ban đầu chưa thống nhất chủ trương chuyển nhượng dự án, chỉ trả lời "để xem lại". Đến cuộc họp tháng 4/2014 mới chính thức có ý kiến. Bị cáo cũng cho biết từng yêu cầu tìm luật sư tư vấn để tháo gỡ các vướng mắc pháp lý liên quan đến dự án.
Đối với bị cáo Loan, bị cáo Thuận cho rằng chỉ gặp trong thời gian ngắn và không trao đổi nội dung công việc. Theo lời khai, bị cáo Loan chỉ tìm hiểu về pháp lý dự án, không liên quan đến việc đưa tiền hay xử lý các vấn đề khác.
Bị cáo Thuận thừa nhận đã nhận tổng cộng 45 tỷ đồng từ bị cáo Dừa, trong đó chia cho ba cá nhân khác 2,5 tỷ đồng, còn lại hưởng 37,5 tỷ đồng. Đồng thời, bị cáo cũng thừa nhận không thực hiện đúng quy định về thẩm định, đấu giá tài sản Nhà nước, dẫn đến thiệt hại hơn 500 tỷ đồng.
Về khắc phục hậu quả, bị cáo Thuận khai đã nộp lại toàn bộ 37,5 tỷ đồng hưởng lợi và nộp thêm 1 tỷ đồng. Phiên tòa vẫn đang tiếp tục diễn ra với nhiều tình tiết phức tạp cần được làm rõ.
