Ít nhất 26 người được xác nhận đã thiệt mạng trong thảm họa vỡ đập hồ chứa Liulan tại khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc, xảy ra hồi đầu tháng 7. Sự cố xảy ra sau khi bão Maysak gây mưa lớn kỷ lục, khiến đập cũ không chịu nổi áp lực nước.
Đường dây nóng cho người dân
Ngày 28/7, truyền thông nhà nước cho biết chính quyền đã thiết lập đường dây nóng chuyên dụng để người dân gửi thông tin liên quan đến vụ vỡ đập tại thành phố Hengzhou. Theo nhật báo Quảng Tây, người dân cũng có thể nộp tài liệu bằng văn bản cho tổ công tác điều tra của Quốc vụ viện trước ngày 15/8. Động thái này nhằm tái dựng diễn biến, xác định nguyên nhân, và làm rõ trách nhiệm trong phòng chống thiên tai và ứng phó khẩn cấp.
Đây không phải lần đầu Trung Quốc kêu gọi người dân hỗ trợ điều tra thảm họa. Trước đó, biện pháp tương tự từng được áp dụng cho trận lũ Trịnh Châu năm 2021 (hơn 300 người chết) và vụ nổ mỏ than Shenyu tại Sơn Tây tháng 5 năm nay (82 công nhân tử vong).
Nguyên nhân và hậu quả ban đầu
Đập hồ Liulan được xây dựng từ năm 1960, không có lõi bê tông cốt thép. Mưa lớn từ bão Maysak khiến nước tràn qua đỉnh đập, gây xói lở nghiêm trọng và tạo khoảng vỡ lớn. Khối nước khổng lồ đổ xuống hạ lưu, gây lũ quét, buộc hàng chục nghìn người sơ tán. Đến sáng 9/7, số liệu chính thức ghi nhận 26 người chết, 7 người mất tích. Ngoài ra, các hồ chứa khác trong khu vực cũng chịu thiệt hại, với 13 người chết và 2 mất tích.
Từ ngày 9/7, chính quyền không công bố thêm số liệu thương vong, dẫn đến tin đồn trên mạng xã hội cho rằng con số thực tế cao hơn. Chính quyền bác bỏ và đã xử lý ít nhất một người vì phát tán thông tin sai sự thật. Tranh luận cũng nổ ra về thời gian cảnh báo sơ tán ngắn, và thiếu trách nhiệm trong quản lý đập.
Điều tra và liên hệ vụ Trịnh Châu
Tổ điều tra Quốc vụ viện đã đến Nam Ninh ngày 24/7 và họp đầu tiên. Dư luận liên tưởng đến cuộc điều tra trận lũ Trịnh Châu năm 2021, khi Quốc vụ viện kết luận chính quyền địa phương che giấu 139 trường hợp tử vong và mất tích, đồng thời xác định tắc trách là nguyên nhân thiệt hại. Hàng chục quan chức, bao gồm Bí thư Thành ủy và Thị trưởng Trịnh Châu, đã bị kỷ luật và truy cứu trách nhiệm. Vụ việc lần này tiếp tục đặt câu hỏi về trách nhiệm của các cơ quan phòng chống thiên tai.
Theo SCMP và Nhịp sống thị trường, vụ vỡ đập Liulan là một trong những thảm họa nghiêm trọng nhất tại Trung Quốc trong năm nay, thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận trong và ngoài nước.
