Hơn 8 tháng sau vụ vỡ hồ chứa trên núi Tân Lai (xã Tuy Phong, Lâm Đồng), các hộ dân thôn 2 vẫn chưa nhận được bất kỳ khoản bồi thường nào, dù chủ trang trại đã bị khởi tố.
Tại buổi đối thoại với người dân ngày 7/7 tại trụ sở UBND xã Tuy Phong, lãnh đạo Đảng ủy và UBND xã cho biết, trong thời gian vụ án đang được điều tra, các quyết định liên quan đến giải quyết vụ án thuộc thẩm quyền của cơ quan điều tra. UBND xã sẽ tổng hợp ý kiến, kiến nghị của người dân để chuyển cơ quan chức năng xem xét.
Vụ việc và thiệt hại
Vụ vỡ hồ chứa xảy ra vào tháng 11/2025 trên núi Tân Lai, thuộc địa bàn xã Tuy Phong (trước đây là xã Phong Phú, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận). Sự cố khiến một bé gái 13 tuổi tử vong và hàng chục ha cây trồng của người dân bị vùi lấp. Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Lâm Đồng đã khởi tố bị can đối với ông Trần Quang Tính, Giám đốc Công ty TNHH thương mại Trang trại Việt Phong Phú, chủ trang trại.
Phân tích pháp lý
Luật sư Trần Cao Đại Kỳ Quân, Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư thành phố Đồng Nai, cho biết việc khởi tố mới chỉ là bước đầu của quá trình tố tụng. Cơ quan điều tra đang thu thập chứng cứ để xác định dấu hiệu tội phạm theo điều 298 Bộ luật Hình sự về vi phạm quy định trong xây dựng, quản lý, vận hành công trình gây thiệt hại nghiêm trọng.
“Theo nhận định của cá nhân tôi, vấn đề pháp lý đáng chú ý là xác định có hay không hành vi vi phạm trong quá trình xây dựng, quản lý và vận hành hồ chứa. Từ đó, cơ quan điều tra sẽ làm rõ nguyên nhân sự cố, trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm và thiệt hại”, luật sư Quân phân tích.
Vì sao chưa bồi thường?
Theo luật sư Quân, theo khoản 1 điều 584 Bộ luật Dân sự và điều 2 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP, trách nhiệm bồi thường thiệt hại phát sinh khi có hành vi xâm phạm, thiệt hại thực tế và mối quan hệ nhân quả. “Người gây thiệt hại chỉ phải bồi thường thiệt hại thực tế đã xảy ra và là hậu quả trực tiếp từ hành vi vi phạm”, ông nói.
Điều 30 Bộ luật Tố tụng hình sự quy định phần trách nhiệm dân sự trong vụ án hình sự được xem xét cùng quá trình giải quyết vụ án. Hiện cơ quan điều tra vẫn đang xác minh hành vi vi phạm, nguyên nhân, mối quan hệ nhân quả và thống kê, giám định mức độ thiệt hại. “Việc giám định, xác minh chưa hoàn tất có thể là một trong những nguyên nhân khiến công tác bồi thường chưa được thực hiện”, luật sư Quân nhận định.
Quyền yêu cầu bồi thường của người dân
Luật sư Quân cho rằng, theo khoản 1 và 2 điều 585 Bộ luật Dân sự, thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức và phương thức thanh toán. “Pháp luật không quy định người bị thiệt hại phải chờ kết luận điều tra hoặc bản án có hiệu lực mới được nhận bồi thường. Nghĩa vụ bồi thường có thể được các bên tự nguyện thỏa thuận và thực hiện ngay khi có căn cứ xác định thiệt hại”, ông nói.
Người dân có quyền yêu cầu hoặc thỏa thuận với chủ thể gây thiệt hại về việc tạm ứng, hỗ trợ bồi thường để khắc phục khó khăn trước mắt. Nếu không đạt thỏa thuận, người dân có quyền yêu cầu tòa án giải quyết phần bồi thường trong vụ án hình sự hoặc khởi kiện vụ án dân sự.
Đáng chú ý, trong quá trình khám nghiệm hiện trường, cơ quan chức năng xác định chủ trang trại không xuất trình được hồ sơ liên quan đến thiết kế, xây dựng và vận hành các hồ chứa trên núi Tân Lai.
