Tổng giám đốc BH Media Nguyễn Hải Bình cùng một số chủ sân khấu, đơn vị giải trí vừa bị khởi tố vì hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan. Vụ việc gây xôn xao dư luận và được giới nghệ sĩ đặc biệt quan tâm.
Thủ đoạn tinh vi, hưởng lợi bất chính
Theo tài liệu điều tra, Công ty BH Media do Nguyễn Hải Bình làm người đại diện pháp luật đã ký hợp đồng với nhiều phòng trà và đơn vị tổ chức đêm nhạc. Sau đó, các bên tiến hành ghi âm, ghi hình tác phẩm âm nhạc, chỉnh sửa, sao chép và đăng tải lên các kênh YouTube mà không được phép của tác giả hay chủ sở hữu quyền tác giả. Tại cơ quan điều tra, ông Nguyễn Hải Bình thừa nhận công ty chưa xin phép, chưa trả tiền bản quyền và đã vi phạm Luật Sở hữu trí tuệ.
Bị can Diệp Văn Lập (ca sĩ Quang Lập) được xác định là người vận hành Trung tâm Giọng ca để đời từ năm 2017. Trung tâm này tổ chức biểu diễn, ghi âm, ghi hình các ca sĩ hát nhiều ca khúc, sau đó chỉnh sửa, sao chép thành nhiều bản ghi âm, ghi hình khác nhau. Các sản phẩm này được ký hợp đồng với BH Media để đăng tải lên YouTube. Diệp Văn Lập đáng lẽ phải có trách nhiệm xin phép tác giả và trả phí, nhưng đã không thực hiện. Tại cơ quan điều tra, ca sĩ Quang Lập cam kết sẽ khắc phục hậu quả.
Với Công ty TNHH Mây Sài Gòn, hai giám đốc Võ Hoàng Việt và Nguyễn Trung Trường Huy được xác định đã xin phép tổ chức biểu diễn, nhưng sau đó ghi âm, ghi hình, chỉnh sửa, sao chép thành nhiều sản phẩm âm nhạc rồi thông qua BH Media đăng tải lên YouTube. Cơ quan chức năng bước đầu xác định số tiền BH Media và các đối tượng hưởng lợi từ hoạt động này lên tới 6 tỷ đồng. BH Media sau đó chi trả cho các đối tác theo tỷ lệ thỏa thuận, mỗi đối tác hưởng lợi hàng tỷ đồng.
Phản ứng từ giới nghệ sĩ
Trước vụ việc, nhiều nhạc sĩ và nghệ sĩ đồng loạt lên tiếng. Số đông cho rằng đây là diễn biến mang tính bước ngoặt trong hành trình bảo vệ bản quyền âm nhạc tại Việt Nam. Nhạc sĩ Dương Cầm gọi đây là cú hích lớn, mở ra bước chuyển mình của nền công nghiệp văn hóa khi sở hữu trí tuệ được coi là tài sản và được bảo vệ nghiêm ngặt bởi pháp luật.
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chia sẻ anh đã quen với việc bị ăn cắp chất xám từ năm 2008, từng mất 1,7 tỷ đồng tiền tác quyền. Anh cho rằng sự phát triển công nghệ quá nhanh, những nền tảng mới xuất hiện khiến người làm nghệ thuật khó nắm bắt luật. Anh kể từng có người tự xưng luật sư bản quyền thuyết phục ký giấy ủy quyền đòi tiền, nhưng sau đó lại mang bài hát đó bán cho công ty khác. Nhiều ca khúc của anh bị khiếu nại, buộc anh phải đi xin các đơn vị đó hỗ trợ nhả khiếu nại.
Ca sĩ Mỹ Lệ kể lại toàn bộ bài hát trong album riêng của cô bất ngờ bị người khác giữ bản quyền. Hầu như bài nào muốn sử dụng đều không được BH Media đồng ý, nên các nhà đài và kênh nhạc đều không dám dùng, yêu cầu làm nhạc mới. "Sản phẩm của mình vừa sản xuất, vừa hát, giờ phải đi xin phép và gây lộn để được sử dụng, gây nhiều bức xúc nhưng vẫn không biết giải quyết thế nào. Nguyên nhân là do các hãng băng đĩa nhạc - đơn vị phát hành album - tự ý đi bán bản quyền sử dụng cho BH Media mà không thông báo, lại còn chặn luôn quyền sử dụng của chính chủ sở hữu", nữ ca sĩ bức xúc.
Nhạc sĩ Minh Hà cho rằng việc xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ sẽ giúp giới nhạc sĩ, nhà sản xuất yên tâm hơn trong sáng tạo. Ông viết: "Giờ anh em nhạc sĩ và nhà sản xuất cứ yên tâm nhé, quyền sở hữu trí tuệ giờ là tài sản mà không ai có quyền xâm phạm, ai bị xâm phạm cứ thu thập chứng cứ, chụp hết vi bằng lại và báo công an. Mấy chục năm rồi, giờ mới thấy chính thức được bảo vệ thật sự, cám ơn Chính phủ và Nhà nước."
Những vụ việc gây bức xúc trước đây
Năm 2021, nhạc sĩ Giáng Son đăng tải ca khúc Giấc mơ trưa do Khánh Linh thể hiện, chính Giáng Son làm nhạc và phối khí. Đến tháng 10, kênh của cô nhận được thông báo khiếu nại bản quyền từ BH Media. Sau khi Giáng Son phản ánh trên trang cá nhân, đơn vị này đã "nhả" xác nhận bản quyền và liên hệ giải quyết, nhưng nữ nhạc sĩ từ chối làm việc trực tiếp, ủy quyền cho Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC).
Cùng năm, BH Media gây xôn xao khi "nhận vơ" loạt tác phẩm, trong đó có ca khúc Tiến quân ca của cố nhạc sĩ Văn Cao. NSND Thu Hiền cũng từng bức xúc khi biết hàng trăm ca khúc của mình được đưa lên YouTube suốt mấy năm mà không hay biết. Con gái bà phát hiện BH Media lập kênh riêng mang tên NSND Thu Hiền và giữ bản quyền hàng trăm ca khúc. BH Media giải thích việc lập kênh chỉ là giới thiệu với khán giả, nhưng khi bị phản đối, kênh đã đổi tên, thay ảnh đại diện nhưng nội dung vẫn như cũ.
Siết chặt bản quyền trong thời đại số
Sau Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, các cơ quan chức năng đã đồng loạt vào cuộc quyết liệt hơn với nhiều vụ việc liên quan bản quyền trên môi trường số. Diễn biến này được giới nghệ sĩ, nhạc sĩ và những người hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo xem như tín hiệu cho thấy vấn đề sở hữu trí tuệ đang dần được nhìn nhận đúng tầm quan trọng.
Sau vụ đại diện BH Media bị bắt, ca sĩ Mỹ Lệ cho biết cô như được giải tỏa tâm lý sau nhiều năm các ca khúc tự đầu tư bị đơn vị khác nắm quyền khai thác. Nhiều nghệ sĩ rơi vào hoàn cảnh tương tự, khi sản phẩm âm nhạc bị đăng ký bản quyền hoặc khai thác thương mại trên YouTube mà chính chủ gặp khó khăn trong kiểm soát hay đòi lại quyền lợi.
Câu chuyện không chỉ dừng ở vài ca khúc hay kênh YouTube, mà phản ánh thực trạng đáng lo ngại của nạn xâm phạm bản quyền trong thời đại công nghệ số. Sản phẩm âm nhạc có thể bị sao chép, cắt ghép và phát tán chỉ sau vài thao tác, quyền lợi người sáng tạo trở nên mong manh nếu thiếu cơ chế bảo vệ đủ mạnh. Vi phạm bản quyền đã hình thành mô hình khai thác nội dung trái phép có tổ chức, đem lại nguồn lợi lớn. Không chỉ âm nhạc, lĩnh vực phim ảnh, truyền hình hay thể thao cũng chịu thiệt hại nặng nề từ phát lậu, sao chép trái phép.
Trong bối cảnh Việt Nam xây dựng nền công nghiệp văn hóa theo Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là yếu tố cốt lõi. Rất khó phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế số nếu chất xám và tài sản sáng tạo liên tục bị xâm phạm. Việc vi phạm bản quyền diễn ra công khai trong thời gian dài không chỉ ảnh hưởng đến người sáng tạo, mà còn làm suy giảm niềm tin vào môi trường pháp lý và tính minh bạch của thị trường nội dung số. Việt Nam hội nhập sâu rộng qua các hiệp định thương mại thế hệ mới, yêu cầu tuân thủ luật sở hữu trí tuệ trở thành tiêu chuẩn bắt buộc. Bảo vệ bản quyền không chỉ là quyền lợi của nghệ sĩ hay doanh nghiệp, mà còn gắn với hình ảnh quốc gia và khả năng phát triển bền vững của nền kinh tế sáng tạo.
