Đường dây buôn lậu 28.000 viên kim cương bị triệt phá
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa vừa triệt phá thành công đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia do người nước ngoài điều hành, khởi tố 22 bị can. Theo kết quả điều tra, từ năm 2024 đến nay, đường dây này đã thực hiện 141 chuyến vận chuyển, đưa hơn 28.000 viên kim cương các loại vào Việt Nam tiêu thụ với tổng doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng.
Đáng chú ý, người đứng đầu khâu “hợp thức hóa” số kim cương lậu là ông Đặng Ngọc Thảo (sinh năm 1974, trú tại TPHCM), nguyên Tổng Giám đốc Công ty P-Lab. Ông Thảo là em trai bà Đặng Thị Lài - Thành viên HĐQT PNJ, đồng thời là Chủ tịch, người đại diện theo pháp luật của P-Lab. Vụ việc gây chấn động dư luận, đặc biệt khi liên quan đến một doanh nghiệp kiểm định uy tín.
Phản ứng từ PNJ và thị trường
Phía PNJ phản hồi với báo Dân trí rằng với những khách hàng mua kim cương từ công ty, công ty cam kết có nguồn gốc rõ ràng. Các hoạt động và dịch vụ về quyền lợi dành cho khách hàng vẫn được triển khai bình thường. Trước đó, một bài livestream trên mạng xã hội liên quan đến hoạt động kinh doanh kim cương tại cửa hàng Vàng bạc Kim Lý - thương hiệu lâu năm ở TPHCM - đã khiến thị trường dậy sóng. Nhiều cửa hàng kim cương tại TPHCM bất ngờ đóng cửa tạm thời, khiến khách hàng lo lắng.
Rủi ro và cách bảo vệ quyền lợi người mua
Bà Nguyễn Thị Thu Hương, Cố vấn tài chính cấp cao FIDT, nhận định rủi ro lớn nhất với người mua kim cương hiện nay là khoảng cách thông tin giữa người mua và người bán. Nhiều người cho rằng mọi giấy kiểm định đều có giá trị như nhau, nhưng thực tế không phải vậy. Trên thị trường quốc tế, các chứng nhận như GIA hay IGI được chấp nhận rộng rãi hơn trong giao dịch và định giá. Người mua cần quan tâm đến việc giấy chứng nhận được cấp bởi ai và giá trị của nó khi giao dịch lại.
Một lầm tưởng phổ biến là xem kim cương như vàng. Vàng có giá tham chiếu công khai và mạng lưới giao dịch rộng, trong khi kim cương là tài sản có tính cá biệt cao và thanh khoản hạn chế. Bà Thu Hương khuyến nghị: “Đối với các giao dịch có giá trị lớn, người mua nên dành sự quan tâm cho khâu kiểm định và khả năng xác thực thông tin nhiều hơn là hình ảnh thương hiệu hay không gian showroom. Một viên kim cương đẹp chưa chắc là một giao dịch tốt nếu người mua không hiểu rõ về chứng nhận, chính sách thu đổi hoặc khả năng bán lại. Có thể cân nhắc kiểm định độc lập từ bên thứ ba để giảm thiểu rủi ro.”
Ông Nguyễn Trí Hiếu - Chuyên gia tài chính, kinh tế - chỉ ra thị trường kim cương đang có tình trạng “vàng thau lẫn lộn”. Ông khuyên người mua nên đến các cửa hàng lớn, uy tín, có giấy tờ đầy đủ và cảnh báo không nên “ham rẻ” mua kim cương qua sàn thương mại điện tử vì rủi ro về thật giả, nguồn gốc.
Một nhân viên bán hàng tư vấn rằng kim cương gần như là “tiêu sản”, giá ít thay đổi, nếu có thì tính bằng 10-20 năm. Khách hàng mua kim cương chủ yếu để làm trang sức, thể hiện giá trị bản thân. Giá mua lại kim cương tại các cửa hàng hiện dao động 80-98%, nhưng có nơi chiết khấu gần 20% so với giá mua ban đầu, cộng thêm chiết khấu do cũ, trầy xước.
Pháp lý và kiến nghị
Luật sư Nguyễn Đăng Tư - Đoàn Luật sư TPHCM - cho biết hàng hóa buôn lậu không đồng nghĩa là hàng giả về chất lượng. Khách hàng mua kim cương có chứng nhận từ P-Lab nên chờ thông tin từ cơ quan chức năng. “Thông thường, với các sản phẩm thuộc lô kim cương buôn lậu, cơ quan chức năng sẽ có thông báo và hướng xử lý, bảo vệ người tiêu dùng.” Về trách nhiệm của P-Lab, cơ quan điều tra sẽ mở rộng nếu phát hiện liên quan.
Các chuyên gia kiến nghị cơ quan chức năng giám sát chặt chẽ hàng giả, hàng nhái, tăng niềm tin cho thị trường. Nhà nước cũng cần có chương trình giáo dục cộng đồng về kim cương để người tham gia am hiểu và tự bảo vệ quyền lợi.
