Theo các nguồn tin Ukraine, trong ngày 27.6, không quân nước này đã mất 2 máy bay chiến đấu MiG-29. Tuy nhiên, phía Nga cho rằng tổn thất thực tế có thể lên tới 3 chiếc. Một đoạn phim do truyền thông Nga công bố cho thấy máy bay không người lái (UAV) tự sát Geran-4 đã tấn công một chiếc MiG-29 đang chuẩn bị cất cánh tại sân bay Voznesensk ở miền nam Ukraine.
Xác nhận từ Ukraine và tuyên bố từ Nga
Các nguồn tin Ukraine xác nhận một máy bay MiG-29 đã bị phá hủy. Đồng thời, Bộ tư lệnh Không quân Ukraine cũng xác nhận máy bay MiG-29 thứ hai đã bị phá hủy trong một nhiệm vụ chiến đấu vào ngày 27.6 trên khu vực Poltava, nhưng phi công đã kịp nhảy dù thoát hiểm. Trong khi đó, Nga tuyên bố có đến 2 chiếc MiG-29 bị phá hủy trong cuộc tấn công vào sân bay, nâng tổng số tổn thất của Ukraine trong ngày lên 3 chiếc.
Một thông báo của Bộ Quốc phòng Nga nêu rõ cuộc tấn công nhằm vào sân bay Voznesensk thuộc vùng Nikolayev. Thông báo mô tả: “Một máy bay chiến đấu chở đầy vũ khí phóng từ trên không đang đậu trên sân đỗ phía trước một nhà chứa bằng bê tông cốt thép. Chiếc máy bay thứ hai nằm bên trong nhà chứa đang được tiếp nhiên liệu từ một xe bồn”. Bộ Quốc phòng Nga khẳng định cả 2 máy bay, xe bồn nhiên liệu cùng toàn bộ phi hành đoàn và nhân viên kỹ thuật đã bị tiêu diệt. Ukraine chưa đưa ra bình luận về tuyên bố này.
Vũ khí sử dụng: UAV tự sát Geran-4
Loại vũ khí được dùng trong vụ tập kích là Geran-4, phiên bản UAV tự sát mới được trang bị động cơ phản lực. Đây là một trong những vũ khí hiện đại mà Nga sử dụng để nhắm vào các mục tiêu mặt đất có giá trị cao.
MiG-29 là xương sống của phi đội chiến đấu không quân Ukraine trước khi xung đột với Nga nổ ra hồi tháng 2.2022. Sau đó, Ukraine được bổ sung thêm MiG-29 từ các đồng minh thuộc khối Warsaw cũ ở Đông Âu. Dù bị hạn chế về khả năng không chiến, MiG-29 đã được sửa đổi để tích hợp vũ khí không đối đất của NATO, đặc biệt là tên lửa chống bức xạ AGM-88 HARM nhằm tấn công hệ thống phòng không Nga.
Tác động và bối cảnh rộng hơn
Vụ tấn công sân bay Voznesensk là trường hợp mới nhất trong loạt cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng hàng không Ukraine. Các máy bay chiến đấu Ukraine đang đối mặt với hiểm họa kép: từ UAV săn lùng máy bay trên mặt đất đến sự kết hợp giữa tên lửa phòng không và tác chiến điện tử trên không.
Theo trang Defence Blog, dự án tình báo nguồn mở Oryx, chuyên theo dõi thiệt hại thiết bị được xác nhận bằng hình ảnh, đã ghi nhận hơn 100 máy bay cánh cố định của Ukraine bị phá hủy kể từ tháng 2.2022. Trong bối cảnh các loại chiến đấu cơ thời Liên Xô cũ dành cho Ukraine đã cạn kiệt, các đồng minh đã giúp trang bị cho Kyiv các máy bay chiến đấu đạt tiêu chuẩn NATO.
Những máy bay này bao gồm F-16 và Mirage 2000 đã qua sử dụng được nhiều quốc gia châu Âu viện trợ. Trong tương lai, Kyiv dự kiến sẽ nhận thêm máy bay Gripen E/F của Thụy Điển và Rafale của Pháp mới sản xuất với số lượng đáng kể.
