Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ có hành động đáp trả nếu Iran không tuân thủ thỏa thuận đã ký kết giữa hai nước. Phát biểu với các phóng viên ngày 22/6 tại Thụy Sĩ, ngay sau khi kết thúc vòng đàm phán đầu tiên, ông Trump khẳng định: “Nếu Iran không thực hiện đúng thỏa thuận của họ, hoặc nếu họ không cư xử đúng mực, tôi sẽ làm những gì tôi phải làm. Chừng nào Iran còn tôn trọng chúng tôi, chúng tôi sẽ không gặp phải bất kỳ rắc rối nào”.
Ưu tiên ngăn chặn vũ khí hạt nhân
Dù thừa nhận việc tái diễn xung đột với Iran sẽ gây ra những hậu quả kinh tế lớn, Tổng thống Trump nhấn mạnh điều này không ngăn cản ông tấn công Iran lần nữa để đảm bảo Tehran không sở hữu vũ khí hạt nhân. “Vũ khí hạt nhân còn hệ trọng hơn cả suy thoái kinh tế”, ông Trump nói.
Khi được hỏi về tuyên bố của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rằng lực lượng Israel sẽ duy trì hiện diện ở miền Nam Lebanon – điều dường như mâu thuẫn với lệnh cấm hoạt động quân sự tại Lebanon trong Bản ghi nhớ hiểu biết (MOU) giữa Mỹ và Iran – ông Trump cho biết ông sẽ xem xét vấn đề này và khẳng định biết cách đối phó hiệu quả với ông Netanyahu.
Đàm phán Mỹ-Iran đạt tiến triển
Ông Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký MOU vào tuần trước, hơn ba tháng sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran, khiến Tehran đáp trả bằng các cuộc tấn công vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh có căn cứ Mỹ. Một tuần sau lễ ký kết, phái đoàn hai nước hoàn tất vòng đàm phán đầu tiên trong lộ trình 60 ngày.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết các cuộc đàm phán cấp cao tại Thụy Sĩ đã đạt được “những tiến triển rất đáng kể” trên nhiều lĩnh vực, từ eo biển Hormuz đến vấn đề hạt nhân, xung đột Lebanon và giải phóng tài sản Iran. Ưu tiên hàng đầu là bảo đảm eo biển Hormuz tiếp tục mở cửa. Hai bên cũng đồng ý thành lập cơ chế giảm xung đột với sự tham gia của Lebanon, dưới sự trung gian của Qatar và Pakistan.
Về vấn đề hạt nhân, ông Vance cho biết Iran đã đồng ý cho phép các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tiếp cận và kiểm tra các cơ sở liên quan. Về giải phóng tài sản bị phong tỏa của Iran, theo đề xuất, số tiền được giải ngân chỉ được sử dụng để mua các sản phẩm nông nghiệp của Mỹ như đậu tương, ngô và lúa mì nhằm phục vụ nhu cầu dân sinh tại Iran.
Tranh cãi về việc sử dụng tài sản giải băng
Tổng thống Trump khẳng định Iran phải dùng số tiền được giải băng để mua thực phẩm từ Mỹ. “Tất cả số tiền đó sẽ quay trở lại dưới hình thức mua thực phẩm mà họ đang rất cần. Họ có 91 triệu dân và không thể nuôi sống được họ. Vì vậy, số tiền mà chúng tôi dỡ bỏ phong tỏa sẽ được chuyển đến các nông dân của chúng ta”, ông Trump nói.
Tuy nhiên, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran Abdolnaser Hemmati tuyên bố Tehran không có nghĩa vụ phải mua nông sản Mỹ theo MOU hiện tại. Ông Hemmati cho biết số tiền bị đóng băng còn lại không nhất thiết chỉ được sử dụng riêng cho hàng hóa thiết yếu và có thể được chuyển sang mua các loại hàng hóa khác không bị trừng phạt.
