Từ 'trùm chăn khóc thầm' đến niềm tin trở về trong trại giam Xuân Nguyên
Những ngày cận Tết Nguyên đán, không khí tại Trại giam Xuân Nguyên (Hải Phòng) bỗng trở nên rộn ràng khác lạ. Giữa bức tường vốn quen với sự tĩnh lặng, nay vang lên những khúc ca mùa xuân, bài hát ca ngợi Đảng, quê hương và mái ấm gia đình. Âm thanh ấy không đến từ sân khấu chuyên nghiệp, mà phát ra từ chính những 'ca sĩ đặc biệt' – các phạm nhân đang chấp hành án tại đây.
Mùa xuân len qua song sắt
Sân trại những ngày cuối năm khoác lên màu áo mới, đầy ắp tiếng nhạc, tiếng vỗ tay và những nụ cười hiếm hoi trên gương mặt in dấu thời gian. Mỗi đội, mỗi phân trại đều miệt mài tập luyện cho các tiết mục văn nghệ. Có người trước đây chưa từng đứng trước đám đông, nay mạnh dạn cất cao tiếng hát, ánh mắt toát lên niềm tin về ngày trở về.
Các giám thị thường ngày nghiêm nghị trong vai trò quản lý, nay trở thành 'giám khảo' ân cần. Họ lắng nghe từng câu hát, chỉnh sửa động tác, góp ý cách lấy hơi và biểu cảm. Năm nay, Trại còn phối hợp với một công ty giải trí để hướng dẫn, dàn dựng chương trình, mang kinh nghiệm sân khấu và năng lượng tích cực vào bên trong cánh cổng sắt.
Song song với tiếng hát, sắc hoa xuân hiện diện khắp khuôn viên. Cành đào, cây quất, mâm ngũ quả như mang hơi thở gia đình vào nơi đây. Mùa xuân đã thực sự len qua song sắt, thắp lên niềm tin rằng phía sau lỗi lầm vẫn còn cơ hội sửa sai.
Hành trình thay đổi của những phạm nhân án dài
Gần 20 mùa xuân trôi qua sau song sắt, nữ phạm nhân Ng.T. (60 tuổi, quê Hải Phòng) đã quen với nhịp thời gian đặc biệt nơi đây. Chị đang chấp hành bản án chung thân – cái giá đắt cho một sai lầm trong quá khứ.
Ngày mới vào trại, chị rơi vào trạng thái hoang mang cực độ. 'Có những đêm tôi không ngủ được, tự hỏi vì sao chỉ một phút sai lầm lại đánh đổi cả cuộc đời', chị nghẹn ngào nhớ lại. Nhưng thời gian trong trại giam đã dần trở thành hành trình thay đổi. Nhờ sự giáo dục, cảm hóa của cán bộ quản giáo, từ người mất phương hướng, chị T. dần ổn định tinh thần.
Chị gọi nơi này là 'trường học thứ hai' – nơi dạy chị nhận diện cám dỗ, đối diện với lỗi lầm và sống có trách nhiệm hơn. Ở tuổi lục tuần, chị vẫn giữ niềm tin mãnh liệt vào chính sách khoan hồng. 'Sức khỏe còn, niềm tin còn', đó là động lực để chị chờ đợi ngày được trở về sum vầy cùng con cháu.
'Bữa cơm gia đình' và những giọt nước mắt hạnh phúc
Cách đó không xa, anh M. (38 tuổi), từng là cán bộ ngành Thuế, đang trải qua năm thứ 5 đón Tết trong trại với bản án 15 năm tù. Anh nhận thức rõ sai phạm và đã chủ động khắc phục hậu quả dân sự hơn 800 triệu đồng.
Như bao phạm nhân, năm đầu tiên anh rơi vào khủng hoảng, có những đêm 'trùm chăn khóc' vì nhớ vợ con. Nhưng kỷ niệm khiến anh xúc động nhất là 'Bữa cơm gia đình' được Trại giam tổ chức vào ngày cận Tết vừa qua. Anh được ngồi cùng mâm cơm, trực tiếp trò chuyện với bố mẹ, các con ngay trong khuôn viên trại.
'Đó là khoảnh khắc tôi thấy mình vẫn còn cơ hội', anh nói, cho rằng đó là chính sách nhân văn nhất, xóa bỏ mặc cảm và tiếp thêm động lực cải tạo.
Chính sách nhân văn trong công tác cải tạo
Trao đổi với phóng viên, Thượng tá Đàm Thị Hiền – Phó Giám thị Trại giam Xuân Nguyên cho biết, đơn vị đã xây dựng kế hoạch thi đua và tổ chức đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 cho phạm nhân theo chỉ đạo của Cục Cảnh sát quản lý trại giam (C10, Bộ Công an).
Các hoạt động được tổ chức bài bản:
- Đội văn nghệ xung kích tập luyện suốt hai tháng biểu diễn các chương trình mừng Đảng, mừng Xuân
- Chế độ ăn của phạm nhân trong những ngày Tết tăng gấp 5 lần so với ngày thường
- Hoạt động vui chơi từ mùng 2 Tết với kéo co, cờ tướng, bóng chuyền, nhảy bao bố
- 'Bữa cơm gia đình' được tổ chức lần thứ hai sát dịp Tết
Theo Thượng tá Hiền, với những phạm nhân án dài hoặc chung thân, trại giam dần trở thành 'ngôi nhà thứ hai'. Vì vậy, công tác giáo dục, cải tạo luôn được chú trọng để họ cảm nhận được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước.
Đặc biệt, dịp này trại đang làm thủ tục giảm án cho hơn 1.200 phạm nhân; trong đó hơn 200 người được giảm hết thời hạn, kịp trở về đón Tết cùng gia đình.
Thượng tá Hiền chia sẻ: 'Với những phạm nhân phải chấp hành án dài, mỗi cái Tết đi qua không chỉ là thêm một năm chấp hành án, mà còn là thêm một bước gần hơn tới ngày trở lại. Thời gian có thể dài, bản án có thể nặng, nhưng niềm tin nếu được nuôi dưỡng bằng sự cảm hóa và chính sách khoan hồng sẽ đủ sức nâng đỡ những con người đứng dậy sau vấp ngã.'
Trong không gian khép kín của Trại giam Xuân Nguyên, mùa xuân năm nay không chỉ mang theo hương vị Tết truyền thống, mà còn thắp lên những tia sáng hy vọng về sự hoàn lương và ngày trở về của những con người đang nỗ lực sửa chữa lỗi lầm.
