Ngày 30/6/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 85/2026/TT-BTC quy định về phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/9/2026, thay thế Thông tư số 14/2015/TT-BTC và Thông tư số 17/2021/TT-BTC. Văn bản mới tập trung điều chỉnh việc phân loại hàng hóa, xây dựng và sử dụng cơ sở dữ liệu Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam, áp dụng cho người khai hải quan, cơ quan Hải quan và các tổ chức, cá nhân liên quan.
Bổ sung căn cứ pháp lý cho mặt hàng mới
Thông tư 85/2026/TT-BTC bổ sung cơ sở xử lý đối với trường hợp chưa đủ căn cứ xác định tên gọi, mô tả hàng hóa theo Danh mục. Theo đó, có thể sử dụng tiêu chí, tiêu chuẩn, quy chuẩn do cơ quan có thẩm quyền ban hành để xác định mã số hàng hóa. Quy định này tạo thêm căn cứ pháp lý khi phân loại mặt hàng mới hoặc có tính chất kỹ thuật phức tạp, chưa được mô tả đầy đủ trong Danh mục.
Thông tư cũng sửa đổi quy định về áp dụng văn bản hướng dẫn phân loại, chỉ áp dụng văn bản do Cục trưởng Cục Hải quan ban hành, nhằm bảo đảm tính thống nhất trong thực hiện.
Giảm thủ tục, chuẩn hóa quy trình
Nhiều quy định mới giúp giảm thủ tục đối với máy liên hợp, tổ hợp máy, máy móc thiết bị nhập khẩu. Máy liên hợp hoặc tổ hợp máy thuộc Chương 84, 85 và 90 nhập khẩu từ một chuyến không phải đăng ký Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi. Thời điểm nộp hồ sơ đăng ký Danh mục được điều chỉnh: người khai hải quan đăng ký trước thời điểm đăng ký tờ khai hải quan nhập khẩu của lô hàng đầu tiên, thay vì trước thời điểm nhập khẩu lần đầu như trước.
Thông tư quy định rõ thời hạn xử lý của cơ quan hải quan sau khi tiếp nhận Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi, nâng cao tính công khai, minh bạch. Đối với Danh mục chưa nhập khẩu hết theo thời hạn đã đăng ký, cơ quan Hải quan tổ chức phân loại, xác định rủi ro để kiểm tra hàng đã thông quan.
Đơn giản hóa lấy mẫu và lưu mẫu
Quy trình lấy mẫu phục vụ phân tích, phân loại được đơn giản hóa. Trường hợp lấy mẫu khi người khai hải quan vắng mặt, chỉ cần có sự chứng kiến của một trong các bên: doanh nghiệp kinh doanh cảng, cơ quan nhà nước tại khu vực hoặc đại diện doanh nghiệp vận tải. Quy định mới giúp hạn chế chậm lấy mẫu do thiếu thành phần tham gia tại các khu vực cảng, cửa khẩu có lưu lượng hàng hóa lớn.
Thông tư bổ sung quy định về lưu mẫu khi người khai hải quan không đồng ý với kết quả phân tích, phân loại. Trong thời hạn 120 ngày kể từ ngày ban hành Thông báo kết quả, nếu người khai hải quan khiếu nại, mẫu hàng hóa được lưu giữ đến khi có quyết định giải quyết khiếu nại, bảo đảm quyền khiếu nại.
Phân cấp thẩm quyền và thời hạn xử lý
Thông tư bỏ quy định về Thông báo kết quả phân tích kèm mã số hàng hóa; quy định Đội trưởng Đội Kiểm định hải quan ban hành Thông báo kết quả phân tích, phân loại và Thông báo kết quả kiểm tra, đánh giá tiêu chí kỹ thuật. Đối với mặt hàng khó, phức tạp cần xin ý kiến bộ quản lý chuyên ngành, Ủy ban Hệ thống hài hòa, Danh mục Thuế quan Hài hòa ASEAN (AHTN) hoặc phải xác minh tại cơ sở sản xuất, Thông tư bổ sung thời hạn ban hành kết quả phân loại riêng, giúp các bên chủ động theo dõi tiến độ.
Theo Bộ Tài chính, Thông tư số 85/2026/TT-BTC được ban hành nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc từ các thông tư cũ, đáp ứng yêu cầu số hóa, thông quan tập trung, phân cấp và phân quyền. Việc giảm hồ sơ giấy, đơn giản thủ tục, xác định rõ thời hạn xử lý và tăng cường quản lý rủi ro được kỳ vọng tạo thuận lợi cho người khai hải quan, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong phân tích, phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
