Dự kiến bổ sung các trường hợp không được cấp sổ đỏ
Luật Đất đai sửa đổi đang được Bộ Tài nguyên và Môi trường soạn thảo, dự kiến trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 5/2023. Theo đó, nhiều trường hợp mới sẽ không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) nhằm siết chặt quản lý đất đai.
Ông Đào Trung Chính, Cục trưởng Cục Đăng ký đất đai và Dữ liệu thông tin (Bộ Tài nguyên và Môi trường), cho biết: “Chúng tôi đã rà soát và bổ sung các trường hợp không đủ điều kiện cấp sổ đỏ, đặc biệt là đất lấn chiếm, đất sử dụng không đúng mục đích, và đất có tranh chấp chưa được giải quyết.”
Các trường hợp cụ thể không được cấp sổ đỏ
Theo dự thảo luật, các trường hợp sau đây dự kiến không được cấp sổ đỏ: thứ nhất, đất lấn chiếm sau ngày 1/7/2014 (thời điểm Luật Đất đai 2013 có hiệu lực); thứ hai, đất được giao, cho thuê không đúng thẩm quyền; thứ ba, đất sử dụng không đúng mục đích đã được xác định; thứ tư, đất có nguồn gốc vi phạm pháp luật; thứ năm, đất có tranh chấp chưa được giải quyết bằng bản án có hiệu lực pháp luật.
Ngoài ra, những trường hợp đất nông nghiệp do hộ gia đình, cá nhân sử dụng nhưng không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất và không thuộc diện được công nhận cũng sẽ không được cấp sổ đỏ. Dự thảo cũng quy định rõ các trường hợp đất ở hình thành trước ngày 15/10/1993 (thời điểm Luật Đất đai 1993 có hiệu lực) mà không có giấy tờ hợp lệ sẽ được xem xét cấp sổ đỏ, nhưng phải đáp ứng điều kiện không vi phạm quy hoạch.
Tác động đến người dân và thị trường bất động sản
Việc bổ sung các trường hợp không được cấp sổ đỏ dự kiến sẽ ảnh hưởng đến hàng nghìn hộ gia đình trên cả nước, đặc biệt là những người đang sử dụng đất lấn chiếm hoặc không có giấy tờ hợp pháp. Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, cả nước hiện có khoảng 2,5 triệu thửa đất chưa được cấp sổ đỏ, trong đó nhiều trường hợp liên quan đến đất lấn chiếm và vi phạm pháp luật.
Ông Nguyễn Văn Đức, một chuyên gia bất động sản, nhận định: “Quy định mới sẽ giúp thị trường minh bạch hơn, nhưng cũng gây khó khăn cho những người dân đang sử dụng đất không hợp lệ. Họ cần có thời gian để hợp thức hóa quyền sử dụng đất.”
Lộ trình áp dụng và kiến nghị
Dự thảo luật dự kiến sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2024. Trong thời gian chờ thông qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường khuyến nghị người dân cần rà soát lại giấy tờ đất đai, hoàn thiện các thủ tục pháp lý để đảm bảo quyền lợi. Các địa phương cũng được yêu cầu tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm đất đai trước khi luật mới có hiệu lực.
Bộ cũng đang lấy ý kiến đóng góp từ các chuyên gia, nhà quản lý và người dân để hoàn thiện dự thảo, đảm bảo tính khả thi và công bằng.
