Sáng ngày 27 tháng 2 năm 2026, Chính phủ đã tổ chức phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật. Trong phiên họp quan trọng này, các thành viên Chính phủ đã cùng nhau xem xét, thảo luận và đóng góp ý kiến cho 5 nội dung trọng tâm. Đây là hoạt động định kỳ nhằm đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hệ thống pháp luật, phục vụ cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Thể chế pháp luật: Động lực và nguồn lực phát triển
Phát biểu kết luận tại phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã nhắc lại một nguyên tắc then chốt: thể chế pháp luật vừa là động lực, vừa là nguồn lực quan trọng cho phát triển. Thủ tướng nhấn mạnh rằng thể chế phải đi trước một bước để dẫn đường, có nhiệm vụ tháo gỡ các điểm nghẽn và giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tiễn. Mục tiêu cao nhất là biến thể chế từ "điểm nghẽn của điểm nghẽn" trở thành một lợi thế cạnh tranh vững chắc của quốc gia trên trường quốc tế.
Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ rõ, việc xây dựng và hoàn thiện thể chế đã được xác định là một trong ba đột phá chiến lược trong các Nghị quyết Đại hội Đảng gần đây. Điều này cho thấy tầm quan trọng đặc biệt của công tác lập pháp trong việc thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững.
Nguyên tắc "luật hóa cái đã chín, thí điểm cái chưa rõ"
Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra phương châm cụ thể cho công tác xây dựng pháp luật: "Những gì đã chín muồi, đã rõ ràng và được thực tiễn chứng minh là đúng đắn thì cần được luật hóa kịp thời. Ngược lại, đối với những vấn đề còn chưa chín muồi, chưa thực sự rõ ràng, thì cần thiết kế các quy định để thực hiện thí điểm, vừa làm vừa rút kinh nghiệm và mở rộng dần". Phương châm này nhằm tránh tình trạng cầu toàn, nóng vội nhưng đồng thời cũng không được bỏ lỡ bất kỳ cơ hội phát triển nào.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Thủ tướng chỉ đạo là phải rà soát và cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính. Mục tiêu là giảm bớt phiền hà, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Luật chỉ nên quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc, còn các nội dung cụ thể, chi tiết sẽ được giao cho các cơ quan soạn thảo đưa vào các nghị định hướng dẫn. Cách làm này nhằm bảo đảm tính linh hoạt, khả thi và hiệu quả cao trong quá trình triển khai thực hiện trên thực tế.
Yêu cầu về chất lượng và quy trình soạn thảo
Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các cơ quan soạn thảo phải tiếp thu đầy đủ ý kiến đóng góp từ các thành viên Chính phủ. Đồng thời, cần mở rộng việc lấy ý kiến từ các chuyên gia, nhà khoa học, những người làm luật có kinh nghiệm, các đối tượng chịu tác động trực tiếp của luật, cũng như tham khảo kinh nghiệm quốc tế phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam. Mục đích là để hoàn thiện các dự thảo văn bản pháp luật trước khi trình lên cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt.
Về hình thức diễn đạt, Thủ tướng lưu ý phải đảm bảo rõ ràng, ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề trọng tâm. Các văn bản pháp luật cần phải "dễ hiểu, dễ tiếp cận, dễ thực hiện, dễ kiểm tra và dễ giám sát". Đặc biệt, phải làm rõ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn của từng quy định. Thủ tướng cũng nhấn mạnh cần trả lời thấu đáo "6 câu hỏi vì sao":
- Vì sao cần lược bỏ một quy định?
- Vì sao cần hoàn thiện một điều khoản?
- Vì sao phải bổ sung nội dung mới?
- Vì sao phải cắt bỏ thủ tục hành chính?
- Vì sao cần phân cấp, phân quyền trong thực thi?
- Vì sao vẫn còn ý kiến khác nhau và cần báo cáo Chính phủ để có chỉ đạo phù hợp?
Phối hợp chặt chẽ và chuẩn bị cho Quốc hội khóa XVI
Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành phải phối hợp chặt chẽ với nhau và với các cơ quan của Quốc hội, tạo ra sự đồng thuận cao trong suốt quá trình thẩm tra, giải trình, tiếp thu và chỉnh lý các dự án luật theo ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các đại biểu Quốc hội. Tinh thần chung là vừa đảm bảo tiến độ kịp thời, vừa nâng cao chất lượng nội dung, đồng thời tuân thủ chặt chẽ các quy trình đã được quy định. Cần chú trọng đánh giá tác động của các quy định mới và có các điều khoản chuyển tiếp phù hợp.
Liên quan đến công tác chuẩn bị cho Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết dự kiến Chính phủ sẽ trình Quốc hội thông qua tổng cộng 34 hồ sơ, tài liệu quan trọng. Trong số này có 15 dự án luật và nghị quyết, bao gồm nhiều dự án luật phức tạp, có tác động sâu rộng đến mọi mặt của đời sống xã hội.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, đặc biệt là các đồng chí Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ phải tập trung ưu tiên thời gian và nguồn lực cao nhất. Cần trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo việc hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết đã được Chính phủ xem xét và cho ý kiến, để kịp thời trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ nhất, đảm bảo cả về chất lượng lẫn tiến độ theo yêu cầu đề ra.
Quán triệt tinh thần "vừa chạy, vừa xếp hàng", Thủ tướng chỉ đạo hoàn thành xong hồ sơ, tài liệu, báo cáo nào thì phải gửi ngay đến các cơ quan của Quốc hội để tiến hành thẩm tra và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến. Đồng thời, cần kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp thu, chỉnh lý dự án luật theo đúng quy định, cũng như những vấn đề phát sinh ngoài dự kiến và những vấn đề vượt quá thẩm quyền giải quyết.
