Tòa Tối cao Mỹ hôm 30.6 ra phán quyết bác bỏ sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Donald Trump nhằm chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh, tái khẳng định quan điểm pháp lý đã được duy trì hơn 100 năm về vấn đề này.
Phán quyết 6-3 vi phạm Tu chính án thứ 14
Trong phán quyết về quyền công dân theo nơi sinh, Tòa Tối cao Mỹ với tỷ lệ 6-3 đã kết luận sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump vi phạm từ ngữ trong Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ, vốn trao quyền công dân cho những người sinh ra trên lãnh thổ Mỹ và "thuộc quyền tài phán" của nước này, theo Reuters hôm nay 1.7.
Bối cảnh lịch sử của Tu chính án thứ 14
Tu chính án thứ 14 được phê chuẩn năm 1868 theo sau cuộc nội chiến Mỹ (1861-1865) chấm dứt chế độ nô lệ tại Mỹ, và đảo ngược phán quyết vào năm 1857 vốn cho rằng người gốc Phi không bao giờ có thể trở thành công dân Mỹ.
"Quyền công dân, trước đây và hiện nay, là quyền được hưởng các quyền – quyền tự do tham gia cộng đồng chính trị của chúng ta", chánh án John Roberts viết, thêm rằng những người soạn thảo Tu chính án thứ 14 đã mở rộng lời hứa đó cho tất cả những người được sinh ra trong hoàn cảnh tự do trên đất Mỹ.
"Giờ đây chúng tôi giữ vững lời hứa đó", chánh án Roberts viết.
Giữ nguyên quyết định của tòa cấp dưới
Với phán quyết trên, các thẩm phán Tòa Tối cao cũng giữ nguyên quyết định của tòa cấp dưới, theo đó ngăn chặn việc thực thi sắc lệnh yêu cầu các cơ quan liên bang không công nhận quyền công dân của trẻ sinh ra trên lãnh thổ Mỹ nếu cả cha lẫn mẹ đều không phải là công dân hoặc thường trú nhân tại nước này.
Đây là lần thứ ba trong năm nay Tòa Tối cao vô hiệu hóa chính sách của ông Trump
Phán quyết đánh dấu lần thứ ba trong năm nay Tòa Tối cao vô hiệu hóa một chính sách quan trọng của ông Trump, theo sau phán quyết hồi tháng 2 bác bỏ chính sách áp thuế quan toàn cầu và mới đây không đồng ý để ông Trump sa thải ngay Thống đốc Cục dự trữ liên bang Lisa Cook.
Bộ Tư pháp Mỹ chỉ đạo điều tra du lịch sinh con
Vài giờ sau phán quyết của Tòa Tối cao, Bộ Tư pháp Mỹ chỉ đạo các công tố viên liên bang tập trung ưu tiên điều tra các đường dây tổ chức hoạt động du lịch đến Mỹ để sinh con.
Cụ thể, những người bị phát hiện nhập cảnh Mỹ nhằm mục đích sinh con và giúp con có quốc tịch Mỹ bằng cách này đối mặt nguy cơ bị truy tố trước pháp luật về gian lận thị thực, rửa tiền, đánh cắp danh tính và gian lận điện tử.
