Ngày 13 tháng 2, Thanh tra Chính phủ đã chính thức công bố kết luận thanh tra về việc chấp hành chính sách và pháp luật trong lĩnh vực phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, cùng với việc sử dụng nguồn tiền từ hoạt động này. Kết luận này do Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Dương Quốc Huy ký ban hành, làm nổi bật hàng loạt sai phạm nghiêm trọng tại nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty thuộc Tập đoàn Hưng Thịnh.
Những Vi Phạm Nghiêm Trọng Của Tập Đoàn Hưng Thịnh
Theo kết luận thanh tra, ba công ty trực thuộc Tập đoàn Hưng Thịnh bao gồm Hưng Thịnh Land, Hưng Thịnh Investment và Công ty Cổ phần Hưng Thịnh Quy Nhơn đã có nhiều hành vi vi phạm quy định pháp luật. Cụ thể, các doanh nghiệp này đã thu và sử dụng tiền từ trái phiếu trước ngày phát hành chính thức, một hành động không tuân thủ quy trình chào bán trái phiếu đã được quy định.
Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện Hưng Thịnh Land đã chuyển tiền trái phiếu để đặt cọc nhận chuyển nhượng cổ phần từ năm 2021 đến nay, nhưng chưa thực hiện việc chuyển nhượng này. Đồng thời, tại Công ty Cổ phần Dịch vụ giải trí Hưng Thịnh Quy Nhơn, cơ quan thanh tra ghi nhận tình trạng thanh toán khi chưa đảm bảo thủ tục và thanh toán vượt giá trị hợp đồng.
Việc Sử Dụng Tiền Trái Phiếu Không Đúng Mục Đích
Kết luận thanh tra cũng chỉ ra rằng việc sử dụng tiền thu từ trái phiếu không đúng với kế hoạch đã công bố cho nhà đầu tư xảy ra tại nhiều doanh nghiệp khác. Các công ty như Công ty Cổ phần Đầu tư Thành Thành Công, Công ty Cổ phần Thành Thành Công Biên Hòa, Công ty Cổ phần Đầu tư Nam Long và Công ty Cổ phần Hưng Thịnh Investment đều có liên quan đến vấn đề này.
Thông tin về những vi phạm và khuyết điểm của ba doanh nghiệp Hưng Thịnh Land, Hưng Thịnh Investment và Hưng Thịnh Quy Nhơn đã được Thanh tra Chính phủ chuyển đến Bộ Công an để xem xét và xử lý theo thẩm quyền.
Sai Phạm Tại Tập Đoàn Gelex Và Các Doanh Nghiệp Khác
Không chỉ dừng lại ở Tập đoàn Hưng Thịnh, kết luận thanh tra còn nêu rõ các vi phạm trong phát hành và sử dụng tiền thu từ trái phiếu riêng lẻ giai đoạn 2019 - 2024 tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Gelex và nhiều doanh nghiệp khác. Cụ thể, Gelex đã sử dụng tiền từ phát hành trái phiếu cho mục đích khác trước khi hội nghị người sở hữu trái phiếu thông qua nghị quyết thay đổi mục đích sử dụng vốn.
Bên cạnh đó, cơ quan thanh tra phát hiện một số doanh nghiệp không thực hiện đúng cam kết với nhà đầu tư trong hợp đồng đặt mua trái phiếu. Tình trạng cho vay hoặc gửi ngân hàng trước khi sử dụng vốn theo phương án phát hành cũng xảy ra tại các công ty như Công ty Cổ phần Cơ điện lạnh, Công ty Cổ phần Tập đoàn R&H và Công ty Cổ phần Đầu tư và quản lý khách sạn TNH.
Ngoài ra, Công ty Cổ phần Hội An Invest sử dụng tiền để đặt cọc hợp tác kinh doanh vào các dự án chưa đủ điều kiện huy động vốn, trong khi Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt thực hiện phương thức phát hành không phù hợp và công bố thông tin trái phiếu chưa đầy đủ theo quy định.
Kiến Nghị Từ Thanh Tra Chính Phủ
Thanh tra Chính phủ nhận định rằng, ngoài những hạn chế và vướng mắc trong cơ chế, chính sách về phát hành trái phiếu doanh nghiệp, còn có nhiều bất cập về hồ sơ phát hành được phát hiện trong quá trình thanh tra. Do đó, cơ quan này đã kiến nghị các cơ quan liên quan tiếp tục nghiên cứu và rà soát để tham mưu sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật, nhằm tăng cường sự quản lý nhà nước đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.
Ngân Hàng ACB, MB Và Việc Sử Dụng Tiền Trái Phiếu Sai Mục Đích
Kết luận thanh tra cũng làm nổi bật vấn đề tại một số ngân hàng thương mại, bao gồm ACB và MB. Các ngân hàng này đã sử dụng tiền thu được từ phát hành một số mã trái phiếu doanh nghiệp không đúng với mục đích nêu tại phương án phát hành, với số tiền lên đến cả ngàn tỉ đồng. Điều này cho thấy sự thiếu kiểm soát và tuân thủ pháp luật trong việc quản lý nguồn vốn từ trái phiếu.
Tóm lại, kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ đã phơi bày hàng loạt sai phạm nghiêm trọng trong lĩnh vực phát hành và sử dụng trái phiếu doanh nghiệp, từ các tập đoàn lớn như Hưng Thịnh và Gelex đến nhiều ngân hàng thương mại. Những phát hiện này nhấn mạnh sự cần thiết phải siết chặt quản lý và tăng cường giám sát để bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư và đảm bảo sự minh bạch trên thị trường tài chính.
